Likwidacje SP ZOZ-ów utrudniają poszukiwanie dokumentów potrzebnych do wyliczenia emerytury

Organy rentowe są wprawdzie obowiązane do informowania o warunkach i dowodach wymaganych do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych oraz do udzielania pomocy przy ubieganiu się o te świadczenia, jednakże w praktyce cały ciężar poszukiwania dokumentów spoczywa i tak na zainteresowanych.
Osoba ubiegająca się o emeryturę powinna przedstawić we właściwym oddziale bądź inspektoracie ZUS dokumenty stwierdzające:
1) -datę urodzenia,
2) -okresy zatrudnienia uzasadniające prawo do emerytury i jej wysokość,
3) -istnienie inwalidztwa, jeżeli przyznanie emerytury jest uzależnione od zaliczenia do jednej z grup inwalidzkich,
4) -okresy pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, jeśli osoba ta ubiega się o emeryturę wcześniejszą,
5) -wysokość zarobku stanowiącego podstawę wymiaru emerytury,
6) -czy jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy (własne oświadczenie).
Zaświadczenie z zakładu pracy
Najwięcej problemów przysparza pracownikom pełne udokumentowanie okresów zatrudnienia oraz okresów pracy w szczególnych warunkach.
Dokumentami stwierdzającymi okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, legitymacje ubezpieczeniowe oraz inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. Zaświadczenie zakładu pracy powinno zawierać imię i nazwisko osoby, której dotyczy, datę podjęcia i ustania zatrudnienia oraz rodzaj wykonywanej czynności. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie powinno nadto stwierdzać charakter stanowiska pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury.
Innymi dokumentami mogą być legitymacje służbowe, legitymacje związków zawodowych, umowy o pracę, wpisy w dowodach osobistych oraz pisma kierowane przez zakłady pracy do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (np. o powołaniu, mianowaniu, angażowaniu, zwolnieniu, wyróżnieniu, udzieleniu urlopu).
Dokumentami stwierdzającymi okresy równorzędne z okresami zatrudnienia lub zaliczane do okresów zatrudnienia są zaświadczenia zakładów pracy, właściwych organów, urzędów i organizacji lub inne dokumenty wymienione w przepisach.
Gdzie są dokumenty
Najtrudniejszym problemem, przed jakim stają pracownicy poszukujący dokumentów emerytalnych jest zlokalizowanie ich w sytuacji przekształcenia lub likwidacji dawnego zakładu pracy. Generalnie w takim przypadku dotychczasowy zakład pracy jest obowiązany przekazać akta osobowe swoich pracowników oraz pozostałą dokumentację w sprawach związanych z ich stosunkiem pracy przejmującemu pracodawcy. Umożliwia to np. wydanie przez zakład przejmujący (na podstawie przekazanej dokumentacji) zaświadczenia o okresach pracy w szczególnych warunkach u poprzedniego pracodawcy.
Nie ma jednak przepisów regulujących przechowywanie i przekazywanie dokumentacji byłych pracowników prywatnych zakładów pracy. Przepisy o archiwizacji dotyczą bowiem jedynie zakładów uspołecznionych. Nakazują one przechowywać dokumentację pracowniczą przez 25 lat, a następnie przekazać ją właściwemu archiwum państwowemu. W przypadku ustania działalności dokumentację przekazuje się sukcesorowi prawnemu, a w razie jego braku - właściwemu rzeczowo organowi administracji państwowej. Dla zakładów opieki zdrowotnej będzie to minister zdrowia (dla ZOZ-ów branżowych - właściwi ministrowie) oraz właściwi wojewodowie.
Zeznania świadków
Gdy wszystko zawiedzie i pracownik wykaże, że nie może przedstawić wymaganych dokumentów, okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków. wiadek może złożyć zeznania w formie pisemnej lub ustnie do protokołu w organie rentowym albo w uspołecznionym zakładzie pracy uprawnionym do przyjmowania wniosków o emerytury. Udowodnienie przy pomocy świadków okresów pracy w szczególnych warunkach jest możliwe wyłącznie przed sądem.


Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz. 49 ze zm.).
2. Par. 9 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. nr 62, poz. 286).
3. Rozporządzenie ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki z 25 lipca 1984 r. w sprawie zasad klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (Dz.U. nr 41, poz. 216).