Cukrzykom ustawa refundacyjna dała niewielkie korzyści

Restrykcyjny zakres wskazań refundacyjnych oraz niejasne przepisy spowodowały, że lekarze częściej przepisują leki nierefundowane. Odpłatność pacjenta za wiele leków istotnie się zmieniła. W największym stopniu tam, gdzie wprowadzono nową kategorię odpłatności — dotyczy to przede wszystkim pasków do glukometrów, w przypadku których opłatę ryczałtową (3,20 zł) zmieniono na odpłatność 30-procentową (10-15 zł).

Kontrowersje wokół pasków

Nowe reguły spowodowały, że są one wydawane chorym na ryczałt tylko w przypadku: cukrzycy typu 1, cukrzycy wymagającej co najmniej 3 wstrzyknięć insuliny na dobę oraz cukrzycy wymagającej stosowania pompy insulinowej. W pozostałych przypadkach obowiązuje odpłatność 30-procentowa. „To lekarz musi zdecydować, czy konkretny pacjent ma wskazania do ryczałtu. Jeżeli obawia się, że niejasne przepisy zostaną zinterpretowane na jego niekorzyść, najczęściej wypisuje receptę na 30 proc., aby nie narażać się na kłopoty ze strony NFZ” — uważa Stefan Bogusławski z firmy Sequence.

Według deklaracji pacjentów w 2010 roku, 3 proc. kupowanych pasków nie było zużywanych. „Nie wiemy, jak zmniejszenie zakupów pasków wpłynie na skuteczność kontroli glikemii przez pacjentów i, w konsekwencji, na liczbę powikłań nieprawidłowo leczonej cukrzycy. Oczywiście, znane są historie pacjentów, którzy mają po trzy glukometry i sprawdzają wskazania na każdym z nich. Pytanie jednak, czy jedyną zmianą będzie ograniczenie nadużywania” — zastanawia się Bogusławski. „Bo o ile spadek użycia pasków w grupie pacjentów, którzy biorą leki doustne, nie jest niczym niepokojącym, bo oni wymagają rzadszej kontroli glikemii, o tyle wśród pacjentów, którzy biorą insulinę, oraz w grupie pacjentów z politerapią — już niepokoi” — dodaje analityk. Szczególnie wobec informacji Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, że średnia liczba pasków zużywanych przez diabetyków w Polsce jest poniżej wskazań.

Niechciane efekty ustawy

NFZ wyliczył, że dzięki negocjacjom cenowym prowadzonym pod koniec 2011 roku oraz mechanizmom wprowadzonym w ustawie w 2012 roku zmniejszył wydatki na refundację leków w aptekach niemal o 2 mld zł. To sprawiło, że system zaczął działać zupełnie inaczej. „W 2011 roku panował system wolnorynkowy, stosunkowo mało regulowany, natomiast w 2012 roku weszliśmy w świat regulacji graniczącej z nadregulacją, która powoduje nieoczekiwane, czasem niechciane efekty” — uważają specjaliści. Uporządkowanie systemu refundacji m.in. w zakresie ustalania grup limitowych, poziomów odpłatności, procedur, wprowadzania produktów do refundacji, systematyczności publikacji obwieszczeń refundacyjnych spowodowało w 2012 roku spadek wydatków na leki diabetologiczne o ponad 20 proc. w stosunku do roku 2011.

„Na wielkość oszczędności wpłynął wzrost liczby recept pełnopłatnych z mniej korzystną kategorią płatności, obniżenie limitu finansowania dla wielu leków, co spowodowało wzrost cen dla pacjenta, oraz obniżanie cen leków przez producentów w wyniku negocjacji z ministerstwem w IV kwartale 2011 roku i w roku 2012” — wyjaśnia autor raportu. 500 mln zł oszczędności NFZ pochodzi z obniżenia wydatków na produkty w terapii cukrzycy. „Jest jeszcze zbyt wcześnie, by ustalać długotrwałe trendy, ale już teraz widać, że bardzo niewielka kwota z tej racjonalizacji została faktycznie wykorzystana na nowe terapie” — mówi Stefan Bogusławski.

Cały materiał przeczytasz w ostatnim wydaniu Pulsu Farmacji.

Nie masz prenumeraty nie czekaj zamów już dziś!