Sopot optymalizuje wydatki na prewencję chorób układu krążenia

?Na podstawie wzorców szwedzkich (Vastmanland - Uniwersytet w Uppsali) i najbardziej aktualnych europejskich standardów diagnostycznych wypracowaliśmy modelowy program prewencyjny oparty na wczesnym wykrywaniu zespołu metabolicznego, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, otyłości i hipercholesterolemii. Jego realizacja stała się możliwa dzięki bardzo dobrej współpracy sopockiej służby zdrowia, Urzędu Miasta w Sopocie i Akademii Medycznej w Gdańsku" - mówi dr med. Tomasz Zdrojewski z Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG, koordynator programu.
Badania i edukacja
Przed rozpoczęciem programu, w reprezentatywnych grupach osób (po 250) z roczników nim objętych (50- i 60-latkowie), określono występowanie czynników ryzyka zawału serca i udaru mózgu, aby ustalić stopień zagrożenia mieszkańców miasta chorobami sercowo-naczyniowymi. ?W gabinetach profilaktyki prowadzona jest ocena masy ciała i otyłości, interpretacja wykonanego przed wizytą lipidogramu oraz diagnostyka zaburzeń węglowodanowych. Wypełniany jest też kwestionariusz obejmujący analizę stylu życia badanego, zbierany jest wywiad dotyczący przebytych chorób oraz szczegółowy wywiad rodzinny, sprawdzana jest też wiedza pacjentów na temat metod zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym. Specjalnie przeszkolone pielęgniarki przeprowadzają z każdym pacjentem rozmowę edukacyjną, podczas której informują o niekorzystnych skutkach nieleczenia cukrzycy czy nadciśnienia tętniczego. Uczą także, jak unikać czynników predysponujących do chorób serca i naczyń" - opowiada dr Piotr Bandosz z Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG. W przypadku wykrytych nieprawidłowości wdrażane są kolejne składowe programu: ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego, domowe pomiary ciśnienia tętniczego wykonywane u chorych z podejrzeniem nadciśnienia oraz dodatkowe badania laboratoryjne u chorych z podejrzeniem cukrzycy.
Profilaktyka celowana
Dzięki nowoczesnej, stale aktualizowanej bazie danych program Sopkard ma także swój udział w monitorowaniu jakości pracy oraz edukacji lekarzy rodzinnych w zakresie nowoczesnych algorytmów diagnostycznych i terapeutycznych dotyczących czynników ryzyka chorób serca. Zdaniem specjalistów, przyczynia się to do widocznej poprawy skuteczności leczenia w tym regionie.
Oprócz funkcji usługowej, Sopkard ma także charakter badawczy. Jego zadaniem jest bowiem dostarczanie aktualnych danych epidemiologicznych, które są natychmiast analizowane w celu monitorowania stanu zdrowia mieszkańców Sopotu. ?Dzięki temu wiemy np., że w czasie trwania programu skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego u mieszkańców Sopotu wzrosła 2,5-krotnie w ciągu ostatnich 5 lat (z 4,5 do 10 proc.)" - mówi dr P. Bandosz. Uzyskane wyniki pozwalają władzom miasta optymalnie wydawać środki na prewencję chorób układu krążenia. Na przykład na podstawie przewidywanej liczby zawałów serca w ciągu najbliższych 10 lat, wykazano, że skuteczna walka z hipercholesterolemią przyniesie dwukrotnie większą redukcję liczby zawałów niż walka z nadciśnieniem tętniczym i kilkukrotnie większą niż walka z otyłością.
Szanse na dofinansowanie
Sopkard jest realizowany pod patronatem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz rektora AM w Gdańsku. Wyniki programu prezentowano na wszystkich najważniejszych światowych (Meksyk, Chicago), europejskich (Amsterdam, Göteborg, Mediolan, Gdańsk) i polskich (Katowice, Warszawa, Mikołajki) konferencjach naukowych dotyczących nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii oraz cukrzycy. ?Ma to znaczenie nie tylko prestiżowe, ale - co być może ważniejsze - stwarza szanse na jego dofinansowanie z środków UE, bo założenia Sopkardu są zgodne z deklaracją Heart Plan for Europe z 2002 r." - tłumaczy dr T. Zdrojewski. Budżet programu oparto na wspólnym udziale samorządów oraz sponsorów zewnętrznych (roczny budżet w kolejnych latach wynosił 40-80 tys. złotych).
Przez pięć lat trwania programu w Sopocie przebadano i zebrano dane dotyczące występowania czynników ryzyka chorób serca i naczyń u około 4600 osób. Aż u 40 proc. badanych stwierdzono nie wykryte dotychczas zaburzenia lipidowe, gospodarki węglowodanowej i nadciśnienie tętnicze, czyli najważniejsze czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.