Lekarze nie zawsze dbają o swoją kondycję fizyczną

W Polsce ciągle za mało osób ,uprawia" zdrowy, aktywny fizycznie styl życia. Nie mam czasu, nie stać mnie na chodzenie do fitness clubu - słyszymy częste usprawiedliwienia. ,Jeżeli uprawiania sportu nie wyniesie się z domu jako modelu zachowania, o wiele trudniej to potem wpajać" - uważa lek. med. Henryk Wieja z Ośrodka Medycyny Prewencyjnej i Opieki Kompleksowej w Ustroniu. To bodajże jedyny ośrodek w Polsce, który w kompleksowy sposób zajmuje się promowaniem zdrowego stylu życia także wśród lekarzy. Otyły, śmierdzący papierosami lekarz, który namawia swego pacjenta do lekkostrawnej diety i rzucenia palenia jest - delikatnie mówiąc - nieprzekonujący. ,Choć niezręcznie mi to mówić, wciąż zbyt wielu lekarzy nie dba o siebie tak, jak powinno" - mówi H. Wieja.
Bez sali wf.
Jeśli rodzice nie zarażą przyszłego lekarza sportowym bakcylem, to do dbania o kondycję fizyczną na pewno nie zachęci go uczelnia. Wychowanie fizyczne jest obowiązkowe jedynie na pierwszym roku studiów w akademiach medycznych. Tylko na I Wydziale Lekarskim również na drugim roku trzeba zaliczyć wf. Uważana za jedną z większych, AM warszawska nie ma nawet własnego obiektu sportowego. ,To wstyd dla uczelni tej rangi. By zapewnić naszym studentom choć minimum ruchu, wynajmujemy pomieszczenia w różnych, obcych obiektach. Tymczasem za pieniądze wydawane na wynajem już pewnie byśmy zbudowali halę, której projekt jest gotowy od lat i z której mogłoby przecież korzystać całe środowisko medyczne" - mówi Tadeusz Glinkowski, kierownik Studium Wychowania Fizycznego i Sportu AM w Warszawie.
Do współfinansowania budowy Centrum Medycyny Sportowej z salami gimnastycznymi, siłownią, pływalnią i zapleczem szkoleniowym dla lekarzy władze Akademii namawiają kilka instytucji. Wysłano już listy do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, resortu zdrowia, zarządów warszawskich gmin. Bez efektu.
Kondycja tak ważna
jak wykształcenie
Bez żadnej przesady można stwierdzić, że okres studiów jest istotnym etapem rozwoju i utrzymania sprawności fizycznej, szczególnie ważnym dla studentów uczelni promującej zdrowie. Nabyte wzorce aktywnego uprawiania sportu i rekreacji wywierają przecież wpływ nie tylko na późniejszy zawodowy model życia absolwentów, ale także pośrednio - na kształt profilaktyki zdrowotnej. ,Kiedyś gościliśmy na naszej uczelni studentów ze Stanów Zjednoczonych i Szwecji. Oni wciąż pytali, gdzie i w co mogą zagrać, gdzie jest kort, gdzie boisko do koszykówki. Nawet nie wyobrażali sobie, że może nie być zajęć z wf. Tymczasem polscy studenci nie mają tego nawyku. Jedna trzecia nie umie nawet pływać. Szokująca różnica" - mówi T. Glinkowski.
Ale czego wymagać od młodzieży, gdy zdarza się, iż profesorowie tej uczelni mówią: ,studenci są na tyle duzi, że nie muszą już ćwiczyć"...
,Prawda jest taka, że lekarz musi być nie tylko świetnie wykształcony, ale i odporny psychicznie, pogodny, łatwy w kontaktach i do tego wszystkiego musi mieć nieprawdopodobną kondycję fizyczną. Inaczej nie podoła obowiązkom - uważa prof. Marek Nowacki, dyrektor warszawskiego Centrum Onkologii. - Ruchu nie da się przecenić, powinien więc być absolutnym zaleceniem dla wszystkich, a lekarz swoją osobą powinien być przykładem dla pacjentów".
On sam jako pracodawca jest bardzo zainteresowany zdrowiem swego personelu. ,Nie chodzi tylko o zalecenia instytucji nadzorujących pracę szpitali. Chcę, by pracowali ze mną ludzie sprawni, którzy są w stanie wykorzystywać maksimum swoich możliwości. Mam także poczucie odpowiedzialności za ich zdrowie, szczególnie że często oczekuję od nich nadludzkich wysiłków. Dlatego wymagam przeprowadzania badań okresowych, a w swojej klinice zatrudniam wyłącznie lekarzy uprawiających jakiś sport. To dla mnie równie ważne jak osobowość, doświadczenie i kwalifikacje" - mówi dyrektor Marek Nowacki, jednocześnie kierownik Kliniki Nowotworów Jelita Grubego. Sam, po pracy, nawet zimą, jeździ na rowerze.
Pływak przy stole operacyjnym
Kondycja fizyczna jest niezmiernie ważna, szczególnie w pracy chirurgów. ,Ciągłe stanie przy stole operacyjnym wymaga dobrej kondycji. Normalny śmiertelnik by tego nie wytrzymał" - śmieje się dr Janusz Olędzki z Kliniki Nowotworów Jelita Grubego warszawskiego Centrum Onkologii, który trzy razy w tygodniu przepływa w sumie ok. 5 km. Jest starszym ratownikiem wodnym. ,To mój sposób nie tylko na zachowanie sprawności, ale i na odreagowanie stresów z pracy" - mówi. Ale o tym, że uprawianie sportu jest kluczem doboru zespołu w klinice, dowiedział się dopiero po przyjęciu do pracy.
,Usportowienie" lekarzy Centrum bywa czasami kłopotliwe. W sezonie zimowym jest problem z ułożeniem grafiku urlopów, bo każdy z lekarzy liczy, że to właśnie jemu uda się wyskoczyć na narty. Za to latem wspólnie jeżdżą na kilkudziesięciokilometrowe wyprawy rowerowe. Co roku organizują też biegi maratońskie i rozgrywki w kręgle. Wielu ma za sobą jakiś czas wyczynowego, zawodniczego uprawiania sportu.
,Nie jest łatwo znaleźć takich pracowników: sprawnych nie tylko intelektualnie, ale i ruchowo" - przyznaje dyrektor Centrum.
Można dodać - nie jest też łatwo znaleźć takie Centrum, gdzie przywiązuje się wagę do kondycji fizycznej lekarzy. A przecież to oni sami najlepiej wiedzą, dlaczego warto o nią dbać. ,Obecnie medycyna nastawiona jest na spektakularną interwencję, na szybkie pokonanie choroby. Ale rachunek ekonomiczny dowodzi, że dbanie o zdrowie, wczesna prewencja, profilaktyka zdrowotna są długofalowo tańsze, trwalsze i bardziej efektywne" - mówi H. Wieja.