Embolizacja tętnic macicy vs. histerektomia

Nieoperacyjną alternatywą leczenia mięśniaków jest embolizacja tętnic macicy. Zastosowanie tej metody leczenia wiąże się z wysokim poziomem satysfakcji pacjentek, które przebywają w szpitalu krótko, a sam zabieg nie jest obciążający i nie powoduje utraty istotnego z psychologicznego punktu widzenia narządu. Po embolizacji objawy kliniczne ulegają poprawie u 61-96 proc. pacjentek. Jedna z opublikowanych prac wskazuje, że satysfakcja i poprawa kliniczna po embolizacji są porównywalne z satysfakcją i poprawą po operacyjnym wyłuszczeniu mięśniaka, ale pacjentki po embolizacji znacząco częściej muszą być ponownie leczone z powodu nawrotu objawów (29 proc. vs. 3 proc.). Inni autorzy nie potwierdzają tej obserwacji.
Jedyne opublikowane do tej pory prospektywne badanie porównujące embolizację tętnicy z histerektomią wskazuje, że wyleczono 86 proc. pacjentek poddanych embolizacji i oczywiście 100 proc. pacjentek po histerektomii, ale histerektomia w sposób znamiennie częstszy była powodem wystąpienia poważnych powikłań śród- i pooperacyjnych. Inne badania wykazują, że częstość powikłań po obydwu typach zabiegów jest porównywalna (włączając w to związaną z nimi śmiertelność - 0,02 proc. po embolizacji, 0,017 proc. po histerektomii tradycyjnej, 0,05 proc. po histerektomii przezpochwowej).
Zabieg embolizacji tętnic macicy może być przyczyną powikłań związanych bezpośrednio z angiografią, może być źródłem infekcji lub spowodować nieoczekiwane skutki niedokrwienia. Oprócz wielu łagodnych powikłań, może więc być przyczyną powikłań poważnych, takich jak masywny krwiak pachwiny, zakażenie, wydalenie mięśniaka z krwotokiem, zator płucny, brak miesiączki itd. Szczególnie to ostatnie powikłanie musi być klasyfikowane jako poważne, zwłaszcza wtedy, gdy powoduje przedwczesną menopauzę. Jest ono skutkiem migracji materiału embolizującego poprzez anastomozy z naczynia macicznego do naczyń jajników. Powikłanie takie zdarza się w 1-14 proc. przypadków.
Ze względu na niejednoznaczne wyniki, wciąż nie sposób powiedzieć, czy metodę leczenia mięśniaków można wybierać w sposób dowolny, zależny od preferencji lekarza, czy należy dobierać ją w zależności od indywidualnej specyfiki pacjentki (wiek chorej, wielkość mięśniaka, uprzednie operacje itd.). Wiadomo natomiast, że bezwzględnymi przeciwwskazaniami do embolizacji tętnicy macicznej są: mięśniaki nie dające objawów klinicznych, obecność uszypułowanego mięśniaka podsurowicówkowego, mięśniaki ponad 12 cm, podejrzenie nowotworu, ciąża, ostra infekcja w obrębie miednicy mniejszej i problemy dotyczące jajników. Względnymi przeciwwskazaniami są: chęć zajścia w ciążę, obecność uszypułowanego mięśniaka podśluzówkowego, mięśniak nierosnący, nietypowe krwawienie, nadwrażliwość na kontrast, niewydolność nerek, nadczynność tarczycy, zaburzenia krzepnięcia i endometrioza.

Źródło: Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol. 2005, 123: 131-138.