Można zmienić podejście pacjentów do metotreksatu

Wśród pacjentów reumatologicznych metotreksat nie cieszy się jednak dobrą sławą — z dwóch głównych powodów. To cytostatyk wynaleziony do celów onkologicznych, a to wywołuje złe skojarzenia. Określenie „lek przeciwnowotworowy” straszy chorych i może sugerować, że leczenie metotreksatem jest rodzajem chemioterapii onkologicznej.

„Ulotka dołączana do leku jest ulotką onkologiczną i dotyczy dawek onkologicznych. W reumatologii stosujemy znacznie mniejsze dawki. I nie jest to żadne „leczenie przeciwnowotworowe”. Należy to uświadomić pacjentowi” — mówi prof. dr hab. n. med. Eugeniusz Józef Kucharz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, prezes Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego. Metotreksat w doustnej postaci może wywoływać działania niepożądane. Najczęstsze z nich to: zwiększenie aktywności aminotransferaz — 10-43 proc., objawy ze strony przewodu pokarmowego — 20-65 proc., niedokrwistość — 10-15 proc., leukopenia — 12 proc., trombocytopenia — 12 proc., bóle i zawroty głowy — 8-10 proc., wypadanie włosów — 8 proc. (Drosos A.: Int. J. Clin. Rheumatol., 2012).„Działania niepożądane metotreksatu w pewnym stopniu zależą od drogi podania, indywidualnej podatności chorego, współistniejących terapii i dawki leku. Na część tych czynników mamy wpływ — wyjaśnia prof. Kucharz. — Działania niepożądane występują zwykle na początku terapii. Trzeba powiedzieć pacjentowi, że istnieje coś takiego jak proces adaptacji do leku, który zwykle trwa od trzech do sześciu tygodni. Warto, aby wytrwał przez ten czas i nie odrzucał preparatu, który jest niewątpliwie jednym z najlepszych leków modyfikujących przebieg chorób reumatycznych”.„Dobrym sposobem na ominięcie części działań niepożądanych jest stosowanie metotreksatu parenteralnie, a także zaplanowanie podawania go na noc, np. przed dniem wolnym od pracy, żeby chory ewentualne działanie niepożądane w postaci nudności mógł lepiej znieść w warunkach domowych” — dodaje prof. Kucharz.