Nowe wytyczne ESC dotyczące niewydolności serca

25-28 sierpnia w Amsterdamie (Holandia) odbył się coroczny Kongres Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (European Society of Cardiology, ESC). Zostały na nim zaprezentowane zarówno nowe wytyczne postępowania, jak i aktualizacje dokumentów sprzed kilku lat. Najwięcej zmian dotyczy leczenia pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi i cukrzycą, a także postępowania w ostrej i przewlekłej niewydolności serca. Po raz pierwszy pojawiły się wytyczne odnoszące się do wszystkich kardiomiopatii.

O najważniejszych nowościach z kongresu ESC opowiada prof. dr hab. n. med. Tomasz Hryniewiecki, kierownik Kliniki Wad Zastawkowych Serca Narodowego Instytutu Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego — Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, konsultant krajowy w dziedzinie kardiologii, przewodniczący Krajowej Rady ds. Kardiologii oraz pełnomocnik ministra zdrowia ds. Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia.

Badania kliniczne doprowadziły do aktualizacji zaleceń dot. leczenia niewydolności serca

– W przypadku niewydolności serca nie można mówić o nowych wytycznych, ale raczej o ich aktualizacji. Poprzednie rekomendacje zostały opublikowane w 2021 r., ale — jak wiadomo — bardzo dużo się dzieje w obszarze badań nad niewydolnością serca. Dotyczy to zwłaszcza badań klinicznych w tej populacji pacjentów, które powinny być na bieżąco uwzględniane w zaleceniach dotyczących leczenia, co z kolei wpływa na rokowanie w przebiegu tej choroby — tłumaczy specjalista.

Wprowadzone zmiany dotyczą trzech obszarów klinicznych: ostrej i przewlekłej niewydolności serca oraz chorób współistniejących.

– W przewlekłej niewydolności serca jest wiele zmian dotyczących farmakoterapii. Częściowo już o tym wspominałem, omawiając wytyczne dotyczące leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą. Chodzi o szerokie zastosowanie w tej grupie chorych inhibitorów SGLT2, czyli flozyn. Były opublikowane badania w grupie pacjentów z łagodnie upośledzoną oraz zachowaną kurczliwością lewej komory (odpowiednio: DELIVER i EMPEROR-Preserved), które dotyczyły stosowania dapagliflozyny i empagliflozyny. Wykazały one, że stosowanie tych leków zmniejsza ryzyko zarówno hospitalizacji, jak i zgonu sercowo-naczyniowego — stwierdza prof. Hryniewiecki.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowe wytyczne ESC: leczenie chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą

Konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta z niewydolnością serca

Zmiany w wytycznych dotyczących ostrej niewydolności serca to reakcja na badanie STRONG-HF.

– Wykazało ono, że leczenie tej grupy chorych po hospitalizacji powinno być ustalone jeszcze w trakcie pobytu w szpitalu, co najmniej 2 dni przed wyjściem do domu. W kolejnych 6 tygodniach lekarz powinien mieć ścisły nadzór nad pacjentami, a w razie potrzeby natychmiast zmodyfikować terapię, np. zwiększyć dawki leków. Bardzo ważna jest przy tym kontrola konkretnych parametrów, w tym ciśnienia tętniczego krwi, tętna, zastoju w krążeniu płucnym, stężenia NT-proBNP i potasu, a także czynności nerek (eGFR). Takie działanie zmniejsza ryzyko ponownej hospitalizacji i zgonu sercowo-naczyniowego — uzasadnia kardiolog.

Zalecenia w przypadku chorób współistniejących również po części pokrywają się z wytycznymi dotyczącymi leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą.

– U pacjentów z cukrzycą i/lub przewlekłą chorobą nerek lekiem pierwszego wyboru w prewencji niewydolności serca są flozyny, ponieważ w dwóch badaniach klinicznych (DAPA-CKD i EMPA-KIDNEY) udowodniono, że zmniejszają ryzyko rozwoju choroby i zgonu s-n. Nowością jest też wprowadzenie nowego leku z grupy antagonistów aldosteronu, czyli finerenonu do terapii chorych z przewlekłą chorobą nerek i cukrzycą typu 2, w celu zmniejszenia ryzyka hospitalizacji z powodu niewydolności serca, co jest oparte na wynikach badania FIDELIO-DKD i FIGARO-DKD — podsumowuje specjalista.