COMET: zahamować uszkodzenia stawów

12 czerwca 2008 r., podczas dorocznej konferencji EULAR (Europejskiej Ligi Przeciwko Reumatyzmowi) w Paryżu, przedstawiono wyniki badania klinicznego COMET wskazujące, że wcześnie rozpoczęta terapia biologiczna etanerceptem (Enbrel, Wyeth) w skojarzeniu z metotreksatem hamuje uszkodzenia stawów u pacjentów z aktywnym reumatoidalnym zapaleniem stawów.
Dzięki leczeniu możliwy jest powrót chorych do normalnego, produktywnego życia. U 50 proc. pacjentów po roku terapii skojarzonej osiągnięto remisję objawów klinicznych, u 55 proc. remisję funkcjonalną, a u 80 proc. remisję (lub brak progresji) w badaniu radiograficznym.
Wieloośrodkowy, randomizowany, podwójnie zaślepiony program COMET (Combination of Methotrexate and Etanercept in Active Early Rheumatoid Artritis) był pierwszym dużym badaniem prowadzonym w grupie pacjentów z wczesnym (trwającym nie dłużej niż 2 lata), aktywnym reumatoidalnym zapaleniem stawów, którego pierwszoplanowym punktem końcowym była remisja choroby. Porównywano w nim skuteczność i bezpieczeństwo terapii skojarzonej etanerceptem i metotreksatem z leczeniem samym metotreksatem wśród 542 zakwalifikowanych do badania pacjentów. Kryterium uczestnictwa stanowiło aktywne stadium choroby (wskaźnik DAS28 wynoszący co najmniej 3,2) oraz podwyższona wartość OB (co najmniej 28 mm/godz.) lub CRP (co najmniej 20 mg/l). W badaniu oceniano zmiany obrazu radiograficznego w 52. tygodniu terapii w porównaniu z poziomem wyjściowym, opierając się na rentgenowskim pomiarze uszkodzeń stawów według skali mTSS (brak progresji definiowano jako zmianę TSS nie większą niż 0,5). Oceniano także remisję kliniczną mierzoną według skali DAS28 (w której uwzględnia się obrzęk i tkliwość uciskową 28 stawów, marker stanu zapalnego OB oraz ogólną ocenę stanu zdrowia), a także remisję funkcjonalną według skali HAQ (Health Assessment Questionnaire).
U pacjentów przyjmujących etanercept i metotreksat stwierdzono znacznie wolniejszą progresję uszkodzeń stawów niż u pacjentów przyjmujących tylko metotreksat. Po roku terapii średnia jednostkowa zmiana TSS w stosunku do poziomu wyjściowego wyniosła w dwóch przeciwstawnych grupach 0,27 i 2,44. Przekłada się to na dziewięciokrotnie mniejsze uszkodzenia stawów w terapii skojarzonej w porównaniu z leczeniem samym metotreksatem. Remisję radiograficzną opartą na skali TSS osiągnęło 80 proc. pacjentów z grupy leczenia skojarzonego i 59 proc. pacjentów z grupy przeciwstawnej. Remisję kliniczną stwierdzono odpowiednio u 50 i 28 proc. pacjentów otrzymujących etanercept w skojarzeniu i przyjmujących sam metotreksat, a remisję funkcjonalną u 55 i 39 proc. chorych.
Etanercept jest całkowicie ludzkim, rozpuszczalnym antagonistą receptora TNF.