Naukowa Fundacja Polpharmy: kierunek – innowacyjność

Konkursy grantowe to sztandarowy projekt Naukowej Fundacji Polpharmy. W historii XXII edycji konkursu na projekty naukowe Fundacja przyznała łącznie 85 grantów. Finansowa wartość przekazanych przez nią środków przekracza 37 mln złotych, co czyni ją jednym z największych prywatnych ośrodków finansujących naukę w Polsce. W 2023 r. ogłoszono laureatów XXI edycji konkursu poświęconej „Cyfryzacji dla poprawy wyników leczenia”. Zostali nimi dr Bogusz Aksak-Wąs z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, który otrzymał grant na projekt „Aplikacja do opieki nad pacjentami zakażonymi HIV” oraz dr Paweł Uruski z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z projektem „System opieki telemedycznej w zakresie leczenia nadciśnienia tętniczego z zastosowaniem algorytmów rekomendacyjnych wspierających decyzje diagnostyczne i terapeutyczne”.

Strategia na kolejne lata

Coroczne gale Naukowej Fundacji Polpharmy to nie tylko okazja do pogratulowania zwycięzcom i wysłuchania wykładów gości specjalnych, ale również wydarzenie integrujące środowisko naukowe zajmujące się medycyną i farmacją. Łączenie pacjentów, naukowców i przemysłu jest fundamentalnym celem założonym w długoterminowej strategii Fundacji. Ma ono pozwolić na pozycjonowanie organizacji jako inkubatora innowacyjności. Kluczowe obszary działań to przybliżenie problemów pacjentów, integracja środowiska naukowców, zrozumienie potrzeb przemysłu farmaceutycznego i uruchomienie współpracy na linii naukowcy-wytwórcy oraz włączenie do działań Fundacji mediów zajmujących się medycyną.

– Fundacja podąża za aktualnymi trendami i wykorzystuje swoje doświadczenia w realizacji nowych przedsięwzięć — podkreślił Jerzy Starak, przewodniczący rady nadzorczej Polpharma SA, fundator Naukowej Fundacji Polpharmy. Jednym z takich kluczowych problemów jest tematyka rejestrów medycznych i ich wykorzystania w udoskonalaniu diagnostyki i terapii. Temat XXII edycji Konkursu Naukowej Fundacji Polpharmy na projekt badawczy to „Wykorzystanie baz danych do poprawy profilaktyki, diagnostyki i terapii”. Celem konkursu jest doskonalenie współpracy lekarzy i pacjentów w profilaktyce, leczeniu i rehabilitacji dzięki stosowaniu nowych narzędzi — również informatycznych. Tematyka współpracy (i compliance) to zresztą jeden z problemów, którym Naukowa Fundacja Polpharmy zajmuje się od lat, edukując pacjentów i dostarczając lekarzom wskazówek pozwalających lepiej prowadzić chorych. Do recenzji skierowano 26 wniosków przesłanych na konkurs.

Temu samemu problemowi poświęcone były dwie spośród trzech debat eksperckich, które Fundacja zorganizowała w 2023 roku. Prof. Jarosław Reguła poprowadził dyskusję „Rejestry medyczne — czy mamy problem z ich dostępnością i jakością?”, a prof. Mirosław Wielgoś moderował debatę „Czy współczesna diagnostyka i terapie mogą być doskonalsze dzięki zastosowaniu Real World Data/Real World Evidence”. Te dyskusje prowadzone na bardzo wysokim poziomie merytorycznym, przeznaczone były dla lekarzy i farmaceutów oraz pacjentów.

Szczególnym ukłonem w stronę pacjentów, zwłaszcza cierpiących na cywilizacyjne choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca i schorzenia dotykające układu krążenia, była trzecia debata pod hasłem „Co nowego w medycynie przyniósł rok 2023?”, którą moderowała prof. dr hab. n. med. Janina Stępińska, przewodnicząca Rady Naukowej NFP. Przedstawiono m.in. badania dotyczące skuteczności nowych leków, ale również znanych dotąd substancji czynnych w nowych konfiguracjach i z nowymi wskazaniami.

Debaty eksperckie są zaplanowane również na 2024 rok. Ich tematyka ponownie będzie zbliżona do przedmiotu głównego konkursu na projekt badawczy, którym będzie rola sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej i możliwość wsparcia lekarzy w procesie diagnozy i terapii.

Naukowcy razem

Doskonałe rezultaty przyniósł pomysł Konwentu Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych, który odbył się pierwszy raz w 2022 roku (w założeniu spotkania mają odbywać się co dwa lata). Idea Konwentu wynika z zaangażowania NFP w przygotowanie studentów i doktorantów do wejścia w życie zawodowe i prowadzenie badań naukowych oraz chęci współpracy Fundacji ze środowiskiem akademickim. Pozwala to również na dialog z innymi instytucjami finansującymi naukę oraz umożliwia wymianę informacji z przedstawicielami przemysłu.

Pierwszym wymiernym rezultatem dyskusji podczas Konwentu jest stworzenie „letniej szkoły Fundacji” dla najlepszych studentów uczelni medycznych — kilkudniowego spotkania z ekspertami różnych specjalizacji, którzy od kuchni przedstawiają technikę prowadzenia badań naukowych, opracowania wyników i publikacji na łamach renomowanych czasopism.

Pierwsza edycja Med. School of Your Future odbyła się we wrześniu 2023 roku i została bardzo wysoko oceniona przez uczestników. Chwalono nie tylko program czysto merytoryczny, ale też atmosferę i możliwość poznania „mistrzów”, kolegów i koleżanek w mniej formalnych okolicznościach.

– Chodzi o to, aby w naszym zagonionym, zmieniającym się świecie znaleźć też czas na rzeczy, którym poświęca się mniejszą uwagę, zwłaszcza studiując na uczelniach medycznych, a więc m.in.: na spotkania ze sztuką, literaturą, muzyką. Jednocześnie ma to być czas, kiedy ci młodzi ludzie będą mogli poznać się wzajemnie. Sieć kontaktów jest ogromnie ważna w działalności naukowej. Wiele znajomości zawartych podczas studiów może w przyszłości zaowocować wspólnymi projektami badawczymi — opisuje tę inicjatywę prof. Janina Stępińska.

Jak wykorzystać badania

Fundacja coraz aktywniej stara się zadbać o to, aby rezultaty prac badawczych mogły zostać wykorzystane w przemyśle. Dlatego wraz z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym oraz Gdańskim Towarzystwem Naukowym przyznaje nagrodę i medal imienia prof. Romana Kaliszana — wybitnego chemika i farmakologa, rektora Akademii Medycznej w Gdańsku. Utworzone w 2020 roku wyróżnienie honoruje wybitne osiągnięcia z dziedziny nauk biomedycznych i biofarmaceutycznych otwierających nowe możliwości aplikacyjne — co istotne, jest to nagroda za konkretną pracę, a nie cały dorobek naukowy. W tym roku laureatem nagrody im. prof. Romana Kaliszana został prof. dr hab. Tomasz Bączek, wykładowca GUMed, współautor 250 prac naukowych skupiających się na analizie farmaceutycznej i biomedycznej.

Ale to nie wszystkie inicjatywy NFP na tym polu. Fundacja jest wyłącznym mecenasem Nagrody im. prof. Franciszka Kokota przyznawanej przez Towarzystwo Internistów Polskich. Laureatem II edycji Nagrody został prof. Jacek Musiał, badacz mechanizmów autoimmunologicznych, wieloletni kierownik II Katedry Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum UJ. Wyróżnienie jest wręczane podczas corocznego Zjazdu Internetów Polskich, który gromadzi ok. 5000 gości.

Fundacja jest także partnerem konkursu Supertalenty w Medycynie, organizowanego przez „Puls Medycyny” dla liderów nowego pokolenia lekarzy zaangażowanych w działalność w sferze publicznej, o znaczącym dorobku i z perspektywami wpływu na kształt polskiej medycyny. W jubileuszowej 10. edycji tego konkursu zwyciężył kardiomorfolog prof. Mateusz Hołda. Na tej samej zasadzie Fundacja wspiera nagrody Złoty Skalpel (dla innowatorów poprawiających opiekę medyczną) oraz program Explory — wyróżnienia dla nowych talentów naukowych.

Nawiązaniu bezpośredniej współpracy z przemysłem służy konkurs Startup Med, w którym Naukowa Fundacja Polpharmy również jest partnerem. Celem konkursu jest zidentyfikowanie start-upów dysponujących najbardziej kreatywnymi innowacjami w zakresie ochrony zdrowia. Mogą one dotyczyć produktów (leków i technologii) lub procesów, jednak istotnym czynnikiem decydującym o sukcesie w konkursie jest opłacalność wdrożenia.

Co przyniesie nowy rok

Zupełnie nowym programem, który dopiero nabiera kształtów, jest stypendium zagraniczne im. Jerzego Staraka dla najlepszego doktoranta wybieranego przez rektorów uczelni medycznych.

– Chcemy zastanowić się nad koncepcją inicjatywy dotyczącej relacji mistrz-uczeń — stypendium zagranicznego dla najwybitniejszych młodych polskich naukowców na prestiżowej uczelni medycznej na świecie. Będzie to szyty na miarę, indywidualny program, stanowiący uhonorowanie najzdolniejszych badaczy — mówi o założeniach nowego programu Agata Łapińska-Smolińska, prezes zarządu Naukowej Fundacji Polpharmy.

Inną nowością w kalendarzu wydarzeń Fundacji mają być debaty z udziałem dziennikarzy specjalizujących się w tematyce medycznej. Każdego roku będą odbywać się trzy takie debaty, a goście poruszą istotne społecznie tematy z obszaru zdrowia. Na pierwszy ogień pójdą kontrowersyjne zagadnienia — fobia szczepionkowa, a także brak zaufania do statyn i niechęć do antybiotyków.