Dr Komor: bądźmy czujni wobec “cudotwórców”, polecam Centralny Rejestr Lekarzy

Czyją rolą powinno być sprawdzanie autentyczności i wiarygodności osób, które publicznie podają się za lekarzy czy naukowców? Czy potrzebne są jakieś zmiany systemowe, by wyeliminować tego typu przypadki? Na co powinny uważać media, a na co sami pacjenci? Może konieczny jest stały, instytucjonalny monitoring przestrzeni medialnej pod kątem oszustw, o które oskarżany jest chociażby Adam Pabiś - ekspert od szumów usznych, który podawał się za lekarza, a nim nie jest? - między innymi takie pytania skierowaliśmy do Naczelnej Izby Lekarskiej po głośnym śledztwie Onetu ws. wspomnianego Pabisia.

Przypomnijmy. Adam Pabiś przedstawiał się jako ekspert od szumów usznych i lekarz audiolog, neurobiolog, doktor Northwestern University. Występował m.in. w TVP, RMF FM, TOK FM, Radiowej Czwórce, był cytowany przez PAP. Po dziennikarskim śledztwie Onetu okazało się, że nie jest ani lekarzem, ani naukowcem.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Onet: Pabiś, medialny ekspert od szumów usznych, nie jest ani lekarzem, ani naukowcem

Według informacji NIL Pabiś nie figuruje w Centralnym Rejestrze Lekarzy. Northwestern University zaprzeczył, jakoby Adam Pabiś kiedykolwiek studiował na tej uczelni. Pabisia nie ma również na liście Państwowego Instytutu Badawczego gromadzącej osoby ze stopniem doktora.

Po publikacji Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowanie dotyczące naruszenia zbiorowych praw pacjenta przez spółkę Kinetic, której prezesem jest Adam Pabiś. Równolegle Biuro RPP zdecydowało się złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do właściwej prokuratury.

Centralny Rejestr Lekarzy pozwala na weryfikację

Jak zaznacza dr Klaudiusz Komor, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej w żadnym zawodzie nie ma automatycznego mechanizmu kontroli, czy dana osoba jest kimś, za kogo się podaje. - Podobnie jest w zawodzie lekarza. Nie ma zresztą konieczności, aby takie dodatkowe sprawdzanie się odbywało. Przypadki takie (jak sprawa Pabisia - red.) są stosunkowo rzadkie i - co należy podkreślić - osoba podająca się np. za lekarza łamie przepisy prawa ogólnego - mówi nam dr Komor.

Dodaje, iż wydaje się, że najbardziej zainteresowani sprawdzeniem, czy ktoś podający się za lekarza rzeczywiście nim jest, są pacjenci. Na stronie internetowej nil.org.pl można w zakładce „Rejestry” łatwo i szybko sprawdzić każdą podającą się za lekarza osobę. Wystarczy wpisać imię i nazwisko, by zweryfikować, czy rzeczywiście taka osoba posiada prawo wykonywania zawodu. W Polsce z mocy ustawy każdy lekarz i lekarz dentysta musi mieć aktualne prawo wykonywania zawodu i znajdować się w Centralnym Rejestrze Lekarzy prowadzonym przez samorząd lekarski. Sprawdzić można również m.in. przynależność do konkretnej okręgowej izby lekarskiej i specjalizacje - tłumaczy wiceszef NRL.

Przypomina jednak, że samorząd sprawuje pieczę nad swoimi członkami, czyli lekarzami, natomiast jeżeli chodzi o osoby nie będące lekarzami, izba nie posiada narzędzi, by interweniować. - W takich sytuacjach należy zwracać się do prokuratury - mówi.

Uważajmy na lekarzy “cudotwórców”

W ocenie dr-a Komora nie ma potrzeby modyfikować prawa w zakresie wykrywania przypadków podawania się kogoś za lekarza, gdy nim nie jest. Przypomina, że istnieją odpowiednie regulacje, a skuteczność eliminowania czy zapobiegania tego typu oszustwom sprowadza się do respektowania prawa i wyciągania konsekwencji. Czy jednak można zrobić coś więcej?

– Należy postawić nacisk na edukację społeczeństwa - jeżeli np. nagle pojawia się ktoś, kto twierdzi, że rzekomo potrafi „wyleczyć” dotychczas nieuleczalne choroby, reklamuje „lek” na wszystko czy „cudowny” sprzęt medyczny i na dodatek podaje się za lekarza, należy sprawdzić, czy na pewno jest lekarzem i czy ma aktualne prawo wykonywania zawodu. Jeszcze raz polecam Centralny Rejestr Lekarzy dostępny na stronie nil.org.pl. Co do mediów, niewątpliwie, jak pokazała ostatnia sytuacja, dziennikarze muszą zachowywać stałą czujność względem rozmówców i rozpowszechniania informacji - zaznacza dr Komor.

Wiceprezes NRL zapytany, czy może należy wprowadzić jakiś stały, instytucjonalny monitoring przestrzeni medialnej pod kątem tego typu nadużyć i w przypadku wątpliwości wszczynać sprawy "z urzędu", odpowiada:

– Tylko kto i jak miałby taki monitoring prowadzić? Trudno przecież monitorować wszystkie media i sprawdzać nazwisko każdego lekarza, eksperta. Należy zachować szczególną czujność względem sytuacji, gdy np. nagle pojawia się bardzo nasilona akcja reklamowa jakiegoś leku czy ktoś zaczyna podważać dotychczasowe osiągnięcia medycyny twierdząc, że zna „cudowny specyfik na wszystko” – tu zawsze należy wykazywać się ostrożnością - konstatuje.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Szuster-Ciesielska: tylko osoby uprawnione powinny udzielać porad dotyczących zdrowia