Tak niewiele trzeba, by zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka

Zdecydowana większość zachorowań na raka, bo aż 80-90 proc., wynika z czynników zewnętrznych, czyli stylu życia, nawyków żywieniowych, miejsca pracy i zamieszkania, zachowań społeczno-kulturowych, a nie z predyspozycji genetycznych. Dlatego tak ważna jest prewencja pierwotna polegająca na obniżaniu ryzyka choroby dzięki zmianom codziennych nawyków i wyeliminowaniu niebezpiecznych dla zdrowia przyzwyczajeń. Różni się ona od prewencji wtórnej tym, że realizowana jest jeszcze zanim pojawią się objawy choroby.

Wystarczy wyeliminować złe nawyki

„W przypadku raka doskonale sprawdza się powiedzenie, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć. A nowotworom można zapobiegać. Polacy wciąż nie do końca są świadomi tego, że tak niewiele wysiłku trzeba, aby tego dokonać. Główne czynniki, które wywołują nowotwory, są zależne od nas samych. Należą do nich: nadwaga, niezdrowe odżywianie się, palenie tytoniu, picie alkoholu, nadmierna ekspozycja na promienie słoneczne, brak ruchu. Wystarczy zmienić styl życia na zdrowszy – więcej się ruszać, wyeliminować z diety szkodliwe produkty, nie palić papierosów i dbać o masę ciała. To małe kroki niewymagające wielkich pokładów energii, które mogą przynieść ogromne korzyści dla zdrowia” – mówi prof. dr hab. n. med. Witold Zatoński, kierownik Zakładu Epidemiologii Centrum Onkologii w Warszawie.
„Ważne jest, aby budować świadomość społeczną na temat przeciwdziałania nowotworom. Każdy z nas jest odpowiedzialny za swoje życie i zdrowie, sami kształtujemy swoje nawyki. Warto jest je zmienić tak, abyśmy byli zdrowi jak najdłużej. Pamiętajmy, na szali leży nasze życie, to ono powinno być najważniejszą motywacją do zmiany zachowań na lepsze” – podkreśla prof. Zatoński.

Europejski kodeks walki z rakiem

Zalecenia dotyczące zdrowego trybu życia, które pomagają minimalizować ryzyko zachorowania na nowotwór, zawiera Europejski kodeks walki z rakiem stworzony w 1987 r. z inicjatywy głów państw i rządów krajów członkowskich Unii Europejskiej. Jest on odpowiedzią na rosnący problem zachorowalności Europejczyków na nowotwory i odgrywa istotną rolę w propagowaniu działań prozdrowotnych. Kodeks kilkukrotnie był nowelizowany. Czwarta jego edycja, która została opublikowana w 2014 r., zawiera 12 wskazówek mówiących co zrobić, aby zminimalizować ryzyko zachorowania na nowotwory.

Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych wspiera promocję zaleceń Europejskiego kodeksu walki z rakiem w ramach zadania „Prewencja pierwotna nowotworów”. Program został sformułowany w 2005 roku, a jego celem jest ograniczenie umieralności z powodu nowotworów poprzez podejmowanie działań mających na celu zmniejszenie liczby zachorowań na nowotwory złośliwe oraz zwiększenie ich wykrywalności we wczesnych etapach choroby.