Status pielęgniarek i opiekunów w DPS-ach do zmiany? MZ odpowiada na interpelację

23 lutego posłanka Kamila Gasiuk-Pihowicz napisała w interpelacji, że pomimo roli, jaką osoby świadczące zawód pielęgniarki odgrywają w domach pomocy społecznej, warunki ich pracy wymagają zwrócenia uwagi Ministerstwa Zdrowia. Podkreśliła, że DPS-y zmagają się z coraz większymi problemami kadrowymi związanymi z brakiem pielęgniarek chętnych do pracy. Przyczyną - w ocenie posłanki - są przede wszystkim drastyczne różnice w zarobkach między pielęgniarkami pracującymi w systemie opieki zdrowotnej a tymi, które są zatrudnione w systemie opieki społecznej.

“Należy jednocześnie zaznaczyć, że zadania realizowane przez pielęgniarki w ramach pracy w DPS-ach kwalifikują się, zdaniem organizacji branżowych, do finansowania z NFZ w ramach osobnego kontraktu lub do bezpośredniego finansowania z Ministerstwa Zdrowia” - czytamy.

Gasiuk-Pihowicz zwróciła uwagę, że osobnym problemem pozostają wymogi dot. uprawnień osób podających leki osobom znajdującym się pod opieką DPS-ów. “W obecnym stanie prawnym tego rodzaju czynności należą do kompetencji pielęgniarek (oraz ewentualnie opiekunów medycznych – w tym zakresie powstają jednak wątpliwości interpretacyjne), co w świetle problemów kadrowych DPS-ów stanowi dodatkowy, bardzo duży, problem wymagający uwagi ministerstwa” - napisała.

Zapytała, czy ministerstwo zakłada przywrócenie osobom świadczącym opiekę pielęgniarską w DPS-ach statusu pracowników ochrony zdrowia, czy planuje wprowadzenie refundacji kosztów zatrudnienia w DPS-ach pielęgniarek oraz rehabilitantów ze środków NFZ lub Ministerstwa Zdrowia,a także czy planowane są prace rozszerzające katalog osób uprawnionych do podawania leków osobom znajdującym się pod opieką DPS-ów.

Pielęgniarki w DPS-ach: wiceminister zdrowia cytuje przepisy, ale nie wspomina o zmianach

Poniżej przedstawiamy w całości odpowiedzi, jakiej Kamili Gasiuk-Pihowicz udzielił wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

1. Czy ministerstwo zakłada przywrócenie osobom świadczącym opiekę pielęgniarską w DPS-ach statusu pracowników ochrony zdrowia?

Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej świadczenia gwarantowane pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) m.in.obejmują:

- wizytę realizowaną w domu świadczeniobiorcy, w przypadkach uzasadnionych medycznie;

- wizytę realizowaną w warunkach ambulatoryjnych w bezpośrednim kontakcie ze świadczeniobiorcą lub na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

Świadczenia pielęgniarki POZ realizowane w domu świadczeniobiorcy, w tym również w domu pomocy społecznej, odbywają się zgodnie z ustalonym dla świadczeniobiorcy indywidualnym planem opieki. Pielęgniarka POZ realizuje świadczenia samodzielnie lub w porozumieniu z lekarzem, na liście którego znajduje się świadczeniobiorca oraz w ramach zleceń lekarskich.

2. Czy ministerstwo zakłada wprowadzenie refundacji kosztów zatrudnienia w DPS-ach pielęgniarek oraz rehabilitantów ze środków NFZ lub Ministerstwa Zdrowia?

Aktualnie Ministerstwo Zdrowia nie planuje wprowadzenia refundacji kosztów zatrudnienia w DPS pielęgniarek i rehabilitantów ze środków NFZ lub Ministerstwa Zdrowia.

3. Czy planowane są prace rozszerzające katalog osób uprawnionych do podawania leków osobom znajdującym się pod opieką DPS-ów?

Wśród personelu zatrudnianego w domach pomocy społecznej są m.in. pielęgniarki i opiekunowie medyczni, dla których minister zdrowia jest właściwy w zakresie dookreślenia kwalifikacji i kompetencji zawodowych.

Mając na uwadze wykorzystanie istniejącego potencjału zawodu opiekuna medycznego, wprowadzono nowe dodatkowe umiejętności zawodowe do podstawy programowej określonej rozporządzeniem ministra edukacji i nauki z 28 maja 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego.

Dotychczasowa kwalifikacja MED.03. Świadczenie usług pielęgnacyjno-opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej została zastąpiona kwalifikacją MED.14. Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej. Zmiana nazwy kwalifikacji łączy się z rozszerzeniem zakresu efektów kształcenia i kryteriów weryfikacji tych efektów, m. in. w obrębie wykonywania wybranych czynności z zakresu opieki medycznej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Gałecki o zmianach w stosowaniu przymusu bezpośredniego: ułatwienie dla szpitali i DPS-ów

Dotychczas opiekun medyczny wykonywał czynności stricte pielęgnacyjne, a po wprowadzeniu nowej podstawy programowej są to również czynności pielęgnacyjno-medyczne (np. pobranie krwi, podawanie leków, wykonywanie iniekcji podskórnych).

Natomiast pielęgniarki w toku kształcenia zawodowego uzyskują kwalifikacje i uprawnienia m.in. do podawania leków różnymi drogami. Zasady wykonywania zawodu pielęgniarki określa art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2702 i 2705 oraz 2023 r. poz. 185).W celu wzmocnienia roli pielęgniarek i położnych wprowadzane są także zmiany systemowe mające na celu zwiększenie kompetencji zawodowych pielęgniarek i położnych m.in. poprzez możliwość wystawiania recept (samodzielnie lub w ramach kontynuacji zleceń lekarskich) na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, zleceń i recept na wyroby medyczne oraz skierowań na określone badania diagnostyczne.