HTZ a kondycja skóry

Na pytanie odpowiada dr Dorota Bystrzanowska, Klinika Dermatologii AM w Warszawie:

Skóra jest narządem zależnym od estrogenów i odgrywa ważną rolę w ich metabolizmie. Receptory estrogenowe znajdują się w wielu narządach, w tym także w skórze, a androgeny ulegają metabolizmowi do estrogenów w podskórnej tkance tłuszczowej w ilościach mogących wpływać na ogólnoustrojowy poziom estrogenów. Utrata estrogenów związana z przekwitaniem u kobiet upośledza efektywność procesów naprawczych skóry, metabolizm skóry właściwej, przepływ krwi w naczyniach skórnych, a także powoduje utratę włosów.
Po okresie menopauzy, a nawet kilka lat przed jej wystąpieniem pojawiają się zmiany w strukturze, wyglądzie i kondycji skóry. Dochodzi do uogólnionych zmian zanikowych skóry i jej przydatków. Zmniejszeniu ulega ilość kolagenu typu III, obniża się także zawartość w skórze kwasu hialuronowego, który posiada zdolność wiązania wody. W konsekwencji skóra ulega ścieńczeniu i traci swoją elastyczność, jest sucha. Często obserwuje się zmiany jej zabarwienia w postaci punkcikowatych odbarwień lub występowania brązowych przebarwień. Zjawisko to związane jest ze spadkiem poziomu estrogenów i zmienioną odpowiedzią komórek melanotropowych. Zmniejsza się także aktywność gruczołów łojowych i potowych.
Od dawna szukano metod, które mogą w znacznym stopniu zahamować proces starzenia się skóry. Do takich metod należy hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Wielomiesięczna/wieloletnia HTZ ma korzystny wpływ na kondycję skóry, na poprawę jej elastyczności i zmniejszenie utraty wody. Badania histopatologiczne dowiodły, że po 6-miesięcznej kuracji HTZ wyraźnie zwiększa się liczba włókien kolagenowych w skórze kobiet leczonych w stosunku do grupy kontrolnej. Wzrasta grubość naskórka oraz ilość wytwarzanego łoju przez gruczoły łojowe. Estrogeny powodują znaczącą redukcję zmarszczek oraz poprawę elastyczności skóry. Efekt ten jest najwyraźniejszy, gdy HTZ rozpoczęta jest stosunkowo wcześnie. Terapia HTZ zapobiega powstawaniu zmarszczek i utracie elastyczności, nie likwiduje jednak istniejących już zmarszczek. Badania dowiodły, że HTZ u niepalących kobiet powoduje znaczącą poprawę kondycji skóry; brak jednak tego efektu u osób palących.
Hormonalna terapia pozwala na utrzymanie młodszego i zdrowszego wyglądu skóry oraz może dawać korzystne efekty kosmetyczne, zwłaszcza jeśli zacznie się ją stosować we wczesnym okresie. Obecnie coraz częściej stosuje się estrogeny do użytku zewnętrznego, w kosmetykach, np. w kremach. Zawarte w nich substancje to fitoestrogeny - substancje pochodzenia roślinnego, które swoimi właściwościami zbliżone są do estrogenów. Do fitoestrogenów należą między innymi izoflawonoidy sojowe.