Zgaga może być objawem refluksu

Niesmak w ustach od czasu do czasu zdarza się każdemu. Najczęściej jako winowajców wymienia się obżarstwo, nadmiar ostrych przypraw, alkoholu czy papierosów.

Objawy refluksu przełyku

- Refluks przełyku jest jedną z najczęściej występujących chorób przewodu pokarmowego, z jakimi pacjenci się zgłaszają do gastrologa — mówi Aleksander Michalski, specjalista chorób wewnętrznych i gastroenterologii.

Według danych epidemiologicznych 4-7 proc. dorosłych regularnie cierpi z powodu objawów refluksu. Choroba ta dotyczy 40 proc. populacji na świecie. Jej objawy bardzo obniżają jakość życia i zdolność do pracy — bardziej niż ból głowy, nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca.

- Najczęstszą przyczyną występowania choroby refluksowej jest nieprawidłowe działanie dolnego zwieracza przełyku. Gorzko-kwaśny smak w ustach to skutek cofania się soków żołądkowych do przełyku. Razem z niesmakiem występuje ból w tzw. dołku podsercowym i duszność, która bywa mylona z bólem wieńcowym -opowiada Aleksander Michalski.

Postawienie właściwej diagnozy nie jest trudne, jeśli pojawiają się typowe objawy refluksu:

• zgaga,
• odbijanie,
• nudności,
• trudności z połykaniem pokarmów, ich zwracanie.

Zgaga występuje często w czasie zmiany pozycji ciała lub podczas wysiłku fizycznego.

Inaczej jest, niestety, gdy ma się do czynienia z objawami refluksu, które imitują inne choroby. Należą do nich dolegliwości ze strony układu oddechowego, tj.

• powracające zapalenie oskrzeli,
• dychawica oskrzelowa,
• zachłystowe zapalenia płuc,
• duszności,
• męczący przewlekły kaszel,
• świsty oddechowe,
• bezdech w czasie snu.

Ze strony układu laryngologicznego może to być:

• zmiana barwy głosu,
• chrypka,
• zapalenie zatok,
• intensywne ślinienie się i uczucie tzw. kluchy w gardle,
• zapalenie gardła i krtani będące konsekwencją obecności kwaśnej treści w przełyku.

Leczenie refluksu

Refluksu nie da się zupełnie wyleczyć.

- U sporej liczby pacjentów dolegliwości powracają i wymagają podleczenia farmakologicznego bądź operacyjnego - wyjaśnia Aleksander Michalski.

Leczenie zwykle rozpoczyna się od zmiany stylu życia. Lekarze zalecają posiłki najpóźniej 2–3 godziny przed snem, rzucenie palenia, wykreślenie z menu produktów, które wywołują zgagę (przede wszystkim potraw smażonych, tłustych, ostrych i kwaśnych), rezygnację z czekolady i innych słodyczy, unikanie surowej cebuli, czosnku, rzodkiewek. I zmniejszenie masy ciała w przypadku osób otyłych.

- Powszechnie akceptowana strategia postępowania zakłada rozpoczęcie leczenia od najskuteczniejszej grupy leków - hamujących wydzielanie kwasu solnego - informuje Aleksander Michalski.

Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi trwałej poprawy, rozważa się leczenie operacyjne, zwłaszcza u ludzi młodych.

- Zaniedbana choroba refluksowa może się wiązać z bardzo przykrymi konsekwencjami. Długotrwałe zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej do przełyku bywa przyczyną powikłań: zapalenia przełyku, jego zwężenia, owrzodzenia, tzw. przełyku Baretta i wreszcie raka gruczołowego przełyku — słabo reagującego na leczenie i źle rokującego - ostrzega Konrad Kokurewicz, lekarz medycyny rodzinnej, autor książki "Choroba refluksowa przełyku. Poradnik dla pacjenta". 

Co sprzyja chorobie refluksowej?

Przyczyną zachorowań na chorobę refluksową i wpływ na jej rozwój mogą mieć dodatkowe czynniki, m.in. urazy klatki piersiowej, ciąża, otyłość, a nawet noszenie obcisłej odzieży. Niebezpieczne jest jedzenie pokarmów obniżających ciśnienie dolnego zwieracza, czyli głównie smażonych i tłustych, czekolady i wyrobów czekoladowych, picie herbaty miętowej, a także spożywanie potraw pikantnych i owoców cytrusowych, które drażnią błonę śluzową. Kolejnymi czynnikami ryzyka są alkohol i papierosy, a także niektóre leki.

- Zmiany w diecie i stylu życia wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości spożywane-go tłuszczu, gdyż składnik ten znacz- nie nasila dolegliwości. Korzystne jest też zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie spożycia kawy i normalizacja masy ciała - sumuje Aleksander Michalski.