Będą zmiany przepisów dot. opłaty cukrowej i opłaty od “małpek”
Resort finansów przygotował zmiany przepisów o tzw. opłacie cukrowej oraz opłacie od napojów alkoholowych w opakowaniach do 300 ml, czyli tzw. małpek. Jak tłumaczy, w trakcie obowiązywania tych opłat, od 1 stycznia 2021 r., pojawiły się liczne wątpliwości interpretacyjne.

- Projekt wprowadza m.in. mechanizm weryfikujący uiszczenie opłaty za tzw. “małpki” przez hurtownika na początkowym etapie łańcucha dostaw.
- Resort finansów wprowadza również poprawki do ustawy z dnia 11 września 2005 r. o zdrowiu publicznym, których celem jest uproszczenie systemu opłaty „cukrowej”.
- Jedną ze zmian jest przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej – na producentów i importerów.
18 października w Rządowym Centrum Legislacji ukazał się projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, w którym zaproponowano liczne zmiany w naliczaniu tzw. opłat od “małpek” i opłaty cukrowej.
Jak czytamy w Ocenie Skutków Regulacji, w trakcie obowiązywania opłaty od “małpek” zidentyfikowano kwestie, które budzą wątpliwości interpretacyjne i wymagają doprecyzowania w przepisach ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, natomiast w odniesieniu do tzw. opłaty cukrowej doprecyzowania wymagają przepisy ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, w zakresie opłaty od środków spożywczych.
Jak przypomniano w uzasadnieniu projektu nowelizacji, w celu stymulowania prozdrowotnych wyborów konsumentów 1 stycznia 2021 r. zostały wprowdzone dwie opłaty:
1. Opłata za zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi oraz za zezwolenie na wyprzedaż posiadanych zapasów napojów alkoholowych, dotycząca obrotu napojami alkoholowymi w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml (tzw. opłata od ,,małpek”). Opłata została wprowadzona, aby zmienić niekorzystne wzorce spożywania alkoholu w opakowanych o małych objętościach, szczególnie przez osoby młode oraz zmniejszyć ogólne spożycie alkoholu.
2. Opłata od środków spożywczych (tzw. opłata „cukrowa”), która wpływa na wzrost cen napojów słodzonych oraz napojów z zawartością kofeiny lub tauryny. Opłata została wprowadzona, aby zachęcić producentów do redukcji ilości substancji słodzących, a konsumentów do wyboru zdrowszych produktów.
Opłata od “małpek” - rekomendowane zmiany w Ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zmiany w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie tzw. opłaty od ,,małpek” nakładają na przedsiębiorców nowe obciążenia w postaci obowiązku przekazania nabywcy, w określonych przypadkach, wraz z fakturą dokumentującą obrót napojami alkoholowymi w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml, informację o braku obowiązku zapłaty tej opłaty. W pozostałym zakresie zmiany mają charakter doprecyzowujący, eliminujący potencjalne spory interpretacyjne oraz upraszczający przepisy regulujące tę opłatę.
1. Brak mechanizmu weryfikującego zapłatę opłaty przez hurtownika na początkowym etapie łańcucha dostaw, w sytuacji, gdy przedsiębiorca przez niego zaopatrzony, posiadający jednocześnie zezwolenie na obrót hurtowy oraz na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych zaopatruje kolejnych przedsiębiorców.
Proponuje się wprowadzenie zasady, zgodnie z którą każdy przedsiębiorca dokonujący obrotu napojami alkoholowymi w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml, u którego powstał obowiązek zapłaty opłaty albo w przypadku, gdy obowiązek ten powstał wcześniej u innego przedsiębiorcy, będzie obowiązany przekazać nabywcy wraz z fakturą dokumentującą obrót takimi napojami, informację o braku obowiązku zapłaty opłaty za zezwolenie z tytułu zaopatrzenia w takie napoje. Ustawa określi minimalny zakres danych, jakie powinien zawierać przekazywany dokument. Dane zawarte w przekazywanej informacji znajdą odzwierciedlenie w informacji ALK składanej właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.
2. Niedostateczne powiązanie w przepisach faktu zaopatrzenia w napoje alkoholowe o małych pojemnościach z obowiązkiem zapłaty opłaty, które wywołuje spory interpretacyjne, co do momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty.
Celem precyzyjnego określenia momentu powstania obowiązku zapłaty proponuje się jednoznaczne wskazanie, że obowiązek zapłaty opłaty wynikający z dokonanego zaopatrzenia, powstaje w dniu: 1) wydania napojów alkoholowych innemu przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w tym również, gdy przedsiębiorca ten posiada jednocześnie zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi; 2) przemieszczenia napojów alkoholowych do własnego punktu sprzedaży detalicznej.
3. Obowiązek składania informacji ALK odrębnie w odniesieniu do każdego posiadanego przez przedsiębiorcę zezwolenia.
W celu ułatwienia przedsiębiorcom wywiązywania się z nałożonych ustawą obowiązków, proponuje się wprowadzenie możliwości złożenia jednej informacji ALK łącznie w odniesieniu do wszystkich posiadanych zezwoleń (na obrót hurtowy, na wyprzedaż).
4. Obowiązek podpisania informacji ALK jedynie podpisem kwalifikowanym.
Proponuje się odstąpienie od wymogu opatrywania informacji jedynie kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W konsekwencji, zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r .poz. 1540, z późn. zm.), zwana dalej „Ordynacją podatkową”, i rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 września 2017 r. w sprawie sposobu przesyłania deklaracji i podań oraz rodzajów podpisu elektronicznego, którymi powinny być opatrzone (Dz. U. z 2021 r. poz. 52, z późn. zm.), zgodnie z którym kwalifikowanym podpisem elektronicznym mogą być opatrywane wszystkie deklaracje. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może natomiast określić, w drodze rozporządzenia, także inne rodzaje podpisu elektronicznego, którymi może być opatrzona informacja.
5. Brak pełnych danych w informacji ALK składanej przez przedsiębiorcę niezbędnych do weryfikacji prawidłowości rozliczenia opłaty.
Szczegółowy zakres danych informacji ALK określi rozporządzenie. Ustawa tylko określi ogólnie najważniejsze dane z ALK.
6 . Zbyt rygorystyczne zasady nakładania dodatkowej opłaty, przewidujące sankcję w przypadku niewypełnienia obowiązku złożenia informacji i zapłaty opłaty w terminie.
Proponuje się, aby w przypadku, gdy przedsiębiorca obowiązany do zapłaty opłaty złoży przed upływem terminu płatności opłaty wniosek, o którym mowa w art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i wniosek ten nie zostanie rozpatrzony przez właściwy organ do dnia upływu tego terminu. Termin zapłaty opłaty wynosił będzie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty, o ile w decyzji tej nie określono innego terminu płatności. Spowoduje to wyłączenie możliwości nałożenia kary za nieterminowe wykonanie obowiązku złożenia informacji lub zapłaty opłaty, w sytuacji, gdy toczy się wszczęte przez przedsiębiorcę postępowanie w sprawie ulgi w spłacie opłaty. Ponadto projektowane zmiany zliberalizują obowiązujące regulacje dotyczące dodatkowej opłaty (sankcyjnej), poprzez określenie przypadków, gdy dodatkowa opłata nie będzie pobierana.
7. Brak mechanizmu zwrotu opłaty w przypadkach, gdy opłata należna do zapłaty w okresie rozliczeniowym jest niższa od opłaty naliczonej w tym okresie od napojów alkoholowych zwróconych przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie hurtowe.
Proponuje się wprowadzenie przepisów dających przedsiębiorcom możliwość skorzystania z dwóch rozwiązań: 1) przedsiębiorca składający informację ALK, będzie uprawniony do pomniejszania opłaty należnej do zapłaty od wszystkich posiadanych zezwoleń, o opłatę naliczoną od zwróconych temu przedsiębiorcy napojów alkoholowych w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml, od których obowiązek zapłaty opłaty powstał u tego przedsiębiorcy; pomniejszenie to będzie obejmowało opłatę związaną z napojami, które zwrócono w danym okresie rozliczeniowym (półroczu), bez względu na to kiedy opłatę od nich naliczono; 2) w przypadku, gdy różnica między sumą opłaty od zaopatrzenia dokonanego w okresie, za który składana jest informacja należnej za każde zezwolenie oraz sumą tej opłaty naliczonej od napojów alkoholowych zwróconych w okresie, za który składana jest informacja, od których obowiązek zapłaty tej opłaty powstał u tego przedsiębiorcy jest liczbą ujemną, organ właściwy w sprawie opłaty, na podstawie informacji złożonej przez przedsiębiorcę uprawnionego do zwrotu opłaty, dokona zwrotu należnej opłaty w ciągu 60 dni od końca miesiąca, w którym złożono tę informację; rozwiązanie to dotyczyć będzie przypadków, gdy w danym okresie rozliczeniowym przedsiębiorca nie dokona obrotu napojami alkoholowymi, od których obowiązany będzie naliczyć opłatę od zezwolenia albo opłata ta będzie niższa niż opłata naliczona od zwróconych napojów alkoholowych. Wprowadzane rozwiązania mają ułatwić przedsiębiorcom szybkie odzyskanie opłaty w części naliczonej od zwróconych napojów alkoholowych.
Opłata cukrowa - rekomendowane z miany w Ustawie o zdrowiu publicznym
Projekt wprowadza zmiany w ustawie z dnia 11 września 2005 r. o zdrowiu publicznym, których celem jest uproszczenie systemu opłaty „cukrowej” oraz wyeliminowanie zidentyfikowanych wątpliwości interpretacyjnych w obszarze opłaty.
1. W celu uproszczenia zasad obowiązujących w opłacie „cukrowej” dotyczących ustalania podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty proponuje się przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty – z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej lub sprzedających napoje do punktów sprzedaży detalicznej – na producentów, importerów oraz podmioty nabywające wewnątrzwspólnotowo napoje.
Przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty na początek łańcucha dostaw w znacznym stopniu ułatwi ustalenie podmiotu obowiązanego do zapłaty, co ma również znaczenie dla zapewnienia skutecznej i efektywnej kontroli wywiązywania się z obowiązków w zakresie opłaty. Proponowana zmiana pozwoli także bardziej skutecznie realizować cele zdrowotne opłaty. Przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty, co do zasady, na producenta napojów wydaje się racjonalne, ponieważ wysokość opłaty jest uzależniona od obecności w napoju substancji, których zawartość kształtuje producent. Istotne jest również to, że właśnie ten podmiot odpowiada za prawidłowość wykazywanych i stosowanych w napoju składników.
2. Uwzględniając wątpliwości dotyczące interpretacji pojęcia sprzedaży, projekt przewiduje zmianę definicji „wprowadzenia na rynek krajowy napojów” poprzez rezygnację z odwołania do pojęcia sprzedaży na rzecz dostawy. W związku z tym projekt wprowadza również definicję pojęcia dostawy.
3. Projekt wprowadza również zmianę definicji napoju polegającą na zastąpieniu odwoływania się do klasyfikacji PKWiU na rzecz Nomenklatury scalonej (CN) oraz doprecyzowaniu, że opłatą „cukrową” są objęte napoje w postaci skoncentrowanej, aby wyeliminować wątpliwości dotyczące objęcia opłatą tych produktów. Z uwagi na znacznie wyższą zawartość cukru w skoncentrowanym produkcie w stosunku do wyrobu gotowego do spożycia, proponuje się uzupełnienie regulacji o odrębną wysokość opłaty za litr lub kilogram koncentratu.
4. W celu ułatwienia wypełniania obowiązku dotyczącego składania informacji o opłacie CUK, proponuje się odstąpienie od regulowania w ustawie kwestii rodzaju podpisu, którym mogą być one opatrywane. W konsekwencji zastosowanie będą miały przepisy Ordynacji podatkowej i rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 września 2017 r. w sprawie sposobu przesyłania deklaracji i podań oraz rodzajów podpisu elektronicznego, którymi powinny być opatrzone, zgodnie z którym kwalifikowanym podpisem elektronicznym mogą być opatrywane wszystkie deklaracje. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może natomiast określić, w drodze rozporządzenia, także inne rodzaje podpisu elektronicznego, którymi może być opatrzona informacja.
5. Projekt uwzględnia również zmianę związaną ze wskazaniem naczelnika urzędu skarbowego jako organu właściwego do przekazania 96,5% środków pobranej opłaty oraz dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Zdrowia z zastrzeżeniem, że w przypadku wyznaczenia na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.) naczelnika urzędu skarbowego do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na wspólnym rachunku bankowym obejmującymi opłatę ten naczelnik, przekazuje 96,5% środków pobranej opłaty oraz dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Zdrowia. Wskazano również na konieczność złożenia wniosku przez podmiot obowiązany do zapłaty o zwrot nadpłaty w razie jej powstania.
6. Nowelizacja ustawy obejmuje również rozwiązania, które umożliwią rozróżnienie sytuacji podmiotu unikającego jakichkolwiek podatków i opłat od sytuacji podmiotu, który działając w dobrej wierze pomylił się i sam bezzwłocznie naprawił swój błąd. Proponuje się, aby w przypadku, gdy podmiot obowiązany do zapłaty opłaty „cukrowej” nie uiści tej opłaty w terminie określonym w przepisach ustawy miał zastosowanie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym od zaległości podatkowych – tu od niezapłaconej w terminie opłaty − naliczane są odsetki za zwłokę. Zaproponowano rozróżnienie procentowe dla dodatkowego zobowiązania w zależności od sposobu stwierdzenia uchybienia. Ponadto proponuje się obniżenie dodatkowej opłaty poprzez wskazanie, że odpowiada ona określonemu procentowi kwoty zaniżenia należnej opłaty, a nie tak jak dotychczas procentowi całej należnej opłaty.
7. W proponowanej zmianie ustawy przewidziano także możliwość zwrotu opłaty „cukrowej” w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy albo eksportu od napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju. Jednocześnie, mając na uwadze zapewnienie skutecznego nadzoru organów podatkowych, proponuje się ograniczenie możliwości zwrotu opłaty do podmiotu, który dokonał zapłaty opłaty oraz pierwszego nabywcy, który nabywa napoje bezpośrednio od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty, a następnie dokonuje ich wyprowadzenia poza terytorium kraju w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy albo eksportu. Zwrot opłaty dokonywany będzie na wniosek podmiotu uprawnionego złożony do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy albo eksportu.
Na podmiot występujący z wnioskiem o zwrot opłaty z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy albo eksportu napojów, od których opłata została zapłacona na terytorium kraju, nałożono obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o zwrot opłaty, dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty opłaty oraz dowodów, które będą potwierdzały wywiezienie napojów poza terytorium kraju i dostarczenie ich nabywcy w państwie członkowskim innym niż terytorium kraju albo w przypadku eksportu – dostarczenie nabywcy w kraju trzecim. Wskazano także katalog dokumentów, które potwierdzają dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy napojów, natomiast w sytuacji, gdy przedstawione dowody nie potwierdzą jednoznacznie dostarczenia napojów do nabywcy w państwie członkowskim innym niż terytorium kraju, określono alternatywne dodatkowe dokumenty, które mogą stanowić dowód tego, iż napoje zostały dostarczone wewnątrzwspólnotowo do nabywcy w kraju członkowskim innym niż terytorium kraju.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Opłata cukrowa: wiemy, ile pieniędzy i na co przekazał NFZ
Źródło: Puls Medycyny