Wybory: mamy listę postulatów przedstawicieli ochrony zdrowia

Od kilku miesięcy obserwujemy, jak wyborcza machina rozkręca się i ze stron kolejnych politycznych graczy padają liczne obietnice. Pamiętając przysłowie „obiecanki cacanki, a głupiemu radość” postanowiliśmy nie rozmawiać o tym, czym nas chcą skusić politycy. Chcemy, by odnieśli się do postulatów i propozycji naszych czytelników: lekarzy, pielęgniarek, ratowników, diagnostów i przedstawicieli wielu innych profesji zatrudnionych w ochronie zdrowia. To oni najlepiej wiedzą, jakich zmian potrzeba, by system zdrowia „zadziałał”.

Lista najważniejszych przedwyborczych postulatów dla polityków

Jak powstała lista? „Puls Medycyny” zwrócił się z prośbą do przedstawicieli zawodów medycznych, szpitali, pracodawców sektora ochrony zdrowia o przygotowanie przedwyborczych postulatów dla polityków. Spośród otrzymanych wybraliśmy te, które najczęściej się powtarzały i na tej podstawie stworzyliśmy listę postulatów i propozycji dla ochrony zdrowia po wyborach.

Poniżej przedstawiamy 10 najważniejszych:

1. Wzrost finansowania świadczeń zdrowotnych

Nie jest zaskoczeniem, że najczęściej powtarzającym się postulatem była kwestia zwiększenia nakładów na zdrowie. Na tę potrzebę wskazywali praktycznie nasi wszyscy rozmówcy.

– Mówimy o wzroście finansowania świadczeń zdrowotnych na rzecz pacjentów objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym do poziomu opartego na proporcji PKB per capita do średniej UE, czyli do około 2000 EUR per capita (tzw. nakłady publiczne na ochronę zdrowia) - wyjaśnia prof. Jarosław Fedorowski, prezes Polskiej Federacji Szpitali, członek Rady Pracodawców RP.

W ocenie samorządu lekarskiego niezbędne jest szybkie osiągnięcie postulowanego w czasie protestu rezydentów z 2018 roku nakładu na ochronę zdrowia nie mniejszego niż 6,8 proc. PKB.

Jak dodaje profesor Fedorowski, zwiększenie nakładów pozwoliłoby m.in. na odejście od limitów w leczeniu szpitalnym na rzecz finansowania wszystkich medycznie uzasadnionych świadczeń dla pacjentów objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Chociaż przedstawiciele zawodów medycznych przyznają, że dzięki nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu ich płace wzrosły to, jak podkreśla Monika Pintal-Ślimak, prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, na etapie wdrażania ustawy przez nie do końca precyzyjne zapisy, część pracodawców nie uznaje posiadanych kompetencji i wypłaca pracownikom zaniżone wynagrodzenia. - W siatce płac fakt posiadania przez diagnostę laboratoryjnego, który nie jest kierownikiem laboratorium, specjalizacji powinien być jednoznacznie wyodrębniony. To zapobiegłoby zaniżaniu przez pracodawców ich wynagrodzeń - komentuje prezes KRDL.

Na potrzebę zmiany w zapisach odnoszących się do siatki płac i dalszego wzrostu płac zwraca uwagę również środowisko pielęgniarek.

2. Urealnienie wycen świadczeń

Urealnienie wycen to również najczęściej powtarzający się postulat. Powód? Na razie gros z nich jest poniżej faktycznych kosztów i sporo dopłacają do nich sami świadczeniodawcy. - Niedoszacowanie wycen procedur medycznych prowadzi do zadłużania jednostek ochrony zdrowia - komentuje Władysław Perchaluk, prezes Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego.

NRL zaś dodaje, że podobnie sytuacja wygląda w przypadku wyceny JGP. Co prowadzi do drastycznych niedoborów w zakresie łóżek szpitalnych i personelu oddziałów których te zaniżone wyceny dotyczą (np. choroby wewnętrzne, neurologia, chirurgia ogólna).

3. Oddłużenie szpitali publicznych

Kolejny postulat odnosi się do szpitali. - Pilne działanie celem zatrzymania gwałtownego zadłużania się szpitali poprzez oddłużenie oraz wprowadzenie zasad wyrównujących prawa szpitali publicznych i prywatnych - tego oczekuje m.in. NRL.

4. Zwiększenie dostępności do specjalistów

W ocenie lekarzy, ale też przedstawicieli pracodawców sposobem na możliwie szybkie zwiększenie dostępności do specjalistów jest nie tyle otwieranie nowych wydziałów lekarskich, co zmiany w organizacji pracy, w tym zmniejszenie obciążenia lekarzy obowiązkami administracyjnymi, zwiększenie liczby personelu pomocniczego w postaci sekretarek medycznych czy asystentów medycznych.

5. Zmiany w kształceniu kadr medycznych

Na naszej liście nie zabrakło postulatów odnoszących się do kształcenia medyków. W ocenie NRL np. wyzwaniem pozostaje zapewnienie odpowiedniej liczby miejsc akredytacyjnych i specjalizacyjnych zwłaszcza w dziedzinach ze szczególnie widocznym niedoborem specjalistów.

Padały też postulaty: zmniejszenia liczby specjalizacji lekarskich, reformy systemu kształcenia podyplomowego lekarzy z likwidacją stażu podyplomowego czy dopuszczenia studentów medycyny ostatnich lat do pracy w zespołach lekarskich prowadzących pacjentów.

6. Wprowadzenie możliwości współpłacenia dla pacjentów

W trakcie tworzenia listy nasi rozmówcy wskazywali na potrzebę wprowadzenia dodatkowych źródeł finansowania ochrony zdrowia w postaci dodatkowych ubezpieczeń, możliwości współpłacenia pacjentów. Pojawił się też postulat NIL dotyczący umożliwienia publicznym szpitalom wykonywania odpłatnie procedur po godzinach normalnej działalności i wyczerpaniu limitu procedur do wykonania w ramach kontraktu z NFZ czy pobierania opłat za świadczenia ponadstandardowe (np. jednoosobowe sale itp.). Polska Federacja Szpitali zaś postuluje także wprowadzenie elementów współpłacenia pacjentów. - W tym szczególnie w przypadku nieodwołanych wizyt - komentuje prof. Fedorowski.

Nasi rozmówcy podkreślali, że dużym wyzwaniem i koniecznością jest modernizacja polskich lecznic. Przypomnieli, że wiele szpitali w Polsce ma ponad 70 lat i nie jest energooszczędny. Zmiana tego, chociażby w kontekście ostatnich wzrostów kosztów energii, ma olbrzymie znaczenie dla ich przyszłości. Stąd na naszej liście kolejne dwa postulaty:

7. Stworzenie specjalnego funduszu zrównoważonego rozwoju, który umożliwi polskim szpitalom „zieloną” transformację i pozyskanie środków z KPO na inwestycje w polskie podmioty lecznicze

8. Oddolne tworzenie map potrzeb zdrowotnych

Oddolne tworzenie map potrzeb zdrowotnych to postulat szpitali powiatowych. – Kształtowanie systemu ochrony zdrowia, struktury łóżek i oddziałów szpitalnych powinno opierać o mapy potrzeb zdrowotnych. Te powinny być tworzone oddolnie, przez lokalny urząd odpowiedzialny za organizację i tworzenie świadczeń zdrowotnych. Dlaczego? Dany samorząd najlepiej zna potrzeby zdrowotne swoich mieszkańców. W oparciu o nie można myśleć o racjonalizacji lokowania zasobów systemu ochrony zdrowia. To samo tyczy się płatnika. To konkretny oddział wojewódzki powinien być regulatorem regionalnym, który dostosowuje ofertę świadczeń zgodnie z lokalnym zapotrzebowaniem - mówi Perchaluk.

9. Lepsze uregulowanie obszaru badań genetycznych

Ze środowiska lekarzy płynie też apel o systemowe działania na rzecz poprawy diagnostyki genetycznej w Polsce, takie jak wprowadzenie ustawy o testach genetycznych, uproszczenie systemu finansowania badań genetycznych, wprowadzenie certyfikacji laboratoriów genetycznych, stworzenie wspólnej bazy danych genomowych. Dlaczego, akurat ten postulat trafił na listę, bo jak podkreślali nasi rozmówcy rozwój badań genetycznych to przyszłość medycyny.

Z kolei Diagności laboratoryjni chcą nowelizacji ustawy o medycynie laboratoryjnej i uregulowania badań genetycznych. - Mimo że ustawa o medycynie laboratoryjnej została przyjęta ledwie kilka miesięcy temu, KRDL dostrzega konieczność nowelizacji części jej zapisów. Chodzi przede wszystkim o kwestię zbyt szerokiego dostępu do zawodu - wskazuje prezes Pintal-Ślimak i dodaje, że ważne jest też mocniejsze uregulowanie prawne obszaru badań genetycznych. - Jako środowisko dostrzegamy wiele zagrożeń płynących z niekontrolowanego dostępu do tego rodzaju procedur. W naszej ocenie zasadne jest stworzenie rozwiązań umożliwiających określenie zasad realizacji badań genetycznych, poradnictwa genetycznego oraz ochrony danych genetycznych - apeluje.

10. Dialog

Ostatni postulat jaki wpisaliśmy na listę, czyli potrzeba dialogu decydentów ze środowiskiem, także pojawiał się w naszych rozmowach z reprezenatnami systemu ochrony zdrowia najczęściej. W ich ocenie obecnie takiego partnerskiego dialogu z organizacjami pracodawców sektora ochrony zdrowia, zawodami medycznymi i i pozarządowymi organizacjami systemu ochrony zdrowia, często bardzo brakuje.