Praca w systemie 12-godzinnym zależy od zgody pracowników ZOZ-u

Od 1 stycznia 2000 r. przepisy zabraniające przedłużania czasu pracy pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia nie obowiązują (uchwała nr 127 RM z 29 lipca 1985 r.). Uchylenie ich mocy obowiązującej wynika z przepisu art. 19 w związku z art. 43 pkt 1 ustawy z 2 lutego 1996 r. o zmianie Kodeksu pracy. Ustawa ta wprowadziła gruntowną nowelizację k.p., która polegała m. in. na przekazaniu stronom stosunku pracy uprawnień do samodzielnego uregulowania większego zakresu spraw pracowniczych niż to miało miejsce przed zmianą ustroju gospodarczego kraju. Przepisy ustanowione odgórnie przez państwo mają być zastąpione przez uzgodnienia poczynione na poziomie zakładów pracy w drodze rokowań zbiorowych i negocjacji pracodawców z pracownikami.
Swoboda wyboru
Dlatego też nowy przepis art. 130 Kodeksu pracy nie zawiera już delegacji wykonawczej dla Rady Ministrów, lecz wskazuje na układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy jako na akty, w których powinny znaleźć się wykazy stanowisk pracy objętych skróconym czasem pracy. Przy czym pozostawia zainteresowanym swobodę wyboru sposobu skrócenia czasu pracy, który może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu powszechnych norm czasu pracy. W grę wchodzą także inne sposoby rekompensowania pracownikom pracy w szczególnych warunkach, które zawierają się w ogólnej normie nakazującej pracodawcy chronić zdrowie i życie pracowników oraz organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 207 § 2 k.p.).
Z drugiej strony nad zdrowiem pracowników powinna czuwać zakładowa organizacja związkowa, która w razie zaistnienia zagrożeń może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań oraz powiadomić okręgowego inspektora pracy. Brak przepisów zabraniających stosowania wobec pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach przedłużonego wymiaru czasu pracy nie oznacza bowiem zupełnej swobody. Granicę wyznaczać powinien zawsze wzgląd na zdrowie pracowników.
Harmonogram pracy obowiązkowy
Zatem zastosowanie na oddziale detoksykacji rozkładu czasu pracy przedłużonego do 12 godzin jest - z wyżej przedstawionym ograniczeniem - dopuszczalne. Przyjęcie takiego systemu normuje przepis art. 32i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Przepis ten nakazuje wprowadzenie dla pracowników odpowiednich harmonogramów ustalonych dla przyjętego okresu rozliczeniowego oraz wyłączenie z takiego systemu pracownic w ciąży bądź opiekujących się dzieckiem do lat 4, które nie wyrażą na to zgody.
Wyklucza nadto zastosowanie przedłużonego wymiaru czasu pracy w szczególnych komórkach organizacyjnych i na stanowiskach wymienionych w art. 2g ust. 3 i 4 ustawy o ZOZ (np. w pracowniach radiologii, fizykoterapii, prosektoriach itp.).


Podstawa prawna:
1) art. 19 i art. 43 pkt 1 ustawy z 2 lutego 1996 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. nr 24, poz. 110 ze zm.),
2) art. 130 i 207 § 2 Kodeksu pracy,
3) art. 29 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 nr 79, poz. 854, ze zm.),
4) art. 32g i 32i ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej [przepisy wprowadzone ustawą z 22 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2000 nr 3, poz. 28)].