Szeroka rekomendacja szczepień przeciwko HPV

Dane dotyczące skuteczności klinicznej czynnej profilaktyki przeciwko infekcjom HPV napłynęły z Australii, która jako jeden z pierwszych krajów, już w 2007 r., rozpoczęła powszechne szczepienia dziewcząt i młodych kobiet. Pacjentki objęte programem otrzymywały szczepionką czterowalentną. Australijscy epidemiolodzy, twórcy rejestru Victorian Cervical Cytology Registry, porównali liczbę zmian dysplastycznych oraz raków przedinwazyjnych szyjki macicy w pięciu grupach wiekowych kobiet w okresie przed wprowadzeniem programu immunizacji (tj. w latach 2003-2007) oraz po wdrożeniu szczepień (tj. w latach 2007-2009). Znamienną, 38-procentową redukcję w częstości występowania nieprawidłowości cytologicznych wysokiego stopnia zaobserwowano w kohorcie dziewcząt mających mniej niż 18 lat. W starszych grupach wiekowych zmniejszenie liczby nieprawidłowości było nieistotne statystycznie.

Analiza opublikowana w czasopiśmie „Lancet” (2011, 377: 2085-2092) potwierdziła, że najwłaściwsze jest podawanie szczepionki przeciwko HPV przed potencjalną ekspozycją na zakażenie tym wirusem, a więc przed inicjacją seksualną. Wówczas szczepienie jest korzystne dla samej osoby zaszczepionej (bo zmniejsza jej ryzyko zachorowania na raka) i daje efekt populacyjny (bo przerywa transmisję zakażeń).

O publiczne finansowanie szczepień przeciwko HPV na poziomie centralnym ubiega się kilka środowisk w Polsce, m.in. Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy. Jednak, według zrzeszonych w niej ekspertów, finansowanie tych szczepień poprzez kalendarz szczepień nie jest rozwiązaniem optymalnym. W ich ocenie, korzystniejsze byłoby, aby szczepienia przeciwko HPV stały się dostępne jako świadczenie gwarantowane w ramach budżetu NFZ.

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Profilaktyki Zakażeń HPV oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej, rutynowo szczepionkę przeciw HPV powinno podawać się dziewczynkom w wieku 11-12 lat. Szczepienia mogą być wykonywane także u młodszych dziewcząt, począwszy od ukończenia przez nie 9. roku życia oraz u chłopców w wieku 9-15 lat. Zalecane jest także szczepienie dziewcząt i kobiet w wieku 13-26 lat, jeśli uprzednio nie zostały one poddane immunizacji.
Pełen cykl szczepień obejmuje trzy dawki szczepionki. Podanie szczepionki nie musi być poprzedzone żadnymi badaniami specjalistycznymi, choć zaleca się, aby lekarz ocenił ogólny stan ginekologiczny pacjentki i wykonał cytologię, jeśli nie była ona ostatnio przeprowadzana.