Zlecenie w gestii lekarza, wykonanie- pielęgniarki

Świadczenia w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna (poz) dzielą się na następujące zakresy świadczeń: lekarza, pielęgniarki, położnej, pielęgniarki lub higienistki szkolnej, świadczenia opieki nocnej i świątecznej oraz transport sanitarny. NFZ dopuszcza odrębne kontraktowanie świadczeń poz w poszczególnych zakresach, ponieważ nie wszyscy świadczeniodawcy są w stanie objąć wszystkie zakresy. Lekarze prowadzący indywidualne praktyki lekarskie nie mogą kontraktować świadczeń pielęgniarek i położnych, ponieważ nie pozwala im na to ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zezwala ona wprawdzie na zatrudnianie osób niebędących lekarzami, lecz wyłącznie do wykonywania czynności pomocniczych (współpracy). Nie pozwala tym samym na zatrudnianie pielęgniarek w celu udzielania świadczeń pielęgniarskich.

Indywidualna praktyka lekarska stanowi formę osobistego wykonywania zawodu, dlatego nie może być wykorzystywana w celu prowadzenia działalności wykraczającej poza usługi świadczone przez praktykującego lekarza. Dla działalności wykraczającej poza ten zakres konieczne jest założenie zakładu opieki zdrowotnej. Podobnie jest w przypadku praktyk grupowych, które powinny udzielać świadczeń wyłącznie za pośrednictwem lekarzy przynależących do praktyki.

Czyje świadczenie?

Przedmiotem świadczeń lekarza poz są świadczenia określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych poz. Lekarz udziela tych świadczeń z uwzględnieniem zakresu jego zadań, określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej poz. Natomiast przedmiotem świadczeń pielęgniarki poz są świadczenia określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych poz. Pielęgniarka udziela tych świadczeń z uwzględnieniem zakresu jej zadań, określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej poz. Wynika z tego, że lekarz nie jest zobowiązany do wykonywania świadczeń w zakresie określonym dla pielęgniarki i vice versa. To, że dany lekarz zatrudnia pielęgniarkę, nie powinno wpływać na zakres jego zadań, ponieważ pielęgniarka zatrudniana jest do wykonywania czynności pomocniczych przy świadczeniach lekarskich, a nie do samodzielnych świadczeń pielęgniarskich.

Zadania pielęgniarki

Podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wlewów dożylnych należy do zakresu zadań pielęgniarki poz, niezależnie od tego, kto wydał zlecenie. Pielęgniarka poz ma obowiązek wykonać iniekcję nie tylko na zlecenie lekarza specjalisty bądź lekarza ze szpitala, lecz również lekarza poz, który nie musi posługiwać się w tym celu „swoją" pielęgniarką. Po pierwsze dlatego, że lekarz poz nie ma obowiązku zatrudniania pielęgniarki. Po drugie - ponieważ do zakresu jego zadań nie należy wykonywanie iniekcji, lecz kierowanie pacjentów do wykonania zabiegów medycznych u innych świadczeniodawców.

W związku z powyższym NFZ nie może nakazywać wykonywania iniekcji na zlecenie lekarzy specjalistów bądź szpitali przez pielęgniarki zatrudnione u lekarzy wykonujących prywatne praktyki, ponieważ wykonywanie świadczeń pielęgniarskich nie leży w zakresie świadczeń lekarza poz. Taka możliwość istnieje wyłącznie w odniesieniu do ZOZ-ów oraz pielęgniarek prowadzących praktyki prywatne, które zawarły kontrakty w zakresie świadczeń pielęgniarskich. Odpowiedzialność za zlecenie lekarskie (dobór leku i drogę podania) ponosi lekarz, natomiast pielęgniarka odpowiada za prawidłowe wykonanie zlecenia.

Podstawa prawna:

1) art. 4 ust. 2 pkt 5 i art. 22 ust. 1 ustawy z 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2001 r. nr 57, poz. 602 ze zm.);
2) art. 53 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty;
3) § 5 ust. 1, § 11 ust. 1 i 2, § 15 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 72/2009/DSOZ prezesa NFZ z 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna, zm. zarządzenie nr 91/2009/DSOZ prezesa NFZ z 29 grudnia 2009 r.;
4) ust. 6 pkt 5 zał. nr 1 i cz. II lit. A ust. 6 pkt 2 zał. nr 2 do rozporządzenia ministra zdrowia z 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. nr 214, poz. 1816).