Dyrektor ZOZ-u nie może sam się zatrudnić

Zawieranie umów z samym sobą jest generalnie uznawane za niedozwolone. Tego typu czynności mają najczęściej na celu obchodzenie prawa lub są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ służą nadużywaniu swojej pozycji bądź zaufania mocodawcy dla uzyskania prywatnych korzyści. Jako takie są nieważne na mocy art. 58 Kodeksu cywilnego.
Zakaz czynności z samym sobą został wyraźnie ustanowiony dla pełnomocników w art. 108 Kodeksu cywilnego. Wyjątkowo dopuszcza się zawarcie przez pełnomocnika umowy w imieniu mocodawcy z samym sobą tylko wówczas, gdy taka możliwość wynika z treści pełnomocnictwa albo ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Analogicznie jest w przypadku osób reprezentujących organy osób prawnych lub jednostek organizacyjnych.
Dyrektorzy ZOZ-ów nie powinni więc zawierać w imieniu zakładu umów z samym sobą, chyba że zezwala im na to statut zakładu lub osobne upoważnienie organu założycielskiego. Jednakże nawet posiadając tak szczególne uprawnienia, nie mogliby zatrudniać się w zakładzie na podstawie umowy o pracę, ponieważ stosunek pracy zakłada wykonywanie jej pod kierownictwem pracodawcy (art. 22 § 1 Kodeksu pracy). W wypadku zatrudnienia samego siebie nie mogłoby zaistnieć charakterystyczne dla stosunku pracy podporządkowanie poleceniom pracodawcy (art. 100 § 1 Kodeksu pracy).
Dodatkowe zatrudnienie dyrektorów powinno zatem wynikać z umowy zawartej z organem założycielskim. Może być to osobna umowa bądź poszerzenie zakresu pierwotnej umowy. Przepisy nie wykluczają tego, żeby dyrektorowi zakładu powierzyć wykonywanie w pewnym zakresie obowiązków lekarza. Ocena celowości takiego rozwiązania powinna jednak należeć do organu założycielskiego, nadzorującego prawidłowość działalności zakładu.
Z drugiej strony każdy przypadek samowolnego zawarcia umowy z samym sobą może zostać wyeliminowany w trybie art. 67 ust. 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Zgodnie z tym przepisem, organ założycielski może wstrzymać każdą decyzję dyrektora, co do której stwierdzi, że jest sprzeczna z prawem i zobowiązać go do jej zmiany lub cofnięcia. Dla pełnego zabezpieczenia się przed samowolą dyrektora można odpowiedni zakaz wprowadzić w statucie zakładu lub umowie, choć w świetle wyżej przytoczonego art. 108 Kodeksu cywilnego zakaz taki nie wydaje się konieczny: sam brak wyraźnego zezwolenia na tego typu czynności oznacza ich niedopuszczalność.