Planowana konferencja to powrót do formuły spotkań z lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, którą rozpoczął prof. Krzysztof Bielecki, ówczesny konsultant w dziedzinie chirurgii ogólnej. Jako kierownik kliniki uczestniczyłem w nich i pamiętam, że cieszyły się dużym zainteresowaniem ordynatorów. Odbywając liczne rozmowy w różnych regionach kraju, zwróciłem uwagę na duże oczekiwania naszego środowiska, aby spotykać się nie tylko w celach naukowych. Istnieje potrzeba dyskusji czy wymiany poglądów o problemach związanych z szeroko pojętą chirurgią.

Czemu będzie poświęcona konferencja?

Dla mnie najbardziej bolącym problemem jest zły stan ekonomiczny chirurgii polskiej. Pełnoprofilowy oddział chirurgiczny nie ma szans zbilansowania się przy obecnych zasadach finansowania i wyceny świadczeń w zakresie chirurgii ogólnej. Dlatego warto, aby kierownicy klinik i ordynatorzy zebrali się i przeanalizowali obecną sytuację, wysłuchali głosu przedstawicieli rządu, NFZ, menedżerów i ekspertów oraz rezydentów, a następnie poszukali wspólnie możliwości rozwiązania problemów nurtujących środowisko chirurgów polskich. Wydaje się, że możemy wypracować opinię na tyle istotną, by warto ją wziąć pod uwagę przy opracowywaniu nowych rozwiązań systemowych. 

Trzeba pamiętać, że ochrona zdrowia stanowi system naczyń połączonych. Na wiele dobrych pomysłów czy rozwiązań brakuje pieniędzy, chociaż w sumie środków na ochronę zdrowia jest w Polsce dość dużo. Mam jednak wątpliwości, czy są one właściwie wykorzystywane, czy dystrybuowane w optymalny sposób.

Weryfikowanie wyceny świadczeń kardiologicznych w poszukiwaniu optymalnego wykorzystania środków wzbudziło jednak kontrowersje. 

Wcale nie uważam, że w wycenie świadczeń kardiologicznych czy kardiochirurgicznych mamy do czynienia z jakąś tragedią. Pewne parametry były ustalane kilka czy kilkanaście lat temu, gdy ceny aparatury i sprzętu były znacznie wyższe. Decyzja o weryfikowaniu wycen różnych świadczeń, nie tylko kardiologicznych, była słuszna. Jeśli chodzi o naszą dziedzinę, to według danych Ministerstwa Zdrowia wykonujemy około pół miliona operacji ogólnochirurgicznych i mamy około miliona hospitalizacji rocznie. W związku z tym jakakolwiek próba zmian wyceny tych procedur w istotny sposób wpływa na cały budżet płatnika. Prościej jest zareagować w przypadku procedury wykonywanej na poziomie kilku, kilkunastu tysięcy, a nie miliona. Na szczęście, wzrasta świadomość potrzeby zmian. Dobrą wolę widzimy choćby w pozytywnej opinii AOTMiT dotyczącej nowej wyceny procedur bariatrycznych.

Problemem są niewątpliwie braki kadrowe w chirurgii.

Pod tym względem chirurgia zaliczana jest do dyscyplin wysoce deficytowych. Już wiemy, że w perspektywie 10-20 lat sytuacja będzie wyglądała wręcz dramatycznie. Środowisko chirurgów się starzeje, połowa z nas ma powyżej 55 lat. Nie ma chętnych do uprawiania tego zawodu, z różnych zresztą względów. Liczba chirurgów jest absolutnie niewystarczająca. Według oficjalnych danych jest nas ponad 9 tysięcy, według Eurostatu poniżej 5 tysięcy. Natomiast rzeczywista liczba chirurgów pracujących na oddziałach chirurgicznych, według danych opracowanych przez Towarzystwo Chirurgów Polskich i konsultanta krajowego we współpracy z konsultantami wojewódzkimi w dziedzinie chirurgii ogólnej, wynosiła na koniec 2015 roku dokładnie 3872. Bardzo ważnym problemem jest istny galimatias form zatrudnienia, od etatów, przez kontrakty i inne rozwiązania. Pozornie wydaje się, że kontrakty są bardziej atrakcyjne niż etaty, ponieważ dają doraźnie większe możliwości zarobkowe. Odbywa się to jednak kosztem samodzielnego opłacania składek ZUS, ponoszenia odpowiedzialności osobistej i w perspektywie, niestety, także niższej emerytury.

Niedobory kadrowe wiążą się także z procesem uzyskiwania specjalizacji, który w przypadku chirurgii nie jest łatwy.

System szkolenia specjalizacyjnego w dyscyplinach zabiegowych i dyscyplinach chirurgicznych wymaga głębokiej dyskusji. W ramach konferencji organizuję także spotkanie z konsultantami wojewódzkimi w chirurgii ogólnej i z konsultantami krajowymi innych dyscyplin zabiegowych. Warto wypracować wspólne stanowisko w kwestii poprawy systemu szkolenia specjalizacyjnego, jak również wyceny procedur i w ogóle funkcjonowania ochrony zdrowia w zakresie dyscyplin zabiegowych. Jest to ważne z punktu widzenia klinicystów, ale też z perspektywy chirurgów pracujących w szpitalach rejonowych. Właśnie chirurgia „terenowa”, prowadzona w małych ośrodkach w Polsce, w dużej mierze decyduje o poziomie ochrony zdrowia i bezpieczeństwie naszych obywateli w zakresie chirurgii. Łączy się z tym kwestia doskonalenia zawodowego, jakości w chirurgii. Podczas konferencji wiele uwagi poświęcimy także powikłaniom po zabiegach chirurgicznych.

Jak pan ocenia jakość współpracy chirurgów z lekarzami poz?

Konieczne są bardziej szczegółowe rozwiązania systemowe, aby efektywnie powiązać funkcjonowanie lekarzy rodzinnych z działalnością chirurgów. To wszystko wymaga czasu. Ważny jest również wzrost świadomości wśród chirurgów, że nie można się skupiać jedynie na kwestii finansowania świadczeń, bez powiązania naszej pracy z jakością, a więc skutecznością leczenia i bezpieczeństwem pacjenta. Pewne procesy trzeba koordynować w sposób świadomy, kształtować politykę opierając się nie na jednorazowej akcji, ale na wymagających czasu rozwiązaniach systemowych oraz systematycznym zwiększaniu nakładów na chirurgię, w tym na wprowadzaniu nowoczesnych technologii medycznych.

 

O kim mowa

prof. Grzegorz Wallner, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii ogólnej, kierownik II Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Nowotworów Układu Pokarmowego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.