Przełomowe doniesienia AHA: lek odchudzający obniża o 20 proc. ryzyko chorób serca

Potencjalnie otwierają one drogę do nowej opcji leczenia chorób serca, które są główną przyczyną zgonów nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i na świecie.

— Nadwaga i otyłość, które dotykają ok. 70 proc. populacji USA, są czynnikami zwiększonego ryzyka chorób serca. Mimo to dotychczas w tej grupie pacjentów nie próbowano wdrażać leczenia farmakologicznego, które uwzględniałoby ten konkretny czynnik ryzyka. Tymczasem standard opieki od dawna obejmuje farmakoterapię innych przyczyn zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy wysoki poziom cholesterolu — powiedział prof. Michael Lincoff, kardiolog z Cleveland Clinic, główny autor badania, który przedstawił jego wyniki.

Semaglutyd a ryzyko chorób serca - były owacje na stojąco po ogłoszeniu wyników badania

W badaniu wzięło udział ponad 17 600 dorosłych w wieku 45 lat i starszych z chorobami serca, którym raz w tygodniu podawano semaglutyd w dawce 2,4 mg w postaci iniekcji lub placebo. Wszyscy uczestnicy badania mieli nadwagę lub otyłość (BMI >27), ale nie chorowali na cukrzycę, a także w ciągu ostatnich 60 dni nie przebyli zawału serca lub udaru mózgu. Ok. 3/4 tej grupy stanowili mężczyźni.

Po ponad trzech latach obserwacji zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym zawał serca, udar mózgu, a także zgon sercowo-naczyniowy, wystąpiły u 569 uczestników przyjmujących semaglutyd i u 701 uczestników z grupy placebo. Oznacza to, że ryzyko chorób serca oraz związanych z nimi powikłań było niższe o ok. 20 proc. u badanych stosujących wspomniany lek odchudzający. Wynik ten wywołał aplauz i owacje na stojąco wśród uczestników zgromadzonych podczas sesji naukowej AHA. Dodatkowo podano, że osoby otrzymujące semaglutyd straciły około 9 proc. masy ciała w porównaniu z mniej niż 1 proc. z grupy placebo.

Starsze leki odchudzające nie chroniły przed poważnymi chorobami serca

— W końcu mamy pewne metody leczenia, które są nie tylko bardzo skuteczne w utracie masy ciała, ale także wydają się bardzo korzystne w prewencji chorób serca — powiedział prof. Amit Khera, dyrektor programu kardiologii prewncyjnej w UT Southwestern Medical Center w Teksasie, współautor artykułu, który został opublikowany „New England Journal of Medicine”.

— Odkrycie to jest o tyle znaczące, że nie wykazano, aby starsze leki odchudzające, takie jak fentermina czy orlistat, chroniły przed poważnymi chorobami serca — zaznaczyła prof. Susan Spratt, diabetolog i endokrynolog, adiunkt w Katedrze Medycyny Rodzinnej i Zdrowia Społecznego Wydziału Medycznego w Duke University School of Medicine w Durham. — Co więcej, jeden z leków odchudzających o nazwie fen-phen został wycofany z rynku amerykańskiego pod koniec lat 90. XX wieku, ponieważ u niektórych przyjmujących go osób powodował uszkodzenie zastawek serca.

Semaglutyd jest sprzedawany pod markami Wegovy, Ozempic i Rybelsus. W przedstawionym badaniu oceniano jedynie działanie leku Wegovy firmy Novo Nordisk, czyli semaglutydu w dawce 2,4 mg w postaci wstrzykiwań, obecnie zatwierdzonego do stosowania w kontroli masy ciała.

Nie jest jeszcze znany dokładny mechanizm wpływu semaglutydu na serce

Dr Nishant Shah, kardiolog zajmujący się profilaktyką w Duke University Medical Center w Durham, stwierdził, że badacze wciąż nie wiedzą dokładnie, w jaki sposób semaglutyd zapobiega poważnym problemom z sercem u pacjentów z nadwagą i otyłością. I dodał, że może to być wynikiem samej utraty wagi, ale też innego mechanizmu działania leku.

— Ta kwestia jest obecnie badana — powiedział.

Prof. Lincoff wyjaśnił z kolei, że jedną z hipotez jest redukcja stanu zapalnego, który może powodować pękanie blaszek w tętnicach i tworzenie się skrzepów krwi, co prowadzi do zawałów serca i udarów mózgu.

— U osób przyjmujących semaglutyd zaobserwowaliśmy redukcję stanu zapalnego porównywalną do tej obserwowanej u pacjentów stosujących statyny — stwierdził.

Nie tylko semaglutyd. Również tirzepatyd może chronić serce

Inne badania zaprezentowane również w sobotę na konferencji AHA potwierdzają tę tezę. Naukowcy z Mount Sinai Health System w Nowym Jorku (USA) sprawdzali, w jakim stopniu inny lek odchudzający, tirzepatyd, zmniejsza stan zapalny u pacjentów z cukrzycą typu 2 i chorobami serca.

W badaniu wzięło udział blisko 2000 osób, z czego połowa przyjmowała tirzepatyd, a połowa insulinę. Naukowcy zmierzyli stężenie we krwi białka C-reaktywnego (CRP), wytwarzanego przez wątrobę w odpowiedzi na stan zapalny, u uczestników badania na trzech kolejnych etapach – na początku, w 24. i 52. tygodniu. Pod koniec obserwacji stężenie CRP było od 40 do 50 proc. niższe w grupie otrzymującej tirzepatyd.

— To bardzo znaczące zmniejszenie stanu zapalnego — stwierdził autor badania, prof. Deepak Bhatt, kardiolog z Mount Sinai Health System, który przedstawił wyniki. Dodał jednak, że potrzebne jest randomizowane badanie kliniczne, aby potwierdzić korzyści dla serca.

— Można mieć nadzieję, że przełoży się to na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego — zaznaczył.

Przypomnijmy, w ubiegłym tygodniu amerykańskie i brytyjskie organy regulacyjne zatwierdziły lek odchudzający Eli Lilly o nazwie Zepbound, zawierający tirzepatyd. Pod inną nazwą (Mounjaro) lek ten jest stosowany od 2022 r. w leczeniu cukrzycy typu 2.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Trwa rewolucja w leczeniu otyłości. Na rynek wchodzi kolejny preparat na odchudzanie

Czy nowoczesne leki odchudzające staną się nowymi metodami leczenia chorób serca?

Prof. Eric Topol, kardiolog z Scripps Research Translational Institute, powiedział, że nowoczesne leki odchudzające mogą stać się nowymi metodami leczenia chorób serca, jednak mimo że dotychczasowe wyniki badań są obiecujące, to potrzebne są kolejne obserwacje, które udowodnią skuteczność tego typu terapii w redukcji ryzyka chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z otyłością, którzy nie cierpią na choroby serca.

— Badanie z użyciem Wegovy obejmowało wyselekcjonowaną grupę pacjentów, w której wszyscy cierpieli na choroby serca – powiedział naukowiec. — Potrzebujemy więcej dowodów, świadczących o tym, czy osoby bez ryzyka sercowo-naczyniowego również odniosą korzyść z leczenia.

Prof. Lincoff potwierdził, że w przyszłym roku zostaną przeprowadzone dodatkowe analizy, obejmujące różne podgrupy pacjentów, aby dokładnie zrozumieć, w jaki sposób badany lek zapobiega problemom z sercem i kto może na tym skorzystać.

Eksperci zaznaczyli przy tym, że leczenie nadwagi i otyłości zawsze należy zaczynać od zmiany stylu życia, a leki powinny stanowić opcję dodatkową. Problemem może być też dostępność do tego typu preparatu. Firma Novo Nordisk ogłosiła, że zwiększyła produkcję, aby zaspokoić i tak już ogromny popyt na lek, ale w obliczu nowej populacji pacjentów kwalifikujących się obecnie do leczenia, ograniczenia podaży prawdopodobnie nie znikną co najmniej do końca 2024 r.

Źródło: NBCNews, Time

ZOBACZ TAKŻE: Prof. Czupryniak: leki z grupy analogów GLP-1 zmieniają medycynę, nie tylko diabetologię