Zakres zwolnienia z VAT zależy od celu wykonania usługi zdrowotnej

Do końca ubiegłego roku zwolnione od podatku VAT były wszystkie usługi w zakresie ochrony zdrowia za wyjątkiem usług weterynaryjnych. Odwołanie do grupowania statystycznego PKWiU 85 sprawiało, że zwolnienie obejmowało wszelkie usługi świadczone przez szpitale, usługi medyczne świadczone przez przychodnie i praktyki lekarskie, usługi stomatologiczne oraz pozostałe usługi w zakresie ochrony zdrowia. Cel usługi nie miał znaczenia, liczył się tylko jej rodzaj.

Od nowego roku jednolity zakres zwolnienia został rozbity na trzy części. Pierwszy dotyczy usług w zakresie opieki medycznej wykonywanych przez zakłady opieki zdrowotnej; drugi – tychże usług wykonywanych przez lekarzy, dentystów, pielęgniarki, położne i inne osoby wykonujące zawody medyczne oraz psychologów; trzeci – usług transportu sanitarnego. W odniesieniu do usług opieki medycznej zastrzeżono, iż zwolnieniu podlegają tylko te, które służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Oznacza to, że dla zastosowania zwolnienia istotnego znaczenia nabrał cel usługi. Ta sama usługa może korzystać ze zwolnienia lub nie w zależności od tego, czemu ma służyć. Jeżeli pobranie krwi ma służyć celom leczniczym, to będzie korzystało ze zwolnienia. Jeżeli jednak jego celem ma być ustalenie poziomu stężenia alkoholu, to będzie to usługa opodatkowana. To samo dotyczy badań lekarskich: jeżeli ich celem będzie ustalenie uprawnień rentowych albo stwierdzenie przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to takie badania podlegają opodatkowaniu.

Rozwiązanie to może budzić liczne kontrowersje związane z tym, jak pojmujemy zdrowie człowieka. Za przykład może służyć usługa zapłodnienia in vitro, która przez niektórych jest uznawana za metodę leczenia bezpłodności. Podobne dylematy mogą budzić zabiegi odmładzające, chirurgia plastyczna bądź opieka paliatywna.
Zwolnienie w zakresie przewidzianym dla zakładów opieki zdrowotnej obejmuje ponadto dostawę towarów i świadczenie usług ściśle związanych z usługami opieki medycznej, które korzystają ze zwolnienia (usługami podstawowymi). W tym przypadku zwolnienie obejmuje tylko te towary i usługi, które są niezbędne dla wykonania usługi podstawowej, np. dostarczanie lekarstw i wyżywienia pacjentom hospitalizowanym. Nie obejmuje natomiast tych, które mają na celu jedynie podniesienie komfortu leczenia, jak np. wynajmowanie telefonów lub telewizorów, dopłaty za pokój jednoosobowy, opłaty za pobyt osób towarzyszących. Warto podkreślić, że także w przypadku usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, zwolnienie obejmuje wyłącznie usługi świadczone przez zakłady opieki zdrowotnej, co wyklucza zastosowanie zwolnienia dla podwykonawców.


PODSTAWA PRAWNA
Art. 43 ust. 1 pkt 18-20 i ust. 17 ustawy o podatku od towarów i usług.