Recepty „pro familia” 
tylko dla bliskich krewnych

Krąg osób, którym lekarz może wystawiać recepty „pro familia”, został określony w rozporządzeniu w sprawie recept lekarskich. Należą do niego: małżonek, zstępni lub wstępni w linii prostej oraz własne rodzeństwo lekarza. W celu udzielenia odpowiedzi na zadane pytania należy rozszyfrować znaczenie nazw „wstępny” oraz „rodzeństwo”, jakie nadał im język prawny.

Wstępny, czyli przodek

Nazwa „wstępny” oznacza każdą osobę, od której pochodzi lekarz. Wstępnymi są zatem rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itp. Nazwa ta została zastrzeżona wyłącznie dla oznaczenia pokrewieństwa w linii prostej. Nie obejmuje małżonków rozwiedzionych rodziców lekarza, ponieważ nie są oni jego krewnymi. Małżonek rodzica mógłby zostać wstępnym lekarza tylko wtedy, gdyby zdecydował się na jego adopcję (przysposobienie). Adopcja nie jest jednak dopuszczalna w stosunku do osób pełnoletnich.

Skutkiem przysposobienia jest wejście przysposabiającego (osoby adoptującej) w miejsce dotychczasowego rodzica. Skutek ten obejmuje także krewnych przysposabiającego, którzy wchodzą w miejsce dotychczasowych krewnych rodzica oddającego dziecko do adopcji. Rodzice przysposabiającego stają się dziadkami dziecka, a jego dzieci rodzeństwem dziecka. Gdyby więc lekarz został w dzieciństwie adoptowany, to mógłby wystawiać recepty „pro familia” nie tylko dla osoby, która go adoptowała, lecz również dla jej wstępnych i dzieci. Utraciłby zarazem taką możliwość w stosunku do dotychczasowego rodzica oraz jego wstępnych i dzieci.

Brat bratu nierówny

Wyróżnia się trzy rodzaje rodzeństwa: rodzone, przyrodnie i przybrane. Pierwszy termin oznacza pochodzenie od tych samych obojga rodziców; drugi oznacza pochodzenie tylko od jednego wspólnego rodzica (podczas gdy drugi z rodziców jest różny), a trzeci oznacza brak pochodzenia od tych samych rodziców.

Rodzeństwo przybrane zachodzi wówczas, gdy jeden z rodziców zawiera małżeństwo z osobą, której dzieci pochodzą z poprzednich związków. W języku prawnym termin „rodzeństwo” oznacza pokrewieństwo drugiego stopnia w linii bocznej. Ma więc zastosowanie zarówno do rodzeństwa rodzonego, jak i przyrodniego, lecz nie dotyczy rodzeństwa przybranego, ponieważ w tym przypadku nie zachodzi żaden stopień pokrewieństwa.
Odpowiadając na pytania wprost: uprawnienie do wystawiania recept „pro familia” nie obejmuje nowych partnerów rozwiedzionych rodziców lekarza. Obejmuje natomiast jego braci i braci przyrodnich, którzy pochodzą od jednego z jego rodziców bądź zostali przez jednego z nich adoptowani.


PODSTAWA PRAWNA

1) § 3 ust. 3 rozporządzenia ministra zdrowia z 17 maja 2007 r. w sprawie recept lekarskich (Dz.U. nr 97, poz. 646 ze zm.);
2) art. 114 i 121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.