Dziś Dzień Transplantacji

26 stycznia 1966 roku, w rok po pierwszej nieudanej próbie, lekarzom z kliniki chirurgii przy warszawskiej Akademii Medycznej udało się przeszczepić pacjentowi nerkę pobraną od nieżyjącego dawcy. Dla polskiej medycyny był to przełom, mimo że na świecie tego typu zabiegi były już dość popularne. Na pamiątkę tego wydarzenia 26 stycznia obchodzi się w Polsce Dzień Transplantacji, niezależnie od obchodów Światowego Dznia Donacji i Transplantacji przypadającego na 26 października. Mówiąc o historii polskich przeszczepów trzeba jednak wspomnieć jeszcze o kilku innych ważnych datach.

5 listopada 1985 r. odbył się pierwszy w Polsce udany przeszczep serca, przeprowadzony przez zespół kardiochirurgów z Zabrza na czele z prof. Zbigniewem Religą (historia przeszczepów serca w Zabrzu została pokazana w filmie „Bogowie”, którego premiera miała miejsce w 2014 roku).  W zespole kardiochirurgów, którzy podjęli się tego zadania byli również Marian Zembala, Andrzej Bochenek, Jerzy Wołczyk oraz Bogusław Ryfiński.

Pierwsza próba przeszczepienia serca nie odbyła się jednak w zabrzańskiej klinice, ale dwadzieścia lat wcześniej w Łodzi – 4 stycznia 1969 roku przeprowadzili ją słynni polscy kardiochirurdzy – Jan Moll, Antoni Dziatkowiak i Kazimierz Andrzej Rybiński. Pacjent nie przeżył jednak operacji.

Pierwszy przeszczep wątroby miał natomiast miejsce w 1987 roku w Szczecinie i był wykonany przez Stanisława Zielińskiego. Na pierwsza udaną operację tego typu trzeba było poczekać jednak aż do 1994 roku. Została przeprowadzona w Warszawie przez Jacka Pawlaka i Bogdana Michałowicza.

Od końca lat 90. klinika w Zabrzu obok programu transplantacji serca realizuje m.in. program przeszczepów płuc. Pojedyncze płuco udało się tam wszczepić w miejsce chorego organu po raz pierwszy w 1998 roku, a trzy lata później, w 2001 roku prof. Marian Zembala przeprowadził jednoczesną transplantację płuca i serca. W śląskiej klinice wykonano dotychczas ponad 1000 transplantacji serca i ponad 100 – płuc. Kolejnym wyzwaniem dla szpitala, który w tym roku będzie obchodzić 30-lecie istnienia, jest program przeszczepów płuc u pacjentów z mukowiscydozą – po tym jak 7 marca 2011 roku miała miejsce pierwsza w Polsce udana transplantacja płuca u pacjenta z mukowiscydozą.

Od kilku lat polska chirurgia odnosi tez sukcesy w przeszczepach kończyn. W 2006 roku w Trzebnicy po raz pierwszy przeprowadzono przeszczep ręki, a w 2013 roku Adam Maciejewski dokonał przeszczepu twarzy w Gliwicach.