Wykłady odbywały się w przepięknej scenerii Opery i Filharmonii Podlaskiej, która jest jednocześnie Europejskim Centrum Sztuki — największą instytucją artystyczną na terenie północno-wschodniej Polski.

Wiele tematów, jak wiele problemów wieku podeszłego 

Program kongresu był bardzo rozbudowany i interdyscyplinarny: począwszy od sesji na temat holistycznego podejścia do starości, przez tematy dotyczące wpływu odżywiania i aktywności fizycznej na proces starzenia się organizmu, po szeroko ujęte problemy zdrowotne osób starszych, m.in. kardiologiczne, osteoporoza, zaburzenia pamięci, depresja, konsekwencje upadków, nietrzymanie moczu czy choroby prostaty. 

Nowością spotkania była debata „okrągłego stołu” poświęcona pomyślnemu starzeniu się Polaków. Wzięli w niej udział m.in. minister pracy Władysław Kosiniak-Kamysz, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Cezary Rzemek, Jerzy i Lidia Owsiakowie z Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, dr Elżbieta Szwałkiewicz, przewodnicząca Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”, prof. Michał Myśliwiec, przewodniczący zespołu ds. problemów wieku podeszłego PAN i prof. Anna Bodzenty-Łukaszyk z Towarzystwa Internistów Polskich. Zebrani najpierw dzielili się swoimi doświadczeniami: co robią dla siebie i swojej rodziny, by żyć dłużej i cieszyć się zdrowiem fizycznym, psychicznym i dobrostanem społecznym, a następnie dyskutowali o tym, co mogą w tej kwestii wspólnie zrobić dla innych.

Sami musimy zadbać o dobrą jesień swojego życia

Prof. Piotr Błędowski, ekonomista i gerontolog, alarmował, że to ostatni dzwonek, by podjąć jakiekolwiek działania w celu zabezpieczenia godziwej starości polskim seniorom, szczególnie że osób w wieku podeszłym będzie przybywać szybciej niż dotychczas sądzono. 

Specjaliści podkreślali, że proces starzenia zaczyna się znacznie wcześniej niż faza starości, a zatem wcześniejsze podejmowanie zachowań prozdrowotnych sprzyja zdrowej starości. „Starzenie pomyślne oznacza nie tylko dożywanie zaawansowanego wieku, ale również brak chorób, pozostawanie w dobrej sprawności fizycznej i psychicznej oraz aktywne zaangażowanie społeczne — mówiła prof. Barbara Bień z Kliniki Geriatrii UM w Białymstoku. — Poza niemodyfikowalnymi uwarunkowaniami starzenia, jak wiek, płeć, genotyp odziedziczony po przodkach, istnieje wiele czynników modyfikowalnych, takich jak poziom wykształcenia, poczucie autonomii, styl i sposób życia, środowisko życia i pracy, pozytywne emocje, zachowania zdrowotne i wiele innych”. 

Podczas niemal wszystkich wykładów powtarzano, że jeden z tych czynników wysuwa się na pierwsze miejsce: regularna aktywność fizyczna definiowana jako uruchomienie mięśni szkieletowych prowadzące do wydatkowania energii. 

Kontrowersyjne ingerowanie w proces starzenia komórkowego

Podczas wykładów rozważano i inne sposoby na spowolnienie procesu starzenia. Coraz więcej potencjalnych strategii odsuwających w czasie zachorowalność na choroby związane z wiekiem opiera się na ingerowaniu w proces starzenia komórkowego, które leży u podłoża starzenia się organizmu. Czy jednak rzeczywiście eliminacja starzenia komórkowego przynosi tylko dobroczynne skutki? „Okazuje się paradoksalnie, że starzenie ma nie tylko negatywne, ale również i pozytywne działanie na nasze zdrowie. Dlatego też wszelkie potencjalne strategie przeciwstarzeniowe powinny być podparte rzetelnymi badaniami naukowymi” — podkreślała prof. Ewa Sikora z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.

„Mamy nadzieję, że kongres „Zdrowe Starzenie” przyczyni się do nabycia większego optymizmu wobec starzenia i profesjonalizmu wobec starszych pacjentów. Mam też nadzieję, że wszyscy wrócą z niego usatysfakcjonowani treściami intelektualnymi i emocjonalnymi” — powiedziała na zakończenie prof. Barbara Bień, współorganizatorka kongresu.