Terapia niepłodności to nie tylko in vitro

Sytuację mogłoby zmienić wprowadzenie programu kompleksowego leczenia niepłodności. Tymczasem, z powodu braku rozwiązań systemowych, dostęp do usług medycznych tego typu wciąż pozostaje poza zasięgiem większości pacjentów – wynika z raportu pt. „Wspieramy płodność” opracowanego przez Koalicję na Rzecz Kompleksowej Terapii Niepłodności oraz FertiMedica Centrum Płodności.

Choroba nie tylko w wymiarze medycznym i psychicznym

„Celem raportu jest zwrócenie uwagi opinii publicznej na konieczność zapewnienia niepłodnym parom równego dostępu do kompleksowej opieki i wsparcia w zakresie terapii niepłodności. Niepłodność jest bowiem nie tylko chorobą w wymiarze medycznym i psychicznym, ale przede wszystkim problemem społecznym, wymagającym kompleksowego rozwiązania. Raport porusza pomijany dotychczas temat szeroko pojętej jakości opieki nad niepłodną parą, postrzeganej nie tylko poprzez pryzmat nowoczesnej technologii i wskaźników skuteczności leczenia, ale także kondycji psychicznej i emocjonalnych potrzeb pacjentów. Kierując się najlepszymi standardami będziemy w stanie zaoferować większej liczbie par szansę na szczęśliwe rodzicielstwo, a polskiemu społeczeństwu nowych obywateli i perspektywy na lepszy rozwój” – mówi dr Ewa Goncikowska z FertiMedica Centrum Płodności, jedna z autorek raportu.

Jak pokazują dane kliniczne, dzięki kompleksowemu leczeniu niepłodności, zarówno w zakresie medycznym, jak i psychologicznym, blisko 75 proc. par spośród tych, którym udaje się zajść w ciążę w ramach terapii niepłodności, uzyskuje taki efekt na etapie poprzedzającym zabieg in vitro. Zapewnienie pacjentom kompleksowego wsparcia może sprawić, że cała terapia będzie bardziej skuteczna, a więc mniej kosztowna, zarówno w wymiarze finansowym, jak i psychicznym.

Pacjent vs system

Sytuacja pacjentów leczących się z powodu niepłodności jest złożona i trudna. Bezdzietność jako następstwo niepłodności ma bardzo głęboki aspekt psychogenny. Stres, frustracja, rozpad układu partnerskiego, brak poczucia więzi rodzinnej, rezygnacja z aktywnego życia zawodowego, wycofanie się z życia towarzyskiego, niepokój, stany depresyjne − są to najczęściej postrzegane konsekwencje bezdzietności.

Rozpoznanie niepłodności powoduje stres, którego nasilenie porównywalne jest ze stresem związanym z zawałem mięśnia sercowego czy też chorobą nowotworową. Niepłodne pary żyją z uczuciem osamotnienia, wstydzą się dzielić własnymi problemami z innymi, pojawia się pojęcie „niepełnej wartościowości” (ang. being less of a man, less of a woman). Życie seksualne nierzadko traci swą spontaniczność, stając się narzędziem służącym do osiągnięcia celu, jakim jest długo wyczekiwana ciąża.

Sytuację pacjentów może poprawić wprowadzenie programu kompleksowego leczenia niepłodności. Z uwagi na złożoność choroby w dążeniu do przywracania zdrowia prokreacyjnego wskazane jest połączenie dorobku różnych dziedzin nauki, głównie medycyny i psychologii. Osiągnięty w ten sposób efekt synergii umożliwia szybsze i bardziej skuteczne leczenie, tak ważne z perspektywy pacjentów.

Z danych Europejskiego Towarzystwa Ludzkiego Rozrodu i Embriologii (ESHRE) wynika, że rozwiązania tego typu stają się już standardem w krajach Europy Zachodniej. Niestety aktualny system leczenia niepłodności w Polsce powoduje powstawanie zjawiska nierówności w dostępie do kompleksowej opieki (medycznej, psychologicznej i socjalnej) nad niepłodnymi parami. Usługi tego typu, z uwagi na brak wsparcia państwa są zarezerwowane dla osób dysponujących ponadprzeciętnymi dochodami, co prowadzi do wykluczenia społecznego dużej grupy chorych.