Prezes ZUS: na edukację prozdrowotną przeznacza się tylko 1,5 proc. wydatków na zdrowie

W czwartek (28 września) ruszyła kampania społeczno-edukacyjna "TAK dla zdrowia rodziny", której celem jest propagowanie profilaktyki onkologicznej obejmującej edukację na temat znaczenia testów i badań przesiewowych, szczepień przeciwko wirusom onkogennym i przeciwdziałania otyłości będącej czynnikiem ryzyka zachorowania na nowotwory.

Organizatorem kampanii są Medyczna Racja Stanu i Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych. Zainicjowała ją konferencja naukowa w Warszawie z udziałem specjalistów.

– Ta kampania decyduje nie tylko o dobrostanie rodzin, ale także bezpieczeństwa całej wspólnoty - powiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg podczas debaty ekspercko-systemowej, która zainaugurowała w czwartek kampanię. Jak zaznaczyła szefowa MRiPS, "należy zachęcać do badań profilaktycznych, do konsultacji ze specjalistami, ponieważ dzięki nim udaje się wiele chorób wykryć w pierwszych stadiach unikając długotrwałego, a niekiedy nieskutecznego leczenia.

Minister Maląg: nakłady na służbę zdrowia wzrosły

Minister Maląg zwróciła uwagę, że w porównaniu z rokiem 2015, kiedy "nakłady na służbę zdrowia wynosiły 77 mld zł, to obecnie jest to już ponad 170 mld zł".

– W kolejnym roku będzie to ponad 190 mld zł - powiedziała szefowa MRiPS.

Zwróciła uwagę, że “zdecydowanie wzrosły wydatki na onkologię”. Jak zaznaczyła, "promowanie profilaktyki, Narodowej Strategii Onkologicznej, to wszystko jest niezwykle ważne".

W pierwszym półroczu 2023 r. na ochronę zdrowia wydano 206 mld zł

– Mówiąc o profilaktyce i leczeniu musimy też powiedzieć o kosztach - zwróciła uwagę prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Gertruda Uścińska.

W pierwszym półroczu 2023 r. na ochronę zdrowia wydano 206 mld zł, co stanowi 6,7 proc. PKB. Z czego 154 mld zł to wydatki publiczne. Natomiast 52 mld zł to są wydatki prywatne.

Wskazała także na koszty pośrednie, które są po stronie pracodawców i wynikają z absencji spowodowanej chorobami, takie jak zastępstwo, mniejszą wydajność czy finansowanie wynagrodzenia chorobowego do 33 dni.

– W Polsce na leczenie szpitalne przeznacza się ponad 50 proc. kosztów, na leczenie ambulatoryjne 10 proc., a na edukację prozdrowotną tylko 1,5 proc. - wskazała prezes ZUS.

Jak zaznaczyła, "potrzeba bardzo jasno określić, na czym polega profilaktyka od przedszkola poprzez wszystkie fazy ludzkiego życia i wyjaśniać to ludziom, ponieważ nie jest to dla wszystkich takie oczywiste" - powiedziała prof. Uścińska.

Świadczenia z tytułu niezdolności do pracy

Mówiąc o przyczynach niezdolności do pracy, prezes ZUS zwróciła uwagę, że największe wydatki idą na orzeczenia z tytułu zaburzeń psychicznych i zachowań.

Jeśli chodzi o świadczenie z tytułu niezdolności do pracy, najwyższe wydatki w I półroczu br., czyli 16,3 proc. - wygenerowały zaburzenia psychiczne. Na choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej - 14,7 proc.; zatrucia i inne działania czynników zew. - 13 proc.; choroby związane z okresem ciąży i porodu - 12,1 proc.; układu oddechowego - 9,2 proc., układu nerwowego - 7,2 proc. a ok. 5 proc. z tytułu chorób nowotworowych - wskazała prezes ZUS.

Profilaktyka przeciwnowotworowa

Prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych WUM, zwrócił uwagę, że "otyłość prowadzi do 200 różnych chorób, w tym m.in. nadciśnienia, cukrzycy, choroby wieńcowej, całej gamy zaburzeń psychicznych, w tym np. depresji".

– Otyłość jest także podłożem wielu nowotworów. Zwiększa o 30 proc. zachorowanie na raki gruczołowe. Prowadzi także do zwyrodnienia stawów biodrowych i kolanowych - wskazał prof. Czupryniak.

Przyznał, że choć "otyłość bierze się z głowy", to jednak dużo zależy od "zdrowych nawyków żywieniowych, których człowiek uczy się w rodzinie".

– W związku z tym - jak zaznaczył - należy zacząć tego uczyć jak najwcześniej, a wiec na poziomie domu i przedszkola.

– Dwie trzecie Narodowej Strategii Onkologicznej opiera się na profilaktyce pierwotnej i wtórnej - powiedział przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego prof. Piotr Rutkowski.

– Mamy obecnie 105 tys. dzieci zaszczepionych przeciwko wirusowi HPV, ale naszą ambicją jest ok. 400-500 tys. Mamy na to jeszcze cztery miesiące - powiedział prof. Rutkowski.

Ocenił, że dzięki szczepieniom przeciw HPV, być może uda nam się w ogóle wyeliminować problem zachorowań". Zaapelował, aby MRiPS oraz MEiN aktywnie włączyły się w promocję szczepień przeciw HPV.

Zwrócił także uwagę, że kobiety mają trudności w znalezieniu informacji, gdzie mogą szybko wykonać badania cytologiczne. Jako wyjście z sytuacji wskazał nowoczesne badania HPV DNA.

129 centrów zdrowia psychicznego pokrywa jedynie ponad 52 proc. dorosłej populacji

Innym problemem, który podejmuje kampania społeczno-edukacyjna "TAK dla zdrowia rodziny" jest zdrowie psychiczne. Konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii osób dorosłych, prof. Piotr Gałecki powiedział, że bardzo często zdrowie psychiczne dzieci wiązane jest z kondycją rodziny, w której się wychowują. Kiedy dochodzi do zaburzenia kanałów komunikacji między rodzicami a dziećmi, wówczas pojawiają się kryzysy wieku dziecięcego i młodzieńczego (adolescencji).

Zwrócił uwagę, że "nakłady na psychiatrię dzieci i młodzieży w ciągu ostatnich dwóch lat wzrosły w Polsce czterokrotnie". Rośnie także kadra specjalistów.

– Specjalizacja z zakresu psychiatrii dzieci i młodzieży jest w pierwszej dziesiątce najczęściej wybieranych - powiedział prof. Gałecki.

Przyznał, że "70-80 proc. problemów udaje się rozwiązać już na pierwszym poziomie referencyjnym, a dziś takie poradnie, do których można się zgłaszać, są w każdej gminie w Polsce. Zastrzegł, że w przypadku trzeciego poziomu referencyjnego, a więc psychiatrii w szpitalu, to "w kraju jest obecnie wystarczająca liczba łóżek psychiatrycznych".

Mówiąc o psychiatrii dorosłych, zaznaczył, że 129 centrów zdrowia psychicznego pokrywa jedynie ponad 52 proc. dorosłej populacji. - Czekamy więc na zmianę w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego.

Kampanię patronatem honorowym objęła Pierwsza Dama, Agata Kornhauser-Duda. W liście odczytanym w czasie konferencji zaznaczyła, że "Amazonki dowiodły już nieraz, że kobiety potrafią troszczyć się wytrwale o dobrostan swój i swoich rodzin". "To głównie na ich barkach, dzięki kobiecym cechom takim jak opiekuńczość, sumienność i poczucie odpowiedzialności, spoczywa codzienna troska o zdrowe życie najbliższych im osób” – napisała Pierwsza Dama.

Zapewniła, że "zawsze jest gotowa wspierać wspólnotę polskich Amazonek w ich dążeniach i wysiłkach, by utrzymać społeczeństwo w dobrej kondycji i zdrowiu, co świadczy o naszym poziomie cywilizacyjnym". Jak zaznaczyła, „każda inicjatywa informacyjna, która służy rozpowszechnianiu wiedzy o nowotworach, odgrywa kluczową rolę w polityce prozdrowotnej". Ambasadorkami przesłania "o koniecznej współodpowiedzialności za własną kondycję" zostały - tegoroczna Miss Polonia, Ewa Jakubiec, dyplomowana pielęgniarka, studentka Wydziału Zdrowia Publicznego na Uniwersytecie Wrocławskim oraz Laura Breszka, aktorka telewizyjna, teatralna i dubbingowa.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jest zmiana planu finansowego NFZ. Dodatkowe miliardy trafią m.in. na nadwykonania