Konfederacja Lewiatan: AdA 2.0 spowoduje rozdrobnienie rynku

„Różnica polega na tym, że o ile wcześniej ograniczono przede wszystkim otwieranie nowych aptek, to obecnie zakazuje się również przejmowania kontroli nad aptekami już istniejącymi, wprowadzając jednocześnie kary sięgające nawet 5 milionów i sankcję cofnięcia zezwolenia” - twierdzi Konfederacja Lewiatan.

Od 28 września 2023 r. obowiązuje ustawa o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw, wraz ze zmianami w Prawie farmaceutycznym.

PRZECZYTAJ TAKŻE: AdA 2.0 weszła w życie. Od dziś kary pieniężne i cofnięcie zezwolenia za przejęcie apteki

Przejęcie kontroli nad apteką - co to tak naprawdę znaczy?

Jak twierdzi organizacja, już samo pojęcie „przejęcie kontroli” jest szerokie i nieostre. Takim przejęciem będzie nie tylko zakup większości udziałów w spółce, ale również jakakolwiek forma uzyskania uprawnień umożliwiających wywieranie decydującego wpływu na przedsiębiorcę. Inspekcji Farmaceutycznej zdarzało się już uznawać, że o przejęciu kontroli świadczą określone postanowienia umów franczyzowych oraz umów im towarzyszących.

– Po wejściu w życie nowych przepisów od wykładni tego nieostrego pojęcia będzie więc zależało być albo nie być znacznej części spółek aptecznych - zauważa Marcin Piskorski, prezes zarządu Związku Pracodawców Aptecznych PharmaNET.

Jego zdaniem jedynie pozornie ustawa ma oddziaływać wyłącznie na przyszłość i nie pozostanie bez wpływu na sytuację aptek działających obecnie.

– Jednym ze skutków nowych przepisów będzie znaczne ograniczenie kręgu podmiotów, które mogą nabyć spółkę apteczną. Z grona potencjalnych nabywców wykluczeni zostają farmaceuci prowadzący (również niebezpośrednio) cztery lub więcej aptek. Potencjalnymi nabywcami pozostaną tylko farmaceuci prowadzący mniejsze przedsiębiorstwa albo ci, którzy nie posiadają jeszcze żadnej apteki. W praktyce tylko część z nich będzie miała chęci lub możliwości nabywania aptek. Popyt na nie może się zasadniczo zmniejszyć, a w konsekwencji spaść mogą ceny, za które będzie można takie przedsiębiorstwa sprzedać – mówi Marcin Piskorski.

PRZECZYTAJ TAKŻE: AdA 2.0 wchodzi w życie jeszcze we wrześniu

AdA 2.0 dotknie każdą aptekę

Zdaniem Konfederacji Lewiatan, nowe prawo dotyka każde prowadzone obecnie przedsiębiorstwo apteczne. Jeśli lokalny przedsiębiorca-farmaceuta będzie chciał sprzedać prowadzoną przez siebie sieć kilkunastu aptek, będzie musiał podzielić przedsiębiorstwo na mniejsze części, złożone z maksymalnie czterech aptek i znaleźć kilku nabywców - twierdzi organizacja.

„Nie trzeba jednak chcieć sprzedawać swoich aptek, aby odczuć obowiązywanie nowego prawa. Zdaniem Inspekcji Farmaceutycznej w niektórych sytuacjach zawarcie umowy franczyzy, pożyczki czy innych umów o współpracy gospodarczej może prowadzić do przejęcia kontroli. To, czy tak się stanie, zależy od szczegółów tych umów oraz ogółu okoliczności związanych z daną współpracą. Ani przepisy, ani orzecznictwo nie zawierają jednak ostrych kryteriów rozdzielających dozwolone formy współpracy od niedozwolonego przejęcia kontroli, które będzie skutkować cofnięciem zezwolenia i nawet pięcioma milionami złotych kary. Co więcej, wprawdzie samo zawarcie umów przed wejściem w życie nowelizacji nie może być oceniane przez pryzmat nowych przepisów, ale już zmiana umów lub praktyki ich wykonywania, które nastąpią w przyszłości, jak najbardziej tak” - czytamy na stronach Konfederacji.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pracodawcy RP: AdA 2.0 to szkodliwe społecznie regulacje, które nie powinny zbyt długo obowiązywać

Ryzyko rozdrobnienia rynku aptecznego

– Nowe prawo doprowadzi do stopniowego rozdrobnienia rynku. Rozdrobnienie ma jednak określone konsekwencje. Pojedyncza apteka ma zupełnie inną pozycję negocjacyjną wobec dużych partnerów handlowych, w porównaniu do podmiotów prowadzących wiele aptek. Podstawowymi partnerami handlowymi aptek są właśnie podmioty większe – hurtownie farmaceutycznie. Przepisy dotyczące prowadzenia tych ostatnich są mniej restrykcyjne, nie zawierają ograniczeń liczbowych czy zasady wyłączności farmaceutów. W konsekwencji może okazać się, że nowe prawo wprawdzie zatrzyma integrację podmiotów aptecznych, ale jednocześnie umożliwi łatwiejsze uzależnianie ich od dostawców, kontrolujących bardzo duże udziały w rynku. Od lat funkcjonują prowadzone przez hurtownie programy partnerskie dla aptek. Co więcej, w świetle obecnych uregulowań Prawa farmaceutycznego, przejęcie takiego podmiotu hurtowego, wraz ze wszystkimi narzędziami wpływu na rynek detaliczny, jakie posiada, nie jest w jakikolwiek sposób ograniczone. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby kontrolę nad znaczną częścią dystrybucji leków przejął w ten sposób podmiot zagraniczny – ostrzega Kacper Olejniczak, ekspert ds. branży Life Sciences Lewiatana.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Przedsiębiorcy apteczni za skierowaniem przepisów AdA 2.0 do TK. "To całkowita zmiana zasad funkcjonowania rynku“