Przewlekła choroba żylna - wyzwania i możliwości terapeutyczne w gabinecie lekarza POZ

Mianem przewlekłej choroby żylnej (PChŻ, chronic venous disease – CVD) określa się stan, w którym występują nieprawidłowości morfologiczne i czynnościowe układu żylnego, dotyczące głównie kończyn dolnych. Do objawów najczęściej zgłaszanych przez pacjentów należą: uczucie ciężkości nóg, tępy ból, poczucie swędzenia i mrowieniem, obrzęk, kurcze mięśni łydek, teleangiektazje i żylaki. Objawy te rzadko motywują pacjentów do pojawienia się w gabinecie lekarza, dlatego też lekarze stają przed wyzwaniem, jakim jest leczenie zaawansowanej postaci choroby. Powodem wizyty lekarskiej często są bowiem dopiero bolesne żylaki lub zmiany skórne, w tym owrzodzenia.

Czynnikami CVD są między innymi: płeć żeńska, wiek, czynniki genetyczne, siedzący tryb życia, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, wielokrotne ciąże, zaparcia, płaskostopie, urazy (zwłaszcza wielonarządowe) oraz nowotwory złośliwe. Choroba dotyczy 40-60% kobiet i 15-30% mężczyzn populacji europejskiej.

Opieka lekarza POZ odgrywa znaczącą rolę w diagnostyce i leczeniu pacjentów z przewlekłą niewydolnością żylną (PNŻ). Na podstawie badań przeprowadzonych przez prof. Jawienia i wsp. w populacji polskiej na grupie 40 095 pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej podmiotowe i przedmiotowe objawy przewlekłej choroby żylnej rozpoznano u 47% kobiet i 37% mężczyzn. Dane te wyraźnie pokazują, że problem jest powszechny. Przewlekła niewydolność żylna (PNŻ) jest czynnikiem, który zdecydowanie zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Żylaki zwiększają je aż sześciokrotnie. Dlatego też lekarze POZ powinni zachować czujność w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, której podstawą jest leczenie PNŻ we wczesnych stadiach, przed wystąpieniem powikłań.