Eksperci: szczepienie przeciw HPV nie zastąpi cytologii - i odwrotnie

Specjaliści przypominają o tym z okazji trwającego do 22 stycznia Europejskiego Tygodnia Profilaktyki Raka Szyjki Macicy.

Jak informuje na portalu Szczepienia.Info Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy, Polska ma wciąż jeden z najwyższych w Europie wskaźników zachorowalności i umieralności z powodu raka szyjki macicy. W 2020 r. odnotowano 3862 nowych przypadków tego nowotworu i 2137 zgonów w jego powodu. Codziennie sześć Polek dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy, a cztery panie umierają z jego powodu.

Rak szyjki macicy: główną przyczyną wirus HPV

Rak szyjki macicy niemal w 100 proc. jest związany z przetrwałym zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Profilaktyka tego nowotworu obejmuje szczepienia przeciw HPV oraz regularne badania cytologiczne.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Cytologia płynna z testem HPV-DNA powinna być standardem we wczesnym wykrywaniu raka szyjki macicy

Eksperci kampanii "Zaszczep się wiedzą" przypominają w informacji prasowej przesłanej PAP, że obecnie znanych jest ok. 200 typów wirusa HPV, a co chwile odkrywane są nowe. Jednak to dwa typy - 16 i 18, przed którymi chroni szczepienie, są odpowiedzialne za większość przypadków raka szyjki macicy. Typy te są również w dużym stopniu odpowiedzialne za rozwój innych nowotworów złośliwych, w tym: raka gardła, krtani, jamy ustnej, sromu, pochwy, odbytu, prącia. Onkogenne typy wirusa HPV są zatem zagrożeniem nie tylko dla kobiet, ale i dla mężczyzn. Dlatego mitem jest, że szczepionka przeciw HPV jest tylko dla dziewczynek i kobiet. Zabezpiecza ona obie płcie przed groźnymi skutkami infekcji HPV.

Szczepienia przeciw HPV w 90-proc. skutecznością zapobiegają rozwojowi raka

Na przykład u kobiet szczepienia z ponad 90-procentową skutecznością zapobiegają przetrwałym zakażeniom HPV, stanom przedrakowym szyjki macicy, a także pochwy i sromu. Mężczyzn chronią natomiast przed rakiem prącia i odbytu. Zatem wyrażając zgodę na szczepienie, dajemy sobie szansę uniknięcia w przyszłości (za kilkanaście – kilkadziesiąt lat) groźnej dla zdrowia, a nawet życia choroby - przekonują specjaliści NIZP-PZH.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Kraska zapowiada pełną refundację szczepień przeciw HPV od 2023 r.

Ponieważ najważniejszą drogą zakażenia HPV są kontakty seksualne, szczepienie powinno być przeprowadzone u dziewcząt i chłopców w okresie poprzedzającym inicjację seksualną, jeszcze przed potencjalnym kontaktem z HPV. W okresie nastoletnim uzyskuje się najlepszą odpowiedź poszczepienną, a tym samym trwałą ochronę przed zakażeniem.

Szczepienie przeciw wirusowi HPV nie zastępuje cytologii. A cytologia nie zastępuje szczepienia

Eksperci kampanii "Zaszczep się wiedzą" przypominają istnienie mitu - według którego kobiety, które wykonują regularne badania cytologiczne, nie muszą się szczepić przeciw HPV.

Tymczasem szczepienie nie zastępuje cytologii. A cytologia nie zastępuje szczepienia. Cytologia jest prewencją wtórną i absolutną koniecznością, bowiem tylko ona jest w stanie wcześnie wykryć zmiany, które można leczyć skutecznie na wczesnym etapie w możliwie mało inwazyjny sposób - napisali eksperci w informacji prasowej przesłanej PAP. Badanie to nie chroni jednak przed rozwojem raka. Tę rolę ma pełnić szczepienie (prewencja pierwotna).

Specjaliści NIZP-PZH zaznaczają, że szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane. Na świecie podano już kilkaset milionów dawek tych szczepionek. Każdy niepokojący sygnał dotyczący bezpieczeństwa jest dokładnie sprawdzany i badany.

W dużych, kohortowych badaniach na temat bezpieczeństwa szczepionki przeciwko HPV na 696 420 podanych dawek odnotowano zaledwie 53 (0,008 proc.) przypadki konieczności hospitalizacji w ciągu 180 dni po szczepieniu. Powodem były choroby neurologiczne lub zakrzepowo-zatorowe. Prawdopodobnie nie były one nawet związane z podaniem szczepionki, a wystąpiła jedynie koincydencja czasowa - podkreślają eksperci kampanii "Zaszczep się wiedzą".

Jak dodają, badania nie potwierdziły też krążącego w społeczeństwie mitu, że szczepienie przeciw HPV może powodować bezpłodność, albo obniżać szanse na zajście w ciążę. Co ważne, to właśnie przewlekła infekcja wirusem HPV wpływa na obniżenie płodności, podkreślają.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pilotaż testu HPV-DNA: bliżej przełomu w profilaktyce raka szyjki macicy