Za brak kasy fiskalnej będą sankcje karno-skarbowe

Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT) stanowi, że podatnicy naruszający obowiązek stosowania kas fiskalnych tracą prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30 proc. kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług. Sankcja ta stosowana jest automatycznie do czasu zainstalowania kasy. Warunkiem jej zastosowania jest możliwość obniżania kwot podatku należnego o podatek naliczony.

Zwolnienie od podatku

Możliwości obniżenia daniny dla fiskusa nie mają jednak podatnicy wykonujący wyłącznie usługi zwolnione od podatku, bo kwota podatku należnego w ogóle u nich nie występuje. Tym samym sankcja podatkowa staje się bezprzedmiotowa w zakresie, w jakim poprzestaje się na świadczeniu usług w celu leczniczym. Może wystąpić wyłącznie w tych przypadkach, gdy wykonuje się usługi opodatkowane (zob. „Zakres zwolnienia z VAT zależy od celu wykonania usługi zdrowotnej”, „Puls Medycyny” nr 1(222) z 26 stycznia br.).

Na marginesie warto przypomnieć, że niemożność zastosowania tej sankcji przemawia przeciwko przypisaniu obowiązku stosowania kas podatnikom zwolnionym z VAT. Potwierdza bowiem, że obowiązek ten wiąże się ściśle z ewidencjonowaniem kwot podatku należnego. Tam, gdzie ewidencjonuje się wyłącznie obrót, nałożenie obowiązku pozostaje wątpliwe (zob. „Wprowadzenie kas fiskalnych musi mieć oparcie w ustawie”, „Puls Medycyny” nr 6(209) z 14 kwietnia 2010 r.).

Paragon jak zapis w księdze

Pomimo braku sankcji podatkowej i powyższych wątpliwości, obowiązku stosowania kas nie można lekceważyć z uwagi na sankcje karno-skarbowe. W grę wchodzą kary za przestępstwa związane z prowadzeniem ksiąg podatkowych, ponieważ zapisy kasy fiskalnej są traktowane przez Kodeks karny skarbowy na równi z księgami. Za brak kasy grozi kara grzywny do 240 stawek dziennych. Stawkę dzienną określa sąd, biorąc pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Nie może być ona niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia, ani wyższa od 400-krotności tego wynagrodzenia. Ta sama kara grozi za niezgłoszenie kasy bądź nieprzechowywanie jej we wskazanym miejscu.

Nieco niższa kara, bo do 180 stawek, grozi za dokonanie sprzedaży z pominięciem kasy lub niewydanie paragonu. W przypadkach mniejszej wagi sprawcy podlegają dużo niższej karze grzywny za wykroczenie skarbowe, którą wymierza się kwotowo, w granicach od 1/10 do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia.
Nałożenie powyższych kar wymaga jednak udowodnienia winy. Ponadto przestępstwa skarbowego ani wykroczenia nie popełnia ten, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność. Zatem lekarz, który zostanie przyłapany na braku kasy fiskalnej, będąc przekonany o tym, że nie musi jej stosować, nie zostanie ukarany, jeżeli przekonanie to zdoła usprawiedliwić bądź wykaże, że obowiązek posiadania kasy w ogóle go nie dotyczy.


PODSTAWA PRAWNA
1) art. 111 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług;
2) art. 1 § 3, art. 10 § 3, art. 23 § 3, art. 48 § 1, art. 53 § 21 pkt 5, art. 60 i 62 § 4 I Kodeksu karnego skarbowego.