Sejm uchwalił specustawę o pomocy obywatelom Ukrainy. Jakie poprawki przyjęto?

Za ustawą głosowało 439 posłów, przeciw było 12, a trzech wstrzymało się od głosu.

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa reguluje kwestie związane z legalnością pobytu Ukraińców w Polsce. Zgodnie z regulacją ukraińscy uchodźcy, którzy przybyli do Polski będą mogli m.in. otrzymać numer PESEL, a ich pobyt w naszym kraju będzie uznawany za legalny przez 18 miesięcy.

Legalny będzie także pobyt dzieci urodzonych przez Ukrainki, które uciekły przed wojną, już w Polsce. Ukraińcy będą mogli podjąć tutaj pracę i uzyskać dostęp do opieki zdrowotnej. Ukraińscy uczniowie oraz studenci będą mogli kontynuować naukę w polskich szkołach oraz uczelniach. Specustawa zaostrza też kary za przestępstwa związane z handlem ludźmi i sutenerstwem popełnione w czasie wojny na Ukrainie.

Dzięki regulacji osobom i podmiotom, które zapewnią zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną wypłacane będą świadczenia pieniężne w kwocie 40 zł dziennie, czyli ok 1200 zł miesięcznie. Świadczenia będą wypłacane maksymalnie przez 60 dni. Pomoc finansowa będzie przysługiwała też uchodźcom z Ukrainy. Zgodnie z ustawą, dostaną oni jednorazowo 300 zł na osobę.

Zgodnie z przyjętymi przepisami w Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie ponadto specjalny fundusz, z którego finansowana ma być pomoc na rzecz Ukrainy. Utworzona też zostanie rezerwy celowa w budżecie.

Specustawa o pomocy ukraińskim uchodźcom: jakie poprawki przyjął Sejm

Sejm przegłosował w środę szereg poprawek, choć większość ze 108 zgłoszonych w drugim czytaniu została odrzucona.

Jedna z przyjętych poprawek przywróciła pierwotny tytuł ustawy "o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa". W pracach w komisji po pierwszym czytaniu zmieniono tytuł ustawy na "o pomocy obywatelom Ukrainy i ich rodzinom w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa". Taka zmiana w efekcie miała umożliwić objęcie postanowieniami ustawy także małżonków Ukrainek i Ukraińców przybyłych do Polski, którzy nie są obywatelami Ukrainy.

Ponadto przyjęta została m.in. poprawka PiS gwarantująca funkcjonariuszom publicznym bezkarność za złamanie dyscypliny finansów publicznych i złe gospodarowanie pieniędzmi, jeśli popełniliby czyn zabroniony działając m.in. w celu ochrony życia lub zdrowia wielu osób, w czasie wojny napastniczej przeciwko Polsce lub działań zbrojnych na terytorium RP, terytorium państwa członkowskiego UE, NATO, albo innego państwa graniczącego z Polską lub okupacji na tych terytoriach. Odrzucona została poprawka PiS wprowadzająca taką zasadę również w okresie stanu klęski żywiołowej, stanu wyjątkowego, stanu wojennego i stanu epidemii lub zagrożenia epidemicznego,

Podobna poprawka, zgłoszona przez PiS, została wprowadzona do Prawa przedsiębiorców, ale w tym przypadku bezkarność będzie dotyczyła oprócz czasu wojny przeciwko Polsce i działań zbrojnych na jej terytorium oraz terytorium państw UE, NATO, albo państwa graniczącego z Polską, także czasu obowiązywania na terytorium RP stanu klęski żywiołowej, stanu wyjątkowego, albo stanu wojennego, a także stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Przeszła m.in. poprawka zwalniająca niektóre zamówienia publiczne związane z pomocą dla obywateli Ukrainy z przetargów. Przegłosowano przepisy, że jeżeli obywatelom Ukrainy kończy się niedługo po 24 lutego br. zezwolenie na pobyt lub wiza, ulegają one automatycznemu przedłużeniu do końca roku.

Przyjęte zostały też poprawki, umożliwiające ministrowi cyfryzacji zakup sprzętu komputerowego dla gmin, udzielających pomocy obywatelom Ukrainy, a także poprawki umożliwiające wykonanie przez obywateli Ukrainy darmowych fotografii do niezbędnych dokumentów. Przegłosowano również, że do rezerwy celowej na pomoc obywatelom Ukrainy będą mogły być przeniesione środki, które w myśl ustawy o finansach publicznych są zablokowane.

Specustawa gwarantuje uchodźcom dostęp do publicznej ochrony zdrowia

Z ustawy wynika, że każdy obywatel Ukrainy - legalnie przebywający w Polsce od dnia 24 lutego b.r. - będzie miał zagwarantowany dostęp do publicznego systemu ochrony zdrowia. Narodowy Fundusz Zdrowia zapłaci za każde świadczenie medyczne dla obywatela Ukrainy w publicznej służbie zdrowia. Finansowanie tych świadczeń będzie zagwarantowane z budżetu państwa. Z tych świadczeń wyłączono jednak leczenie uzdrowiskowe i rehabilitację uzdrowiskową, a także podanie produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra zdrowia.

Ustawa przewiduje też możliwość świadczenia uchodźcom z Ukrainy bezpłatnej pomocy psychologicznej. "Zapewnienie pomocy psychologicznej należy do zadań zleconych gminy z zakresu administracji rządowej i finansowane jest w formie dotacji celowej z budżetu państwa" - sprecyzowano.

Szczegółowy tryb i sposób finansowania kosztów świadczeń, zostanie określony w umowie zawartej między ministrem właściwym zdrowia a prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia.

"Dzisiejsza decyzja Sejmu to dostęp obywateli Ukrainy, uciekających przed agresją Rosji, do publicznej ochrony zdrowia w Polsce oraz gwarancja refundacji leków" - skomentował na Twitterze środowe głosowanie w Sejmie minister zdrowia Adam Niedzielski. Dodał, że jest to również "uproszczenie dostępu do pracy dla ukraińskich lekarzy i pielęgniarek".

PRZECZYTAJ TAKŻE: Minister Kraska: specustawa ułatwi zatrudnianie medyków z Ukrainy

Dzisiejsza decyzja Sejmu to dostęp obywateli Ukrainy, uciekających przed agresją Rosji, do publicznej ochrony zdrowia w Polsce oraz gwarancja refundacji leków. To również uproszczenie dostępu do pracy dla ukraińskich lekarzy i pielęgniarek. #SolidarniZUkraina

— Adam Niedzielski (@a_niedzielski) March 9, 2022

Ustawa o wsparciu obywateli Ukrainy uchwalona niemal jednogłośnie

Nadzwyczajną ustawę o pomocy dla obywateli Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w finalnym głosowaniu poparło 439 posłów, przeciw było 12, wstrzymało się trzech.

Przeciw było 9 z 11 posłów koła Konfederacja (posłowie Konrad Berkowicz i Grzegorz Braun nie wzięli udziału w głosowaniu), Maciej Gdula z Lewicy, Paweł Zalewski z Polski 2050 oraz Stanisław Tyszka z Kukiz'15. Wstrzymali się Paulina Hennig-Kloska i Mirosław Suchoń z Polski 2050 oraz Klaudia Jachira z KO.

Natomiast o przyjęciu lub odrzuceniu poprawek ws. bezkarności urzędniczej decydowały pojedyncze głosy, przede wszystkim posłów Kukiz'15.

Za wzbudzającą najwięcej kontrowersji poprawką gwarantującą bezkarność funkcjonariuszom publicznym w przypadkach nie tylko czasu wojny, ale także m.in. stanu klęski żywiołowej i stanu epidemii głosowało 224 posłów PiS, a także niezrzeszeni posłowie Łukasz Mejza i Zbigniew Ajchler. Przeciw była cała opozycja, a o negatywnym dla PiS wyniku zdecydowało głosowanie przeciw jednego posła tego ugrupowania - Marcina Duszka, a także posłów Kukiz'15 (wstrzymał się tylko Stanisław Tyszka). Trzech posłów PiS nie brało udziału w głosowaniu tej poprawki: Teresa Hałas, Anna Maria Siarkowska i Sławomir Zawiślak. Nie głosowali oni także przy innych poprawkach, dotyczących bezkarności, a także przy głosowaniu całości ustawy.

Po głosowaniu zadowolenie z jego wyniku wyrażał wiceszef MSWiA Maciej Wąsik.

– Ponad 400 posłów poparło tę ustawę, nie tylko partia rządząca, ale także duża część opozycji. Czekamy na tę ustawę, bo dzięki niej będziemy mogli pomagać efektywniej uchodźcom z Ukrainy, będziemy mogli przeznaczać środki na ich zakwaterowanie, wyżywienie i transport w miejsca docelowe - mówił Wąsik. - Będziemy też mogli refundować część kosztów Polakom, którzy mają rodziny ukraińskie w swoich domach, to będzie około 40 zł od osoby za dzień - dodał.

– Jestem przekonany, że jeszcze w tym tygodniu ustawa trafi z powrotem do Sejmu" - powiedział wiceszef MSWiA. Pytany przez dziennikarzy o poprawki dotyczące bezkarności urzędniczej Wąsik zaznaczył, że "były dwie wersje tej poprawki, Sejm zdecydował, którą wybrać".

Inaczej wynik głosowania nad tymi poprawkami komentował natomiast Michał Szczerba (KO). - Z czterech kluczowych poprawek udało nam się odrzucić tylko jedną, to jest mały sukces, pozostałe muszą być poprawione przez Senat - powiedział. - Zapewnianie sobie bezkarności w sytuacji wojny, kiedy ta ustawa miała służyć wyłącznie pomocy Ukrainie, jest obrzydliwe - komentował Szczerba.

Ustawą o pomocy Ukraińcom zajął się Senat

Podczas czwartkowej debaty w Senacie złożono szereg poprawek do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które w piątek rozpatrzyły senackie komisje.

Głosowania nad ustawą mają się odbyć w piątek po południu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pomoc medyczna dla Ukrainy w Sejmie. Kraska o kosztach, Lubnauer o chaosie, Maksymowicz o szczepieniach