Unijna różnorodność w przepisach dotyczących aptek i farmaceutów

Puls Medycyny dotarł do wersji roboczej przygotowanego w 2001 roku dla Komitetu ds. Farmacji (wolnego zrzeszenia farmaceutów) sprawozdania, będącego próbą porównania sposobów działania aptek na terenie państw członkowskich UE.
Rozmieszczenie geograficzne
Szczegółowe kryteria rozmieszczenia terytorialnego aptek nie obowiązują właściwie tylko w Niemczech, Luksemburgu i Holandii. Wprawdzie konkretnych przepisów państwowych w tej sprawie nie ma też w Wielkiej Brytanii i Szwecji, ale w praktyce prowadzi się tam pewną strategię zapobiegającą ?nadprodukcji" aptek. Krajowa Korporacja Szwedzkich Aptek (Apoteket AB) wyznaje zasadę, że apteki powinny być zakładane w pobliżu placówek służby zdrowia, w których wypisywane są recepty oraz na obszarach, gdzie występuje duże zagęszczenie potencjalnych klientów. Szacuje się, że w Szwecji jedna apteka przypada na 10 tys. osób. Z kolei w Wielkiej Brytanii warunkiem zawarcia kontraktu z Krajową Służbą Zdrowia (NHS) jest udowodnienie, że apteka jest ?niezbędna i wskazana" dla zapewnienia lokalnej społeczności dostępu do usług farmaceutycznych.
W pozostałych krajach przy wydawaniu zgody na otwarcie apteki brane są pod uwagę takie czynniki, jak odległość czy gęstość zaludnienia. W Danii przyjmuje się, że każdy obywatel powinien mieć zapewniony dostęp do apteki w promieniu nie przekraczającym 15 km. We Włoszech, w przypadku miejscowości do 12,5 tys. mieszkańców, jedna apteka przypada na 5 tys. osób, w większych miastach - na 4 tys. mieszkańców. Co najmniej 5,5 tys. potencjalnych klientów przypada na jedną aptekę w Austrii, 6 tys. - w Portugalii.
W większości krajów członkowskich obowiązują też określone odległości pomiędzy aptekami. Przykładowo we Włoszech nie może być ona mniejsza niż 200 metrów, w Portugalii - 250 metrów.
Ograniczenia w prawie własności
W większości krajów UE obowiązuje zasada, że farmaceuta może być właścicielem tylko jednej apteki. Wyjątki stanowią w tym względzie Szwecja, Irlandia, Finlandia i Wielka Brytania. W Szwecji rolę właściciela aptek, tworzących jedną sieć, może pełnić jedynie Apoteket AB (Krajowa Korporacja Szwedzkich Aptek). W Irlandii nie istnieją w tym względzie żadne przepisy ograniczające. W Finlandii dopuszcza się sytuacje, że farmaceuta może otworzyć dodatkowe filie apteki na obszarach o niewielkiej gęstości zaludnienia, o ile uzyska licencję od Krajowej Agencji Leków. Farmaceuta posiadający prawo własności może uzyskać maksymalnie trzy tego typu licencje. Z kolei w Wielkiej Brytanii jeden właściciel może mieć kilka aptek (prawo dopuszcza tworzenie nawet spółek z o.o., pod warunkiem, że są nadzorowane przez farmaceutę). Żaden z farmaceutów nie może jednak nadzorować więcej niż jednej firmy farmaceutycznej w tym samym czasie.
Asortyment sprzedawanych produktów
Ze sprawozdania wynika, że wyłączną sprzedaż środków farmakologicznych prowadzą jedynie apteki belgijskie, aczkolwiek i tam zezwala się na oferowanie klientom aptek niektórych produktów służących ochronie zdrowia, np. środków dietetycznych. W pozostałych krajach członkowskich - poza lekami dostępnymi na receptę i bez recepty - apteki sprzedają również inne produkty. Z reguły są to parafarmaceutyki, środki higieniczne i dietetyczne, odżywki dla niemowląt oraz kosmetyki.