Rząd proponuje zmiany w ustawie o ZOZ-ach

Projekt wprowadza zakaz świadczenia usług pogrzebowych na terenie ZOZ-ów i prowadzenia przez inne podmioty działalności konkurencyjnej w zakresie świadczeń zdrowotnych. Umożliwia za to SP ZOZ-om pozyskiwanie środków finansowych (także publicznych) z innych źródeł. Rząd chce ponadto rozszerzyć funkcje kontrolne ministra zdrowia i wojewodów wobec ZOZ-ów.
Bez usług pogrzebowych
Rząd proponuje, by w ustawie znalazł się zapis, zgodnie z którym zakłady opieki zdrowotnej i inne podmioty funkcjonujące na ich terenie nie będą mogły prowadzić działalności uciążliwej dla pacjenta lub takiej, która nie służy zaspokajaniu potrzeb pacjentów i realizacji ich praw. W szczególności chodzi o działalność polegającą na świadczeniu usług pogrzebowych, reklamie i akwizycji.
Projekt nowelizacji porządkuje też kwestie związane z przygotowaniem do pochówku osób zmarłych na terenie zakładu opieki zdrowotnej. Zobowiązano szpital do odpowiedniego przygotowania zwłok osoby zmarłej w szpitalu do ich wydania osobom uprawnionym. Szczegółowy sposób postępowania w takiej sytuacji określi minister zdrowia w rozporządzeniu.
Zdaniem specjalistów, sporą burzę wywoła w publicznych ZOZ-ach propozycja wprowadzenia zakazu komercyjnej działalności konkurencyjnej. Zgodnie z proponowanymi przez rząd zapisami, spółki, stowarzyszenia, fundacje i inne podmioty nie będą mogły prowadzić na terenie zakładów opieki zdrowotnej działalności polegającej na udzielaniu konkurencyjnych świadczeń zdrowotnych. Nowelizacja ustawy wprowadza zakaz wnoszenia majątku trwałego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w formie aportu do spółek, przekazywania go stowarzyszeniu lub fundacji, które świadczą usługi w zakresie ochrony zdrowia. Do tej pory ZOZ-y mogły to robić za zgodą organu założycielskiego. Zdaniem projektodawców, ten zapis ustawy umożliwi sprawowanie nadzoru nad niekontrolowanym zbywaniem majątku zakładów opieki zdrowotnej.
Umowy dzierżawy, najmu, użyczenia lub użytkowania majątku trwałego zawarte z naruszeniem ustawy lub sprzeczne z jej celami, ulegną rozwiązaniu z mocy prawa. Jednocześnie zakłady opieki zdrowotnej zobowiązano do dostosowania swojej działalności do nowych przepisów w ciągu 3 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie. Ma to wyeliminować możliwość wykorzystania tego majątku do działalności sprzecznej z ustawą.
?Zmiany w ustawie o ZOZ należy uznać za próbę zareagowania rządu na wykryty przez dziennikarzy w kilku miejscach w kraju proceder handlu zwłokami oraz nieprawidłowości w wykorzystywaniu publicznego majątku SP ZOZ-ów do świadczenia odpłatnych usług przez przyszpitalne fundacje - komentuje Marek Wójtowicz, prezes Stowarzyszenia Menedżerow Opieki Zdrowotnej STOMOZ. - Szkoda, że z równą szybkością i determinacją rząd nie reaguje na systemową katastrofę ochrony zdrowia i nie proponuje pomocy finansowej za pośrednictwem NFZ na wypłatę zaległych wynagrodzeń i podwyżek w publicznych placówkach. Zakaz współpracy z firmami pogrzebowymi i nakaz wyprowadzenia fundacji ze szpitali da pozory poprawy moralnej, ale nie da realnej poprawy finansów placówek".
Dodatkowe źródła przychodu
W projekcie nowelizacji rząd wskazuje natomiast, że to same SP ZOZ-y powinny szukać dodatkowych źródeł finansowania. Nowelizacja zawiera zapis, który umożliwi im pozyskiwanie środków finansowych z innych tytułów niż umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia. Za te pieniądze SP ZOZ-y mogłyby finansować takie zadania, jak: staż podyplomowy lekarzy, pielęgniarek i położnych oraz specjalizacje lekarskie odbywane w ramach rezydentury.
W projekcie nowelizacji znalazła się także propozycja poszerzenia uprawnień kontrolnych ministra zdrowia i wojewodów wobec zakładów opieki zdrowotnej. Chodzi o przyznanie im prawa do kontrolowania prawidłowości gospodarowania publicznymi funduszami i mieniem oraz oceny realizacji zadań statutowych zakładu. Uprawnienia te umożliwią ministrowi zdrowia i wojewodom podjęcie działań interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych lub przypadkach stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładów - argumentują autorzy nowelizacji.
Zdania na ten temat są podzielone. ?Decentralizacja funkcji organów założycielskich przestraszyła rząd, i słusznie, bo wymyka się spod kontroli majątek publiczny, a rynek ma słabości i na miejsce publicznego nie wszędzie pojawią się prywatni właściciele" - ocenia jeden ze specjalistów z dziedziny zarządzania ochroną zdrowia.