Ustawa o działalności leczniczej zasadniczo zmieni sposób funkcjonowania systemu ochrony zdrowia

Projekt reformuje organizację systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Przewiduje on rezygnację z zakładu opieki zdrowotnej, jako podstawowej jednostki systemu, na rzecz podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zmiana ta ma umożliwić podejmowanie działalności w różnych formach, a zarazem poprawić efektywność zarządzania jednostkami publicznymi. Zamiast odgórnych przekształceń wprowadza się rozwiązania zachęcające do komercjalizacji.

Co zamiast ZOZ-u?

Utworzenie zakładu opieki zdrowotnej to obecnie jedyny sposób na rozwijanie działalności leczniczej. Także lekarze muszą tworzyć ZOZ-y, gdy wykraczają poza działalność wykonywaną osobiście. Tymczasem status prawny ZOZ-u jest dość skomplikowany i stwarza szereg problemów funkcjonalnych, jakie wynikają z braku zdolności prawnej.

Omawiany projekt odstępuje od wymogu tworzenia ZOZ-u i pozwala na rozwijanie działalności leczniczej w dowolnych formach. Wprowadza ogólne pojęcie podmiotu wykonującego działalność leczniczą, w którym mieszczą się podmioty lecznicze oraz praktyki zawodowe lekarzy i pielęgniarek. Podmioty lecznicze mają dzielić się na przedsiębiorców oraz podmioty niebędące przedsiębiorcami, którymi są SP ZOZ-y i inne jednostki publiczne. Przedsiębiorcom pozostawią pełną swobodę rozwijania działalności leczniczej we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej. Jeśli tylko spełnią wymagane warunki i zarejestrują się jako podmioty lecznicze, to będą mogli wykonywać działalność leczniczą bez konieczności tworzenia ZOZ-ów.

Pomimo odstąpienia od koncepcji zakładu opieki zdrowotnej, projekt zezwala na dalsze funkcjonowanie istniejących SP ZOZ-ów, wykluczając jedynie tworzenie nowych. Pozostałe zakłady publiczne staną się podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami, działającymi w formie jednostki budżetowej, samorządowego zakładu budżetowego albo instytucji gospodarki finansowanej. Natomiast NZOZ-y będą traktowane stricte jako przedsiębiorstwa, czyli substrat majątkowy przeznaczony do udzielania świadczeń zdrowotnych. Podmiotami leczniczym staną się właściciele NZOZ-ów. ZOZ-y wpisane do rejestru zakładów opieki zdrowotnej pozostaną w nim, a podmioty je tworzące będą miały rok na dokonanie zmian wpisów w zakresie wynikającym z nowej ustawy.

Jednolity rejestr

Rejestr zakładów opieki zdrowotnej ma zostać przekształcony w jednolity rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą, obejmujący także praktyki prywatne. Dotychczasowe rejestry praktyk, prowadzone przez izby lekarskie i pielęgniarskie, mają zostać zlikwidowane do końca 2011 r. Na zarejestrowanych lekarzy, pielęgniarki i ich spółki ma zostać nałożony obowiązek ponownej rejestracji.

Jeśli do dnia likwidacji dotychczasowych rejestrów nie zarejestrują się w nowym rejestrze, to zostaną uznani za wykreślonych. Wnioski o ponowną rejestrację mają być wolne od opłat. Ponieważ nowy rejestr ma być prowadzony przez wojewodę, przejmie on uprawnienia samorządów zawodowych do nadzoru i kontroli nad praktykami.

Zachęta do przekształceń

Chociaż projekt nie przewiduje przekształceń SP ZOZ-ów z mocy prawa, niemniej stwarza niezbędne uregulowania prawne i zachęty finansowe do komercjalizacji. Przede wszystkim określa procedurę przekształcenia SP ZOZ-u w spółkę kapitałową. Rozpoczyna ją oddłużenie zakładu, polegające na przejęciu zobowiązań przez podmiot tworzący. Przekształcenie może polegać na połączeniu kilku SP ZOZ-ów w jedną spółkę. Na podstawie kwestionariusza i dokumentów dostarczonych przez kierownika SP ZOZ-u podmiot tworzący sporządza akt przekształcenia, który zawiera akt założycielski spółki i zastępuje czynności poprzedzające jej zarejestrowanie. Dzień wpisania spółki do rejestru będzie dniem przekształcenia. Z tym dniem pracownicy SP ZOZ-u staną się pracownikami spółki, a bilans zamknięcia SP ZOZ-u – bilansem otwarcia spółki. Jeżeli przekształcenie nastąpi do końca 2013 r., to zobowiązania publicznoprawne przejęte od SP ZOZ-u ulegną umorzeniu.

Ponadto podmiot tworzący będzie mógł ubiegać się o dotację celową z budżetu państwa pod warunkiem zawarcia ugody dotyczącej przejętych zobowiązań cywilnoprawnych lub przejęcia kredytów bankowych zaciągniętych przez SP ZOZ w ramach restrukturyzacji.

Zmiany - dodatkowe źródła dochodu

Projekt wprowadza szereg nowych regulacji:

* Dopuszcza wykonywanie przez podmioty lecznicze działalności gospodarczej innej niż lecznicza, z wyjątkiem świadczenia usług pogrzebowych i ich reklamy.

* Wprowadza obowiązkowe ubezpieczenia podmiotów leczniczych.

* Znosi obowiązek przeprowadzania konkursów na stanowiska kierowników oddziałów.

*Wprowadza jednolite zasady przekazywania środków publicznych na zakup aparatury, remonty itp. dla wszystkich podmiotów wykonujących działalność leczniczą, także dla praktyk zawodowych.

* Zezwala SP ZOZ-om na pozyskiwanie środków ze świadczeń finansowanych przez zakłady ubezpieczeń.

* Umowy o udzielenie zamówienia w trybie art. 35a ustawy o ZOZ-ach przestaną być zawierane.