Jak sfinansować studia na AM?

Rafał Olszewski, student Collegium Medicum na Uniwersytecie Jagiellońskim utrzymuje się z kilkuset złotych stypendium socjalnego i 600 zł kredytu studenckiego, do którego dopłaca budżet państwa. "Nie mam niestety stypendium naukowego, a na studiach dziennych nie ma czasu na dorabianie - opowiada R. Olszewski. - Dlatego kredyt studencki, ze względu na niskie oprocentowanie, jest bardzo wygodny. Nawet nie będąc w specjalnej potrzebie, studenci starają się o ten kredyt".
Wysokość oprocentowania kredytu studenckiego wynosi połowę stopy redyskontowej NBP, resztę oprocentowania pokrywa budżet państwa. Według rzecznika prasowego Banku Gospodarstwa Krajowego, Macieja Tekielskiego, rocznie przyznawanych jest około 24 tys. kredytów, a w ciągu 8 lat działania programu kredyt wzięło już prawie 240 tys. studentów.

Kredyt prawie dla każdego

Według Mariana Wolszczaka, naczelnika Wydziału ds. Kredytów Studenckich w Banku Gospodarstwa Krajowego, najważniejszą zaletą kredytu studenckiego jest to, że w okresie studiów nie trzeba go spłacać, a odsetki za ten okres opłaca Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków pochodzących z budżetu państwa. Spłata rat rozpoczyna się dopiero w dwa lata po ukończeniu studiów.
Wysokość miesięcznej wypłaty środków z kredytu zmienia się w zależności od możliwości finansowych budżetu i zmian stopy redyskontowej. Kilka lat temu było to ponad 400 zł, teraz - 600 zł. "Kredytobiorcy mają pełną swobodę wydawania tych środków, ale oczywiście to tylko jeden ze sposobów wspomagania studenta, a nie remedium na wszystkie jego potrzeby" - podkreśla M. Wolszczak i przestrzega przed automatycznym porównywaniem polskiego rozwiązania z systemem funkcjonującym np. w USA, gdzie student może uzyskać kredyt w takiej wysokości, iż pokrywa on całkowity koszt studiów.
O kredyt mogą się ubiegać wszyscy studenci, bez względu na to, czy uczą się w systemie dziennym, czy wieczorowym, na uczelni państwowej czy prywatnej, pod warunkiem, że rozpoczną studia przed ukończeniem 25 roku życia.
Na podstawie ustawy z 28 maja 2004 r. o szkolnictwie wyższym, z kredytu mogą teraz korzystać także doktoranci. Minister edukacji ustala maksymalną kwotę miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie, dającą pierwszeństwo w uzyskaniu kredytu studenckiego. W roku akademickim 2005/2006 wynosiła ona 1600 zł.
Student może się też starać o zwykły kredyt gotówkowy na dowolny cel, przeznaczając go na opłaty za studia, ale jest drobny problem. "Student musi mieć pewne źródło dochodów i uregulowany stosunek do służby wojskowej - tłumaczy Krzysztof Olszewski z firmy doradztwa finansowego Open Finance. - Jeśli ktoś nie spełnia tego ostatniego warunku, banki zabezpieczają się przed ewentualnością powołania go do wojska, a co za tym idzie - przed ryzykiem zaprzestania spłacania kredytu, poprzez zwiększenie oprocentowania".

Warto być prymusem

Można też wybrać inną drogę: zostać prymusem. Dobre wyniki w nauce procentują i to dosłownie. Za wybitne osiągnięcia w nauce można otrzymać stypendium fundowane przez ministra. W roku akademickim 2005/2006 minister zdrowia przyznał 51 stypendiów dla wyróżniających się studentów. Od października 2005 r. do grudnia wynosiły 555 zł, a w 2006 r. stanowiły już całkiem pokaźną sumę 1100 zł. Zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji i nauki, takie stypendia mogą wynosić maksymalnie 1700 zł i są wypłacane przez 10 miesięcy w roku.
W roku akademickim 2004/2005 minister zdrowia przyznał 81 stypendiów w wysokości 1100 zł miesięcznie, co miało zresztą wpływ na obniżenie stawki stypendium w semestrze zimowym 2005/2006. Najwięcej stypendiów otrzymali studenci z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i Akademii Medycznej w Warszawie.

Stypendia socjalne i zapomogi

Studenci, bez względu na tryb studiów, mogą się także starać o tzw. stypendia naukowe wypłacane z tej samej puli co stypendia socjalne i zapomogi. Do tej pory stypendia za wyniki w nauce otrzymywały osoby, które osiągnęły średnią ocen na poziomie co najmniej 4,0. Według Rafała Olszewskiego, który jest także członkiem rady samorządu studenckiego w Collegium Medicum UJ, ta zasada trochę się zmieni. "W przyszłym roku akademickim 30 proc. najlepszych studentów otrzyma stypendium naukowe, ale nadal pod warunkiem osiągnięcia średniej 4,0" - tłumaczy R. Olszewski.
Uczelnie udzielają swoim studentom pomocy finansowej z dotacji przyznanej na ten cel przez ministra zdrowia. Regulamin określania wysokości pomocy materialnej dla studentów ustala rektor uczelni wspólnie z samorządem studenckim. Środki z dotacji ministerialnej są przeznaczane także na stypendia socjalne, stypendia dla niepełnosprawnych studentów, dopłaty do wyżywienia, dopłaty do mieszkania oraz zapomogi. W Krakowie, jak wyjaśnia R. Olszewski, w razie nagłych wypadków, np. śmierci bliskiej osoby albo kradzieży, samorząd przyznaje jednorazowe zapomogi studenckie w wysokości do 1000 zł. Oprócz tego studenci mogą otrzymać dofinansowanie do opłaty za akademik lub stancję do 100 zł miesięcznie. Możliwa jest także miesięczna dopłata do wyżywienia dla studentów nie mieszkających na stałe w mieście, w którym studiują. W CM UJ stypendia socjalne wynoszą maksymalnie 350 zł miesięcznie, w tym dodatek żywieniowy, który dostaje się niezależnie od miejsca zamieszkania. Wysokość stypendium socjalnego różni się w zależności od konkretnej uczelni. Na przykład w AM w Szczecinie może maksymalnie wynosić 400 zł miesięcznie przy dochodzie nie większym niż 300 zł na głowę rodziny studenta. Szczegóły można znaleźć na stronach internetowych poszczególnych uczelni i samorządów studenckich (patrz ramka).

Zaplecze finansowe

Jak wynika z przedstawionych przez nas opcji, studenci nie mają szans na znalezienie "zewnętrznego" finansowania wszystkich kosztów związanych ze studiowaniem w akademii medycznej. "Ostatecznie pozostaje zawsze pomoc rodziców, którzy sami mogą zaciągnąć i spłacać dowolny kredyt" - zauważa Krzysztof Olszewski z Open Finance.
"Jestem sceptycznie nastawiony do pożyczek i kredytów. Rodzice finansują mi studia, tak zresztą jak większości studentów" - mówi wprost Piotr Modliborski, student medycyny w Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, przewodniczący komisji socjalno-bytowej w parlamencie studenckim. Jego zdaniem, każdy rodzaj studiów wymaga, jak to nazywa, zaplecza finansowego. "Nie mam jednak czasu na dorabianie, choć ze znalezieniem pracy nie ma żadnego problemu. Studenci wieczorowi też nie mają czasu na dorabianie, bo przecież mają zajęcia wspólnie z nami, tyle że płacą za studia" - uważa P. Modliborski. No właśnie, pozostaje - jak zwykle - pomoc rodziców.


ABC kredytu studenckiego

o -Kredyt wypłaca się przez cały okres trwania studiów, maksymalnie przez 6 lat i dodatkowo przez 4 lata studiów doktoranckich. Jest wypłacany przez 10 miesięcy w roku, miesięczna wypłata wynosi 600 zł.
o -Spłata rozpoczyna się dwa lata od ukończenia studiów i trwa co najmniej dwa razy dłużej niż okres pobierania kredytu. Na wniosek kredytobiorcy bank może zmniejszyć ratę spłaty do 20 proc. miesięcznego dochodu kredytobiorcy.
o -Kredyt umarza się w wysokości 20 proc. tym studentom, którzy znaleźli się wśród 5 proc. najlepszych absolwentów. W wyjątkowych wypadkach może być umorzony w całości ze względu na chorobę lub trwałą utratę zdolności do spłaty kredytu.
o -Termin składania wniosków: od października 2006 do 15 listopada 2007 r.

Kredytów studenckich we współpracy z BGK udzielają: PKO Bank Polski SA, Kredyt Bank SA, BGŻ SA, Bank Polska Kasa Opieki SA, Bank Zachodni WBK SA, Bank Polskiej Spółdzielczości SA, Gospodarczy Bank Wielkopolski SA.
Istnieją także inne formy pozyskania dodatkowych środków na studia. Od wielu lat w ofercie PKO BP znajduje się superkonto Student, za pomocą którego młodzi ludzie mogą regulować np. opłaty za akademik, czynsz lub czesne, gromadzić oszczędności czy zakładać lokaty terminowe. Warunki nie są wygórowane. Aby otworzyć konto wraz z internetowym i telefonicznym dostępem do rachunku, wystarczy przedstawić w banku dowód tożsamości i zobowiązanie do systematycznych wpłat, a bank nie wymaga minimalnej kwoty. Do rachunku wydawana jest karta debetowa i na życzenie karty płatnicze. Od października 2004 r. w ofercie PKO BP znajduje się także przezroczysta karta kredytowa Student, co ma dodatkowo ściągnąć uwagę klientów. Warunkiem uzyskania karty jest otwarcie konta Student i regularne wpływy w wysokości co najmniej 400 zł (uwaga! bank nie wymaga od studentów wpływów pochodzących z umowy o pracę). Posiadacz karty Student nie może mieć więcej niż 26 lat, w zamian otrzymuje darmowy kredyt do 55 dni, limit kredytowy do 1500 zł, oprocentowanie wynoszące 19,9 proc. i bezprowizyjne dokonywanie operacji bezgotówkowych krajowych i zagranicznych. Takich kart jest już ponad 6 tys. Wydaje się jednak, że oferta banków nie dotarła jeszcze do wielu studentów.


Ile kosztują studia?
Czesne studiów wieczorowych za rok w tys. zł:
Wydział lekarski 13-18,5
Farmacja 12-17
Stomatologia 14-20


Strony www samorządów studenckich na uczelniach medycznych:
Białystok:* www.amb.edu.pl
Bydgoszcz:* www.cm.umk.pl
Gdańsk: www.uss.amg.gda.pl
Katowice:* www.slam.katowice.pl
Kraków: www.samorzad.cm-uj.krakow.pl
Lublin:* www.am.lublin.pl
Łódź:* www.umed.lodz.pl
Poznań: www.samorzad.amp.edu.pl
Szczecin: www.student.ams.edu.pl
Warszawa: www.medyk.waw.pl
Wrocław: www.samorzad.am.wroc.pl

* informacje dotyczące samorządu studenckiego znajdują się na głównej stronie uczelni