W kwestii dotyczącej ochrony pracownika przed wypowiedzeniem (choć pytający lekarz nie podaje szczegółów na temat swojego wieku i innych okoliczności faktycznych) podstawę prawną stanowi art. 29 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw.

W myśl tego artykułu, pracownicy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nie byli jeszcze objęci ochroną wynikającą z art. 39 k.p. i osiągną wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 60 lat i dla mężczyzn 65 lat przed upływem 4 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy (czyli do 1.10.2021 r.), podlegają ochronie przez okres 4 lat, licząc od dnia jej wejścia w życie, również wtedy, gdy upływ tego okresu przypadnie po osiągnięciu 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Oznacza to, że osoby te będą podlegać ochronie nawet wtedy, gdy osiągną wiek emerytalny według nowych zasad przed 30.09.2021 r. (Baran Krzysztof W. (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. art. 1-113, wyd. V, Lex 2020).

Pobieranie emerytury wyłącza możliwość ochrony przedemerytalnej

Osoba, która pobiera świadczenie emerytalne, nie może korzystać z dobrodziejstwa unormowań przeznaczonych dla pracowników oczekujących na przejście na emeryturę. Inaczej mówiąc, przesłanką ochrony przedemerytalnej z art. 39 k.p. jest możliwość uzyskania prawa do tego świadczenia z osiągnięciem wieku emerytalnego. Przesłanki tej nie spełnia pracownik, który już nabył prawo i pobiera emeryturę, a więc nie ma do niego zastosowania ten przepis (nie przysługuje mu ta ochrona). Osoba, która nie pobiera świadczeń emerytalnych, podlega ochronie na podstawie art. 39 k.p.

Samo ustalenie prawa do emerytury niczego nie zmienia w sytuacji pracownika, który chce nadal pracować, choćby dla uzyskania wyższej emerytury, należnej z osiągnięciem wieku emerytalnego. Ochrona ustaje dopiero w momencie rozpoczęcia pobierania emerytury. Potwierdza to stanowisko Sądu Najwyższego, według którego złożenie przez pracownika w czasie trwania zatrudnienia wniosku o emeryturę do ZUS-u za pośrednictwem pracodawcy nie oznacza przedstawienia konkludentnie oferty rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron pod warunkiem uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego (por. wyrok SN z 25.04.1991 r., I PRN 17/91, Sł. Prac. 1992/2, s. 25).

Wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury nie może stanowić uzasadnionej — w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. — przyczyny wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy o pracę wyłącznie z tych przyczyn stanowi dyskryminację (pośrednią) ze względu na płeć oraz dyskryminację (bezpośrednią) ze względu na wiek. Oznacza to w istocie, że dokonane z tych przyczyn wypowiedzenie jest bezprawne, bowiem narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (uchwała Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08).