Czynniki ryzyka choroby wrzodowej

Dwoma istotnymi i często występującymi w populacji czynnikami ryzyka choroby wrzodowej są: infekcja Helicobacter pylori i przyjmowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jednak wyniki badań dotyczących współdziałania tych czynników w patogenezie choroby wrzodowej nie są zgodne.
Aby określić ich wzajemną zależność, autorzy wykonali metaanalizę wszystkich opublikowanych wyników badań na ten temat. Z 463 badań zajmujących się czynnikami ryzyka i chorobą wrzodową, 25 spełniało kryteria metaanalizy. 16 badań dostarczyło informacji na temat 1633 pacjentów przyjmujących NLPZ, z czego w 1625 przypadkach znany był status dotyczący infekcji Helicobacter pylori. Chorobę wrzodową zdiagnozowano u 41,7 proc. osób przyjmujących NLPZ i jednocześnie zakażonych H. pylori, i jedynie u 25,9 proc. chorych przyjmujących NLPZ, ale bez infekcji (współczynnik prawdopodobieństwa 2,12).
W 8 kontrolowanych badaniach porównano częstość występowania niepowikłanej choroby wrzodowej u osób przyjmujących NLPZ i osób nie przyjmujących takich leków. Mimo że częstość infekcji H. pylori w obydwu grupach była podobna (odpowiednio 46,8 i 46 proc.), choroba wrzodowa była istotnie częstsza w grupie pacjentów przyjmujących NLPZ (35,8 proc.) niż w grupie kontrolnej (8,3 proc.; współczynnik prawdopodobieństwa 5,14). U osób nie zakażonych, ale przyjmujących NLPZ w porównaniu z nie zakażonymi i nie przyjmującymi NLPZ współczynnik prawdopodobieństwa wystąpienia choroby wrzodowej wynosił 19,4. Tenże współczynnik u osób zakażonych H. pylori i nie przyjmujących NLPZ w porównaniu z osobami nie zakażonymi i nie leczącymi się tymi lekami wynosił 18,1. Z kolei w grupie osób zakażonych i przyjmujących NLPZ w porównaniu z grupą nie zakażonych i nie leczonych NLPZ współczynnik prawdopodobieństwa zachorowania na chorobę wrzodową wynosił 61,1. Zidentyfikowano 9 kontrolowanych badań, które oceniały częstość występowania zakażenia H. pylori i częstość leczenia NLPZ w grupie 893 pacjentów z chorobą wrzodową powikłaną krwawieniem z wrzodu i 1002 kontroli z niepowikłaną chorobą wrzodową. Współczynniki prawdopodobieństwa zakażenia oraz terapii NLPZ w grupie badanej w porównaniu z kontrolą wynosiły odpowiednio 2,13 i 4,85. Ryzyko krwawienia z owrzodzenia w grupie osób zakażonych i leczonych NLPZ w porównaniu z grupą nie zakażoną i nie przyjmującą NLPZ wynosiło 6,13.
Metaanaliza dowiodła, że zakażenia H. pylori i przyjmowanie NLPZ są dwoma niezależnymi czynnikami ryzyka zarówno wystąpienia choroby wrzodowej, jak i jej powikłania w postaci krwawienia z owrzodzenia.
Źródło: The Lancet 2002, 359: 14-22.