Rusza pilotaż programu “Recepta na Ruch” - opublikowano rozporządzenie

19 października w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 12 października 2023 r. w sprawie programu pilotażowego „Recepta na Ruch”. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli 20 października 2023 r.

„Recepta na ruch” to przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia program pilotażowy, który ma ułatwić pacjentom dostęp do usług dietetyków i fizjoterapeutów, a także promować aktywność fizyczną i właściwe nawyki żywieniowe. Pilotaż potrwa dwa lata od wejścia w życie rozporządzenia. Przewidziano też 3-miesięczny etap ewaluacji.

Program obejmie maksymalnie 15 tys. pacjentów od 25. roku życia, przy czym maksymalna ich liczba w poszczególnych województwach wynosi:

• 1171 – dla województwa dolnośląskiego;
• 798 – dla województwa kujawsko-pomorskiego;
• 805 – dla województwa lubelskiego;
• 392 – dla województwa lubuskiego;
• 966 – dla województwa łódzkiego;
• 1332 – dla województwa małopolskiego;
• 2157 – dla województwa mazowieckiego;
• 387 – dla województwa opolskiego;
• 814 – dla województwa podkarpackiego;
• 455 – dla województwa podlaskiego;
• 913 – dla województwa pomorskiego;
• 1766 – dla województwa śląskiego;
• 479 – dla województwa świętokrzyskiego;
• 542 – dla województwa warmińsko-mazurskiego.
• 1358 – dla województwa wielkopolskiego;
• 665 – dla województwa zachodniopomorskiego.

Kto może skierować do programu “Recepta na Ruch”?

W rozporządzeniu określono, kto może wystawić skierowanie do udziału w programie:

1) lekarz POZ, pielęgniarka POZ albo położna POZ informuje pacjenta, który spełnia kryteria kwalifikacyjne, o możliwości wzięcia udziału w programie pilotażowym; lekarz POZ, pielęgniarka POZ albo położna POZ, bazując na wywiadzie, historii chorób pacjenta lub jednostkowych danych medycznych zgromadzonych w SIM, ocenia, czy stan jego zdrowia umożliwia jego udział w programie, a w przypadku pozytywnej weryfikacji – wystawia w SIM skierowanie w postaci elektronicznej;

2) lekarz posiadający tytuł specjalisty lub specjalizację II stopnia w dziedzinie: neurologii, kardiologii, ortopedii, gastrologii, diabetologii, onkologii, ginekologii, urologii, endokrynologii albo pulmonologii, udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, informuje pacjenta, który spełnia kryteria kwalifikacyjne, o możliwości wzięcia udziału w programie pilotażowym; w przypadku pozytywnej weryfikacji stanu zdrowia pacjenta wystawia w SIM e-skierowanie;

3) fizjoterapeuta realizujący świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu rehabilitacji leczniczej informuje pacjenta, który spełnia kryteria kwalifikacyjne, o możliwości wzięcia udziału w programie pilotażowym; w przypadku pozytywnej weryfikacji stanu zdrowia wystawia w SIM e-skierowanie.

Po otrzymaniu elektronicznego skierowania pacjent dokonuje rejestracji na wizytę diagnostyczno-kwalifikacyjną u realizatora programu pilotażowego.

W rozporządzeniu wskazano także, jak powinna przebiegać wizyta diagnostyczno-kwalifikacyjna u fizjoterapeuty. Obowiązkowy zakres diagnostyki i kwalifikacji przez fizjoterapeutę obejmuje:

• wywiad i badanie podmiotowe,
• analizę dokumentacji medycznej pacjenta dostępnej realizatorowi programu pilotażowego, w tym jednostkowych danych medycznych zgromadzonych w SIM,
• wypełnienie kwestionariusza gotowości do aktywności fizycznej (kwestionariusz PAR-Q),
• wykonanie pomiarów: obwodu ciała, BMI, ciśnienia tętniczego, masy ciała, wysokości ciała,
• wykonanie próby wydolnościowej – test 6-minutowego marszu lub test 12-minutowego marszu z określeniem Vo2max, tempa restytucji tlenowej;

Kto nie może wziąć udziału w pilotażu programu “Recepta na Ruch”

Kryteria wyłączenia z możliwości udziału w programie pilotażowym to:

• aktywna choroba nowotworowa pacjenta,
• niestabilne lub nieleczone choroby kardiologiczne,
• niestabilna lub nieleczona cukrzyca,
• brak możliwości komunikacji słowno-logicznej ze świadczeniobiorcą,
• inne przeciwwskazania zdrowotne potwierdzone przez lekarza lub fizjoterapeutę,
• wcześniejszy udział w programie pilotażowym;

Na czym polega program “Recepta na ruch”

Udział w programie pilotażowym trwa 18 tygodni. Fizjoterapeuta dobiera zakres działań i metod w zależności od stanu zdrowia i kondycji fizycznej pacjenta.

Program składa się z dwóch modułów. Pierwszym są treningi stacjonarne prowadzone przez fizjoterapeutę. Treningi te odbywają się dwa razy w tygodniu. Drugim modułem jest praca własna uczestnika programu, która odbywa się przy wykorzystaniu funkcjonalności aplikacji mojeIKP. Zgodnie z przypisanym przez fizjoterapeutę poziomem zaawansowania treningu w aplikacji mojeIKP pacjentowi są udostępniane określone treści zawierające monitorowany przez aplikację mojeIKP plan treningowy, w ramach którego trzeba zrealizować 2 treningi w tygodniu. Dodatkowo w każdym tygodniu należy wypełnić ankietę dostępną w aplikacji mojeIKP, w ramach której ocenia się swoje samopoczucie i plan treningu. Ponadto uczestnik programu ma dostęp do zaleceń żywieniowych, które są dostępne w aplikacji mojeIKP, oraz otrzymuje zalecenia żywieniowe od dietetyka.

W programie przewidziano trzy poziomy zaawansowania treningu:

• podstawowy – przeznaczony dla osób o niskiej lub bardzo niskiej kondycji fizycznej (ocena na podstawie testów wydolnościowych lub wyliczenie MET – wartość do 5 MET);
• średniozaawansowany – przeznaczony dla osób o przeciętnej kondycji fizycznej oraz dla świadczeniobiorców zakwalifikowanych do podstawowego poziomu zaawansowania treningu (ocena na podstawie testów wydolnościowych lub wyliczenie MET – poziom 5–7 MET); świadczeniobiorca, który I cykl treningów realizował na podstawowym poziomie zaawansowania treningu, ma możliwość kwalifikacji do tego poziomu w II lub III cyklu treningów (każdy 6-tygodniowy cykl treningów zakończony oceną pod kątem wydolności i sprawności fizycznej – ocena na podstawie tempa restytucji tlenowej, wyliczenia MET i testów wydolnościowych); przekwalifikowanie do wyższego poziomu zaawansowania treningu możliwe jedynie przez fizjoterapeutę; zmiana poziomu zaawansowania treningu skutkuje dostępem do innych treści w aplikacji mojeIKP;
• zaawansowany – przeznaczony dla świadczeniobiorców o dobrej lub bardzo dobrej kondycji fizycznej (ocena na podstawie testów wydolnościowych lub wyliczenie MET – poziom > 7 MET); świadczeniobiorca, który I cykl treningów realizował na średniozaawansowanym poziomie zaawansowania treningu, ma możliwość kwalifikacji do tego poziomu w II lub III cyklu treningów (każdy 6-tygodniowy cykl treningów zakończony oceną pod kątem wydolności i sprawności fizycznej – ocena na podstawie tempa restytucji tlenowej, wyliczenia MET i testów wydolnościowych); trening skupia się przede wszystkim na skorygowaniu obciążeń, techniki wykonywania ćwiczeń, doborze odpowiedniego poziomu obciążenia i rozłożenia treningu w czasie (w szczególności dobór przerw pomiędzy treningami); rodzaj obciążeń i ćwiczeń dostosowany do ewentualnych przewlekłych stanów chorobowych.

Program pilotażowy jest realizowany w trzech 6-tygodniowych cyklach treningów:

1. I cykl treningów:

• praca realizowana przez dietetyka w ramach konsultacji dietetycznej, która obejmuje szczegółowy wywiad żywieniowy i zdrowotny, wyznaczenie celów, analizę składu ciała oraz przekazanie ogólnych zaleceń żywieniowych,
• praca realizowana przez fizjoterapeutę, który prowadzi trening jednocześnie z maksymalnie 3 osobami z tą samą jednostką chorobową i na tym samym poziomie zaawansowania treningu,
• praca ukierunkowana na odzyskanie i przygotowanie organizmu pacjenta oraz jego zdolności motorycznych do zwiększonej i regularnej aktywności fizycznej; doboru ćwiczeń i metod terapeutycznych dokonuje fizjoterapeuta zgodnie z aktualną wiedzą medyczną,
• samodzielne treningi realizowane przez świadczeniobiorcę zgodnie z planem treningowym w aplikacji mojeIKP w wymiarze dwóch treningów w tygodniu; każdy tydzień kończy się ankietą dostępną w aplikacji mojeIKP; plan treningowy w aplikacji mojeIKP wprowadza fizjoterapeuta, uwzględniając zachowanie co najmniej jednodniowej przerwy pomiędzy treningami; uczestnik programu otrzymuje alert w aplikacji mojeIKP o każdym treningu dzień przed i w dniu zaplanowanego treningu,
• po zakończeniu I cyklu treningów fizjoterapeuta ocenia stan zdrowia i wydolność świadczeniobiorcy – wypełnienie kwestionariusza PAR-Q, testy diagnostyczne i wydolnościowe indywidualnie dobierane przez fizjoterapeutę;

2. II cykl treningów:

• praca realizowana przez fizjoterapeutę, który prowadzi trening jednocześnie z maksymalnie 3 osobami z tą samą klasyfikacją chorobową i na tym samym poziomie zaawansowania treningu; przed rozpoczęciem II cyklu treningów – możliwość przeniesienia pacjenta na inny poziom zaawansowania treningu,
• praca ukierunkowana na podniesienie zdolności motorycznych i kondycji świadczeniobiorcy z naciskiem na regularność wykonywanej aktywności fizycznej; doboru ćwiczeń i metod terapeutycznych dokonuje fizjoterapeuta zgodnie z aktualną wiedzą medyczną,
• po zakończeniu II cyklu treningów fizjoterapeuta ocenia świadczeniobiorcę – wypełnienie kwestionariusza PAR-Q, testy diagnostyczne i wydolnościowe indywidualnie dobierane przez fizjoterapeutę,
• w II cyklu treningów, uwzględniając stan zdrowia świadczeniobiorcy, fizjoterapeuta może dobrać zabiegi z zakresu fizykoterapii i masażu, określone w rozporządzeniu, fizjoterapeuta określa indywidualnie zakres wykonywanych zabiegów,
• samodzielne treningi realizowane przez świadczeniobiorcę zgodnie z planem treningowym w aplikacji mojeIKP w wymiarze dwóch treningów w tygodniu; każdy tydzień kończy się ankietą dostępną w aplikacji mojeIKP; plan treningowy w aplikacji mojeIKP wprowadza fizjoterapeuta, uwzględniając zachowanie co najmniej jednodniowej przerwy pomiędzy treningami; pacjent otrzymuje alert w aplikacji mojeIKP o każdym treningu dzień przed i w dniu zaplanowanego treningu;

3. III cykl treningów:

• praca realizowana przez fizjoterapeutę, który prowadzi trening jednocześnie z maksymalnie 3 osobami z tą samą klasyfikacją chorobową i na tym samym poziomie zaawansowania treningu; przed rozpoczęciem III cyklu treningów – możliwość przeniesienia świadczeniobiorcy na inny poziom zaawansowania treningu;
• praca z pacjentem ukierunkowana na dalsze podnoszenie lub utrzymanie zdolności motorycznych i kondycji świadczeniobiorcy z naciskiem na regularność wykonywanej aktywności fizycznej oraz na prawidłową technikę wykonywania ćwiczeń; doboru ćwiczeń i metod terapeutycznych dokonuje fizjoterapeuta zgodnie z aktualną wiedzą medyczną,
• po zakończeniu III cyklu treningów fizjoterapeuta ocenia pacjenta – wypełnienie kwestionariusza PAR-Q, testy diagnostyczne i wydolnościowe indywidualnie dobierane przez fizjoterapeutę; podsumowanie całego trzymiesięcznego treningu przez porównanie wyników z wartościami początkowymi,
• w III cyklu treningów, uwzględniając stan zdrowia pacjenta, fizjoterapeuta może dobrać zabiegi z zakresu fizykoterapii i masażu, określone w rozporządzeniu; fizjoterapeuta określa indywidualnie zakres wykonywanych zabiegów,
• samodzielne treningi realizowane przez pacjenta zgodnie z planem treningowym w aplikacji mojeIKP w wymiarze dwóch treningów w tygodniu – każdy tydzień kończy się ankietą dostępną w aplikacji mojeIKP; plan treningowy w aplikacji mojeIKP wprowadza fizjoterapeuta, uwzględniając zachowanie co najmniej jednodniowej przerwy pomiędzy treningami; pacjent otrzymuje alert w aplikacji mojeIKP o każdym treningu dzień przed i w dniu zaplanowanego treningu.

W rozporządzeniu określono także szczegółowo rodzaje treningów wykonywanych samodzielnie przez uczestników programu, dostępne w aplikacji mojeIKP.

W przypadku pacjentów z chorobami przewlekłymi, będącymi pod kontrolą lekarza posiadającego tytuł specjalisty lub specjalizację II stopnia w określonej dziedzinie medycyny, albo w przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących stanu zdrowia pacjenta fizjoterapeuta na bieżąco ocenia zasadność konsultacji z takim lekarzem co do zasadności dalszego udziału w programie pilotażowym.

Jeśli w ocenie fizjoterapeuty pacjentowi jest potrzebna konsultacja psychologiczna, może on zostać na nią skierowany jeden raz w trakcie udziału w programie pilotażowym.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Siedzący tryb życia w dzieciństwie może doprowadzić do zawału i udaru w późniejszym życiu [BADANIA]

Jak wyceniono świadczenia w programie “Recepta na ruch”

Pilotaż ma kosztować ponad 25 mln zł - tyle zapłaci z własnych środków Narodowy Fundusz Zdrowia. Wycena świadczeń udzielanych przez fizjoterapeutów, dietetyków i psychologów wygląda następująco: