Przeglądu lekowego dokona ekspert od farmakoterapii

Pilotaż zakłada trzy kontakty farmaceuty z pacjentem z wielolekowością, mające doprowadzić do ułożenia indywidualnego planu opieki farmaceutycznej oraz rozwiązania wszystkich problemów powodowanych przez polipragmazję.

Pilotaż przeglądu lekowego jest w fazie wykonawczej

Dr hab. Agnieszka Neumann-Podczaska, koordynator pilotażu z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu informuje, że program jest w tej chwili w środkowym etapie realizacji. - Jesteśmy po trzech miesiącach fazy wykonawczej, trwającej od 1 czerwca do końca listopada 2022 r. Mamy już kilkuset pacjentów, którzy zostali poddani przeglądowi lekowemu — podaje.

Według ekspertki, już teraz udało się uzyskać tzw. pozytywny feedback u pacjentów i lekarzy, którzy zgodzili się na rekomendacje farmaceutów.

– Mamy zatem pierwsze sukcesy i dobre tempo pracy. Dziś wiemy, że najczęściej wykrywanymi problemami u pacjentów są: zbędna farmakoterapia, działania niepożądane leków, interakcje między lekami oraz niestosowanie się pacjentów do zaleceń. U pacjentów biorących udział w programie już udało się części tych problemów lekowych zaradzić — zaznacza geriatra.

Precyzuje, że przegląd lekowy to jest proces, w którym trudny pacjent, często z wielolekowością, chodzący po poradę od lekarza do lekarza, przychodzi do farmaceuty. A jest to pacjent, który w swoim wykazie leków, oprócz dużej liczby preparatów na receptę, ma też ogromną liczbę suplementów diety. Tu potrzebne jest kompleksowe spojrzenie i w tej sytuacji dobrze przygotowany farmaceuta wchodzi w rodzaj ustrukturyzowanego procesu.

Cel pilotażu przeglądu lekowego: wypracowanie modelu nowej usługi

Dr hab. Agnieszka Neumann-Podczaska wyjaśnia, że celem pilotażu przeglądu lekowego jest wypracowanie modelu nowej usługi, która ma funkcjonować w ramach polskiego systemu opieki zdrowotnej. Ta usługa zmieni paradygmat zawodu farmaceuty, stawiając go obok lekarza — jako eksperta od farmakoterapii.

– To jest odpowiedź na pytanie, jak pomóc pacjentom, którzy stosują intensywne samoleczenie, jak odciążyć system opieki zdrowotnej i zapewnić w nim bezpieczeństwo pacjentowi. Mowa tu o pacjencie, który jest często w tym systemie pogubiony, odwiedza wielu specjalistów, ma wiele chorób, często jest adresatem reklam suplementów diety, jest bombardowany opiniami rodziny i przyjaciół. Taka osoba, szczególnie w starszym wieku, zostaje z brakiem informacji. I apteka to jest to miejsce, do którego pacjent będzie mógł przyjść, pokazać wszystkie przyjmowane leki i suplementy diety oraz porozmawiać z ekspertem — podkreśla koordynatorka pilotażu.

Dialog lekarza i farmaceuty integralną częścią przeglądu lekowego

Ekspertka wyjaśnia, gdzie przebiega linia podziału między zadaniami i odpowiedzialnością lekarza POZ i farmaceuty.

– Ten styk zawodu jest kluczowy. Opieka farmaceutyczna to jest proces łączący trzy podmioty: farmaceutę, pacjenta i lekarza. Dialog farmaceuty i lekarza jest integralną częścią całego procesu — zaznacza.

Farmaceuta jako merytoryczny doradca może i powinien rozmawiać z lekarzem. Koordynatorka wskazuje jednak, że jeśli dialog ma być kompetentny i merytoryczny, potrzebni są dobrze przygotowani farmaceuci. Wówczas lekarz nie będzie traktował farmaceuty jako konkurenta, który zabiera pewien obszar jego kompetencji, a raczej jak kogoś, kto daje mu wiedzę.

– Chodzi o to, aby leczenie prowadzone przez lekarza — bo zawsze sam proces leczenia i decyzje terapeutyczne będą po stronie lekarza — było efektywniejsze, łatwiejsze, lepsze i przede wszystkim bezpieczne dla pacjenta. A jak pokazują doświadczenia innych krajów, jest możliwy dialog tych podmiotów — precyzuje.

Według dr hab. Neumann-Podczaskiej, w Polsce w ramach pilotażu realizowany jest model, który wykorzystuje doświadczenia amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej.

– Budowanie tego modelu nadal będzie wymagało czasu, spotkania się tych dwóch zawodów, gdy jeden zaczyna rozumieć drugi i postrzegą się jako sprzymierzeńcy. I do tego dążymy w przeglądzie lekowym — aby farmaceuta był partnerem dla lekarza, który będzie chciał ekspertyzy od farmaceuty po to, żeby sam proces leczenia był lepszy — uzasadnia koordynatorka programu. I dodaje, że „obecnie pilotujemy tę usługę po to, aby wkrótce znalazła się w katalogu świadczeń jako nowa usługa, stawiająca Polskę w szeregu tych krajów, które mają bardzo wysokie standardy opieki zdrowotnej“.

Potrzebny nowy standard kształcenia farmaceutów

Żeby wykorzystać potencjał farmaceutów, by stali się oni ekspertami w systemie, potrzebny jest jeden standard ich edukacji.

– Mamy ustawę o zawodzie farmaceuty, która wniosła pewne definicje procesów i możliwość ich wykonywania. Teraz potrzeba aktów wykonawczych, definiujących, jakie kompetencje, do której usługi są niezbędne. Obecnie istnieje pilna potrzeba jednolitego systemu kształcenia, po to, żeby tak przygotowany farmaceuta stanął mądrze do dialogu z lekarzem. Wtedy ten dialog się uda i będziemy mieć nową usługę opieki zdrowotnej na rynku w Polsce. Dzięki temu polscy pacjenci będą mieli możliwość przyjścia do eksperta, który zoptymalizuje ich leczenie — argumentuje dr hab. Agnieszka Neumann-Podczaska.

Wskazuje, że szczególne przygotowanie farmaceuty do przeprowadzania przeglądu lekowego polega na umiejętności zebrania wywiadu i podjęcia z lekarzem dyskusji o charakterze klinicznym.

– Obecnie konieczne jest wypracowanie w Polsce jednego standardu prowadzenia przeglądu i edukacji dla farmaceutów. To zapewni dobre wykorzystanie środków publicznych i zagwarantuje korzyść dla pacjentów — konkluduje koordynatorka pilotażu.

Pobierz ten artykuł w wersji pdf: