Dodatkowe zatrudnienie nauczycieli

Ustawa o szkolnictwie wyższym, uchylona 1 września 2005 r. przez nowe prawo o szkolnictwie wyższym, nie ograniczała nauczycielom akademickim możliwości podejmowania dodatkowego zatrudnienia. Ustanawiała jedynie obowiązek zawiadomienia rektora o podjęciu dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy i to tylko w stosunku do nauczycieli zatrudnionych na uczelni w pełnym wymiarze czasu pracy. Unormowanie to zachowuje moc do 31 sierpnia 2006 r. Po tym terminie zaczną obowiązywać ograniczenia przewidziane w nowym prawie o szkolnictwie wyższym.

Tylko za zgodą rektora

Polegać one będą na obowiązku uzyskania uprzedniej zgody rektora na wykonywanie dodatkowego zatrudnienia u więcej niż jednego pracodawcy lub na prowadzenie działalności gospodarczej łącznie z dodatkowym zatrudnieniem. Ograniczenia te będą dotyczyły wszystkich nauczycieli akademickich, także zatrudnionych w uczelniach niepublicznych, bez względu na to, w jakim wymiarze czasu pracy zostali zatrudnieni. Tylko uczelnie niepubliczne będą uprawnione do zniesienia tych ograniczeń przez odpowiednie zapisy w statucie. Zgoda rektora nie będzie wymagana w przypadku jednego dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej bez dodatkowego zatrudnienia, a także w przypadku zatrudnienia w niektórych urzędach państwowych, organach towarzystw naukowych i zawodowych, organach wymiaru sprawiedliwości, w instytucjach kultury oraz we władzach Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.

Tylko w ramach umowy o pracę

Zwracam uwagę, że omawiane ograniczenia odnoszą się wyłącznie do zatrudnienia w ramach stosunku pracy, tzn. na podstawie umowy o pracę lub mianowania, co ogranicza przede wszystkim uzyskanie zatrudnienia na innych uczelniach. Nie dotyczą w ogóle zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych, które wobec tego mogą być zawierane w dowolnej liczbie. W przypadku uzyskania dodatkowego zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych, jak również w przypadku jednego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub rozpoczęcia działalności gospodarczej bez dodatkowego zatrudnienia pracowniczego, pozostanie obowiązek powiadomienia rektora o podjęciu dodatkowego zatrudnienia i jego wymiarze lub o rozpoczęciu działalności w terminie 7 dni.
Sankcją za niedopełnienie obowiązku uzyskania zgody lub zawiadomienia rektora jest wypowiedzenie stosunku pracy.

Ważna informacja

Chociaż omawiane ograniczenia będą obowiązywać dopiero od 1 września 2006 r., to jednak podlegający im nauczyciele akademiccy mogą utracić zatrudnienie na uczelni jeszcze przed tą datą. Powodem może być niedopełnienie obowiązku nałożonego w okresie przejściowym przez art. 265 Prawa o szkolnictwie wyższym. W świetle tego przepisu nauczyciel akademicki, który przed 1 września 2005 r. podjął dodatkowe zatrudnienie w ramach stosunku pracy u więcej niż jednego pracodawcy bądź podjął działalność gospodarczą i łączy ją z dodatkowym zatrudnieniem w ramach stosunku pracy, może je/ją wykonywać do czasu wejścia w życie omawianych ograniczeń pod warunkiem, że do 1 grudnia 2005 r. zawiadomił o tym rektora. Zawiadomienia nie trzeba było ponawiać, eżeli zostało wcześniej złożone w trybie art. 103 ustawy o szkolnictwie wyższym. Niedotrzymanie tego terminu stanowi podstawę rozwiązania stosunku prac na uczelni w drodze wypowiedzenia.
Na marginesie warto zauważyć, że art. 265 nie dotyczy dodatkowego zatrudnienia podjętego po 1 września 2005 r., co niewątpliwie stanowi lukę w przepisach.
W świetle powyższych wyjaśnień możliwość zachowania dodatkowego zatrudnienia przez czytelnika będzie zależała od uzyskania zgody rektora. Jeżeli zgoda taka nie zostanie udzielona, to zachowanie dodatkowego zatrudnienia będzie wymagało zastąpienia umów o pracę umowami cywilnoprawnymi i zawiadomienia o tym rektora.

Podstawa prawna:
1) art. 103 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 ze zm.),
2) art. 129, 265, 275 ust. 2 oraz art. 277 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365).