Wysokie kary za brak informacji o odpadach

Odpady, jakie powstają w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, to odpady medyczne. Należy je odróżniać od zwykłych odpadów komunalnych, tj. podobnych do tych, jakie powstają w gospodarstwach domowych. Zawarcie umowy o wywóz odpadów jest wystarczające tylko w przypadku odpadów komunalnych. Wytwarzanie i posiadanie odpadów medycznych wiąże się z koniecznością dopełnienia dodatkowych obowiązków administracyjnych, które ciążą zarówno na zakładach opieki zdrowotnej, jak i gabinetach prywatnych.

Ważne kilogramy

Pierwszy obowiązek polega na złożeniu informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania nimi. Dotyczy on tych, którzy wytwarzają odpady niebezpieczne w ilości mniejszej niż 100 kg rocznie. Wytwarzanie większej ilości wiąże się z obowiązkiem uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami. Ponieważ do odpadów niebezpiecznych zalicza się wszelkie odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze, ich toksyny lub inne formy zdolne do przeniesienia choroby, obowiązek złożenia informacji będzie dotyczył większości praktykujących lekarzy. Za odpady należy bowiem uznać nie tylko zużyte opatrunki, ręczniki czy inne materiały z wydzielinami pacjentów, ale również wyrzucane narzędzia jednorazowego użytku, jak igły, strzykawki, szpatułki itp.
Informację składa się w 4 egzemplarzach właściwemu staroście na 30 dni przed terminem rozpoczęcia działalności lub wprowadzenia zmian wpływających na ilość lub rodzaj odpadów. Jeżeli w ciągu tych 30 dni starosta nie wniesie sprzeciwu, to można przystąpić do rozpoczęcia działalności.

Podając dane o odpadach, należy posłużyć się katalogiem odpadów, który pod kodem 18 01 określa rodzaje odpadów medycznych (odpady niebezpieczne zaznaczono asteryskiem). Katalog ten został opublikowany jako załącznik do rozporządzenia ministra środowiska z 27 września 2001 r. (Dz. U. nr 112, poz. 1206). Określając sposoby gospodarowania i magazynowania odpadów, trzeba uwzględnić zasady postępowania z odpadami medycznymi, jakie zostały ustalone rozporządzeniem ministra zdrowia z 30 lipca 2010 r. (Dz. U. nr 139, poz. 940).

Ewidencja dla urzędu

Każdy wytwórca odpadów jest zarazem ich posiadaczem, na którym ciążą kolejne obowiązki: ewidencyjne i sprawozdawcze. Praktykujący lekarze mogą stosować uproszczoną ewidencję odpadów, ponieważ należą do kategorii małych przedsiębiorców. Mogą więc ograniczyć ją do kart przekazania odpadów, bez konieczności prowadzenia kart ewidencji dla każdego rodzaju odpadu odrębnie. Karta przekazania odpadu jest dokumentem potwierdzającym przekazanie określonej ilości odpadów w oznaczone miejsce, podpisywanym przez lekarza i firmę przejmującą odpady. Karta może dokumentować jednorazowe przekazanie odpadów bądź łączne, za okres jednego miesiąca. Jej wzór określony został w załączniku nr 5 do rozporządzenia ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. (Dz. U. nr 249, poz. 1673). Obowiązek sprawozdawczy polega na sporządzeniu zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów. Sporządza się je za poprzedni rok kalendarzowy i przekazuje marszałkowi województwa w terminie do 15 marca. Zwracam uwagę, iż jest to nowy, krótszy termin, który obowiązuje począwszy od tego roku. W latach poprzednich termin ten upływał 31 marca. Zestawienie za 2010 r. należało sporządzić na formularzu, którego wzór określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra środowiska z 25 maja 2007 r. (Dz. U. nr 101, poz. 686). Dla zestawień na lata następne obowiązywać będzie nowy wzór, określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra środowiska z 8 grudnia 2010 r. (Dz. U. nr 249, poz. 1674).

W przypadku lekarzy, którzy poprzestają na przekazywaniu swoich odpadów, zestawienie zbiorcze sprowadza się do podania rocznej masy poszczególnych rodzajów wytworzonych odpadów. W tym celu wystarczy wypełnić tylko dwa pierwsze działy formularza.

Za niedopełnienie powyższych obowiązków grożą wysokie kary pieniężne: 5 tys. zł za niezłożenie informacji o wytwarzanych odpadach, a 10 tys. zł za nieprowadzenie ewidencji, nieprzekazanie zestawienia zbiorczego lub przekazanie go po terminie. W pierwszym przypadku karę nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a w drugim – marszałek województwa. Kary te zostały wprowadzone w zeszłym roku i nic mi nie wiadomo o tym, że mają być wycofane. Przeciwnie, z doniesień prasowych wynika, że zaczęły być bezwzględnie egzekwowane, czego przykładem może być ukaranie 170 lekarzy w województwie łódzkim.

PODSTAWA PRAWNA:
art. 3 ust. 3 pkt 4, 5, 13 i 23, art. 17, 24, 36, 37, 79b i 79d ustawy o odpadach.