Jak szczepić dzieci po przebytym PIMS. Znamy rekomendacje

PIMS - wieloukładowy zespół zapalny związany z COVID-19 (paediatric inflammatory multisystem syndrome) jest powikłaniem bezobjawowego lub objawowego zakażenia SARS-CoV-2, występującym po ok. 4 tygodniach od zakażenia. Objawia się jako nasilony stan zapalny obejmującego wiele narządów. Dzieci z PIMS wymagają leczenia szpitalnego, stosowania leków immunomodulujących, a niejednokrotnie intensywnej terapii.

ZOBACZ TAKŻE: Jak rozpoznać PIMS - możliwe objawy, zalecane badania laboratoryjne

Co w takich przypadkach z realizacją obowiązkowego kalendarza szczepień?

Do tej pory brakowało jednoznacznych wytycznych dotyczących tego, jak należy u dzieci, które przebyły PIMS, stosować profilaktykę w postaci szczepień ochronnych. Takie rekomendacje przygotowali eksperci z Polskiego Towarzystwa Wakcynologii oraz Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.

Szczepienia przeciwko COVID-19 dzieci po przebytym PIMS

W rekomendacjach specjaliści zwracają uwagę, że szczepienia ochronne dzieci i młodzieży przeciwko COVID-19 są skuteczne w zapobieganiu zarówno ciężkiemu przebiegowi COVID-19, jak i wystąpieniu powikłań zakażenia SARS-CoV-2 w postaci PIMS. Szczepienie przeciw COVID-19 zmniejsza ryzyko PIMS zarówno w populacji ogólnej, jak i wśród pacjentów, którzy przebyli takie powikłanie po zakażeniu SARS-CoV-2.

Dzieci po przebytym PIMS powinny zostać objęte szczepieniami przeciw COVID-19, gdyż ponowne zakażenie SARS-CoV-2 jest prawdopodobne, a jego przebieg w tej grupie pacjentów pozostaje nieprzewidywalny. Jak podkreślono w rekomendacjach, „aktualne dane są wystarczające, aby stwierdzić, że dla populacji dzieci w wieku 5-18 lat szczepienia przeciw COVID-19 są skuteczną metodą profilaktyki PIMS, a nie czynnikiem ryzyka rozwoju tego powikłania”.

Optymalny odstęp, jaki należy zachować między przebyciem PIMS a szczepieniem przeciw COVID-19, wynosi 3 miesiące.

Pozostałe szczepienia ochronne po przebytym PIMS

Jak zauważają specjaliści, przebycie PIMS zazwyczaj nie odgrywa istotnej roli w planowaniu szczepień ochronnych innych niż przeciwko SARS-CoV-2. Jednak ze względu na stosowane leczenie konieczne może być indywidualne potraktowanie programu szczepień ochronnych.

W leczeniu PIMS podstawowe znaczenie mają leki immunomodulujące oraz profilaktyka przeciwpłytkowa, ewentualnie przeciwzakrzepowa. Jak czytamy w rekomendacjach:

• Leczenie immunoglobulinami (2,0 g/kg m.c. lub 100,0 g dla dzieci o masie ciała > 50 kg) jest wskazaniem do odroczenia o 11 miesięcy szczepienia przeciwko odrze (w Polsce stosuje się szczepionkę skojarzoną: odra, świnka, różyczka) oraz ospie wietrznej.
• Leczenie PIMS glikokortykosteroidami (GKS) nie stanowi przeciwwskazania do podania szczepionek inaktywowanych (nieżywych), należy jednak pamiętać o ich ograniczonej skuteczności przy podawaniu w czasie immunosupresji. Leczenie PIMS GKS w dawkach immunosupresyjnych (≥ 2,0 mg/kg m.c. u dzieci o masie ciała ≤ 10 kg lub ≥ 20,0 mg prednizonu na dobę dla osób o masie ciała > 10 kg przez co najmniej 14 kolejnych dni) stanowi tymczasowe przeciwwskazanie do stosowania szczepionek żywych, atenuowanych. Podanie szczepionek żywych jest możliwe po upływie co najmniej miesiąca od zakończenia terapii immunosupresyjnej GKS.
• Leczenie ASA nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. W związku z ryzykiem wystąpienia zespołu Reye’a zalecane jest szczepienie przeciwko grypie szczepionką inaktywowaną lub atenuowaną, jeżeli nie ma przeciwwskazań (stosowanie GKS).
• U dzieci po przebyciu PIMS ze względu na powikłania kardiologiczne powinny być rekomendowane szczepienia przeciwko pneumokokom i coroczne szczepienia przeciwko grypie.
• Szczepionki przeciw COVID-19 można podawać jednocześnie z innymi szczepionkami, tylko w oddzielne miejsce, oraz można podawać w dowolnym czasie przed podaniem innych szczepionek lub po podaniu innych szczepionek.

* Cały dokument z rekomendacjami dotyczącymi szczepienia dzieci po przebytym wieloukładowym zespole zapalnym powiązanym z COVID-19 opublikowano w najnowszym wydaniu Przeglądu Pediatrycznego 1/2022. Dostępny jest TUTAJ.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Miesiąc po fali COVID-19 uderza fala PIMS

Prof. Socha: nie tylko PIMS wśród powikłań pocovidowych u dzieci