Kolejki pilne i stabilne

Już w kwietniu Puls Medycyny informował, że przygotowywany w resorcie zdrowia projekt rozporządzenia w sprawie kryteriów medycznych, jakimi powinni kierować się świadczeniodawcy, umieszczając pacjentów na listach oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej wzorowany jest na rozwiązaniach zastosowanych w Australii i Nowej Zelandii.
"W państwach tych, w celu usprawnienia funkcjonowania list oczekujących, jak również budowy kompleksowego systemu zarządzania listami oczekujących wprowadzono narzędzia kategoryzacji pacjentów, miedzy innymi określono kategorie pierwszeństwa w dostępie świadczeniobiorcy do jednostkowego świadczenia opieki zdrowotnej" - napisano w uzasadnieniu do ostatecznej wersji projektu.

Kryteria i kategorie

Przekazany w czerwcu do konsultacji społecznych dokument wymienia pięć kryteriów medycznych, które będą brane pod uwagę przy ustalaniu kolejności wykonywania świadczeń zdrowotnych. Są to: potrzeba wykonania świadczeń, obecny stan zdrowia, rokowania co do rozwoju przebiegu choroby, występowanie chorób współistniejących mających wpływ na chorobę, z powodu której ma być udzielone świadczenie oraz zagrożenie wystąpienia, utrwalenia lub pogłębienia niepełnosprawności. Ocena tych kryteriów dokonana przez lekarza będzie podstawą do zakwalifikowania pacjenta do jednej z kategorii medycznych.
Ministerstwo proponuje, aby zarówno dla świadczenia specjalistycznego udzielanego w systemie ambulatoryjnym, jak i konieczności hospitalizacji obowiązywały dwie kategorie: przypadku pilnego i stabilnego. Do przypadku pilnego kwalifikowano by w sytuacji, gdy istniałaby możliwość szybkiego pogorszenia się stanu zdrowia lub znaczącego zmniejszenia szans na powrót do zdrowia. Jako przypadek stabilny traktowany byłby pacjent w sytuacji, gdy pożądane jest świadczenie w możliwym do zaakceptowania czasie w przyszłości, z uwzględnienieniem występowania bólu, dysfunkcji lub niesprawności, przy małym prawdopodobieństwie szybkiego pogorszenia stanu zdrowia. Autorzy dokumentu niestety nie precyzują, o jaki "czas do zaakceptowania" chodzi.
Oczywiście przypadek pilny byłby umieszczany na liście przed chorymi zakwalifikowanymi do kategorii przypadek stabilny. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, powodującego zmianę kategorii, świadczeniodawca przyspieszałby termin jego przyjęcia.
W przypadku ambulatoryjnego świadczenia specjalistycznego kategorię określałby lekarz wystawiający skierowanie. Jeśli będzie to świadczenie nie wymagające skierowania, pacjent będzie umieszczany na liście oczekujących według kolejności zgłoszenia.
Decyzję w sprawie kategorii pacjenta oczekującego na hospitalizację podejmowałby lekarz przyjmujący w szpitalu, a przypisaną kategorię medyczną wraz z datą jej przypisania odnotowywałby w dokumentacji medycznej. Umieszczenie na liście oczekujących następowałoby dopiero po potwierdzeniu wskazań medycznych do udzielenia danego świadczenia medycznego i stwierdzeniu, że pacjent wykonał określone szczepienia i posiada wyniki niezbędnych badań diagnostycznych lub będzie je miał przed terminem hospitalizacji. Konieczna będzie także zgoda pacjenta lub jego prawnego opiekuna na wykonanie określonych procedur medycznych.

Kolejka poza kolejką

Według projektu rozporządzenia, chory znajdujący się w stanie nagłym (w przeciwieństwie do wstępnej wersji projektu, dokument nie precyzuje, o jaki stan chodzi) byłby leczony z pominięciem list oczekujących. W wykazach tych nie będą umieszczani również chorzy objęci stałą opieką, którzy wymagają okresowego, w ściśle ustalonych terminach wykonywania kolejnych etapów świadczenia. Pacjenci objęci cyklem leczenia byliby przyjmowani zgodnie z harmonogramem przyjęć.
W ministerialnym projekcie rozporządzenia nie ma żadnych regulacji na sprawie czasu oczekiwania w kolejce na udzielenia świadczenia w zależności od przypisanej kategorii.

Propozycja regulacji prawnych Fundacji Batorego

Warto przypomnieć, że już wiosną ub.r. Grupa Robocza ds. etyki w służbie zdrowia przy Fundacji im. Stefana Batorego przekazała do Ministerstwa Zdrowia projekt regulacji prawnych i rozwiązań systemowych dotyczących organizacji list oczekujących na deficytowe świadczenia. Zaproponowano w nim stworzenie 4 kategorii stanu zdrowia powiązanych z czasem oczekiwania na hospitalizację lub leczenie ambulatoryjne, w tym diagnostykę:
kategoria 0 - konieczna hospitalizacja nagła z uwagi na stan zagrożenia życia lub możliwość jego rozwinięcia w ciągu najbliższych godzin i dni,
kategoria I - pożądana hospitalizacja w ciągu 30 dni z uwagi na możliwość szybkiego pogorszenia aż do stanu zagrożenia życia,
kategoria II - pożądana hospitalizacja w ciągu 90 dni z uwagi na możliwość wystąpienia bólu, dysfunkcji lub niesprawności, przy małym prawdopodobieństwie szybkiego pogorszenia lub wystąpienia stanu zagrożenia życia,
kategoria III - hospitalizacja w możliwym do zaakceptowania czasie w przyszłości z uwagi na możliwość wystąpienia w minimalnym stopniu bólu, dysfunkcji lub niesprawności, przy czym nieprawdopodobne jest szybkie pogorszenie lub wystąpienie stanu zagrożenia życia.