Bezpieczny formoterol

Poważne wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa stosowania długo działających beta2-agonistów (LABA) pojawiły się wraz z napływającymi do FDA doniesieniami o kilku zgonach z powodu niewydolności układu oddechowego, które nastąpiły po dodaniu do standardowej farmakoterapii salmeterolu. W celu sprawdzenia, jak duże ryzyko wiąże się z włączeniem do terapii przeciwastmatycznej leków z klasy LABA, przeprowadzono kilka metaanaliz wyników dotychczasowych badań klinicznych. Dwie z nich, sponsorowane przez firmę farmaceutyczną AstraZeneca, dotyczyły formoterolu.

Pierwsza, zaprezentowana podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego, odnosiła się do leczenia dzieci i nastolatków w wieku od 4 do 17 lat. Uwzględniono w niej wszystkie wcześniejsze randomizowane, kontrolowane badania kliniczne, przebiegające z grupami paralelnymi i sponsorowane przez koncern AstraZeneca. W sumie uczestniczyło w nich 12 083 młodych pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową. Metaanaliza wykazała brak różnicy w częstości hospitalizacji związanych z zaostrzeniem astmy pomiędzy pacjentami leczonymi za pomocą formoterolu a pacjentami otrzymującymi leki z klasy innej niż LABA, zarówno w przypadku dzieci, jak i młodzieży. Wśród badanych pacjentów doszło tylko do jednego zgonu związanego z astmą oskrzelową, co uniemożliwia przeprowadzenie jakichkolwiek statystycznych porównań dotyczących śmiertelności.

W drugiej metaanalizie, przygotowanej do publikacji w European Respiratory Journal, zebrano rezultaty 117 badań klinicznych z łącznym udziałem prawie 80 tysięcy pacjentów z astmą. Dowiedziono w niej, że stosowanie formoterolu koreluje się ze znaczącą redukcją częstości występowania poważnych, ale nie śmiertelnych skutków ubocznych terapii związanych z układem oddechowym w porównaniu do leczenia lekami spoza klasy LABA (0,75 proc. vs 1,1 proc.). Stwierdzenie to okazało się prawdziwe dla wszystkich grup wiekowych, a także dla pacjentów wcześniej przyjmujących glikokortykosteroidy i przestawionych na leczenie formoterolem. Nie zauważono istotnej statystycznie różnicy w częstości występowania działań niepożądanych związanych z układem krążenia ani w ogólnej śmiertelności pacjentów.

Źródło: Eur Respir J, wydanie online, 3 września 2008 r.