Pierwsze półrocze 2023 r. w położnictwie i ginekologii obfitowało w wiele wydarzeń. Niewątpliwie najważniejszy był 28. Europejski Kongres Ginekologów i Położników (European Board & College of Obstetrics and Gynaecology, EBCOG), który odbył się 18-20 maja w Krakowie. Było to pierwsze tej rangi spotkanie specjalistów w naszym kraju. Tak się szczęśliwie złożyło, że zostało ono połączone z obchodami 100-lecia Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), które przed wiekiem uchwaliło pierwszy statut organizacji, noszącej wówczas nazwę Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. Przypomnę, że I Zjazd Ginekologów Polskich został zorganizowany w kwietniu 1923 r. w Warszawie przez prof. Adama Czyżewicza.

Spotkanie światowych autorytetów w Krakowie

Kongres był wielkim wydarzeniem dla społeczności położniczo-ginekologicznej nie tylko polskiej i europejskiej, ale światowej. Zgromadził blisko 2 tys. uczestników, w tym ponad 100 wykładowców z całego świata. Do Krakowa zjechały największe autorytety w dziedzinie ginekologii i położnictwa. Prelegenci zaprezentowali ponad 600 doniesień naukowych. Poruszone zostały wszystkie najważniejsze tematy naszej szerokiej specjalności, począwszy od położnictwa, patologii ciąży, genetyki, poprzez endokrynologię ginekologiczną, medycynę rozrodu, ginekologię ogólną, a skończywszy na ginekologii onkologicznej.

Wykładowcy w swoich wystąpieniach przedstawili najnowocześniejsze trendy w diagnostyce i terapii. Dużo miejsca poświęcono m.in. endoskopii, która jest obecnie wiodącą dziedziną chirurgii minimalnie inwazyjnej (ang. minimally invasive surgery), ale też standardom opieki medycznej oraz prawom kobiet, które, niestety, nie wszędzie są respektowane.

ZOBACZ TAKŻE: Ginekolodzy i położnicy z całej Europy spotkali się w Krakowie

EBCOG: w ferworze naukowych rozważań i dociekań

Wciąż powstają nowe rekomendacje PTGiP

Kongres był wielkim sukcesem PTGiP, jednak nie osiadamy na laurach i prężnie działamy. Towarzystwo liczy obecnie ponad 3 tys. członków. Wciąż są prowadzone szkolenia, m.in. w ramach Akademii Rezydenta, czyli cyklu bezpłatnych szkoleń online dla lekarzy specjalizujących się w dziedzinie położnictwa i ginekologii. We wrześniu odbędzie się kolejna podsumowująca konferencja stacjonarna dla lekarzy rezydentów.

Poza tym cały czas są przygotowywane nowe wytyczne. Kończymy już prace nad rekomendacjami dotyczącymi diagnostyki i leczenia endometriozy. Są one szeroko konsultowane. Współdziałamy w tym zakresie z zespołem ds. endometriozy, powołanym przez Ministerstwo Zdrowia.

Niebawem ukażą się też drukiem wytyczne dotyczące postępowania przy przedwczesnym odpływaniu płynu owodniowego. Jak wynika z ostatnich doniesień medialnych, jest to temat ogromnie ważny nie tylko z medycznego, ale i społecznego punktu widzenia. Przedwczesne odpływanie płynu owodniowego jest sytuacją wysokiego ryzyka, zarówno dla matki, jak i dziecka, może być przyczyną poronienia lub porodu przedwczesnego. Oczywiście, wytyczne są zróżnicowane w zależności od tego, na jakim etapie rozwoju jest ciąża.

Inne przygotowywane rekomendacje to m.in. postępowanie w niewydolności szyjki macicy, a także w cukrzycy i otyłości w ciąży. Jako towarzystwo naukowe staramy się systematyzować i uaktualniać wiedzę oraz opracowywać standardy we wszystkich najważniejszych czy nowo pojawiających się problemach klinicznych, aby ginekolodzy nie mieli wątpliwości co do tego, jak postępować w codziennej praktyce.

Są szczepienia przeciwko HPV, czekamy na diagnostykę preeklampsji

Jako środowisko od dłuższego czasu lobbowaliśmy za uruchomieniem programu bezpłatnych szczepień przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (ang. Human Papilloma Virus, HPV), co jest jedyną skuteczną profilaktyką pierwotną raka szyjki macicy, ale także innych nowotworów. To się udało. Od 1 czerwca br. można już szczepić dziewczęta i chłopców z roczników 2010 i 2011.

Kolejną sprawą, o którą walczymy, jest wczesna diagnostyka preeklampsji (stanu przedrzucawkowego), czyli nadciśnienia w ciąży. Diagnostyka ta mogłaby być włączona do dostępnego i doskonale funkcjonującego programu prenatalnego. Wystarczyłoby podczas pierwszego badania prenatalnego, które odbywa się w 12. tygodniu ciąży, wykonać dodatkową ocenę przepływu krwi w tętnicach macicznych, a następnie ocenić stężenie łożyskowego czynnika wzrostu (ang. Placental Growth Factor, PLGF) we krwi matki. To drugie badanie mogłoby zostać włączone do testu złożonego (PAPP-A + beta-hCG).

PRZECZYTAJ TAKŻE: Stan przedrzucawkowy: ginekolodzy i położnicy apelują o profilaktykę w ramach rutynowych badań

Mówimy zatem o dwóch dodatkowych prostych i tanich metodach diagnostycznych, które nie wymagają istotnie zwiększonych nakładów ze strony płatnika. Jednocześnie przedstawiony model byłby w stanie zredukować nawet o 50 proc. ryzyko wystąpienia stanów przedrzucawkowych, a w przypadku tych, których całkowicie nie wyeliminuje, zmniejszyć ciężkość przebiegu. Jest to doskonale udokumentowane w badaniach naukowych, pozwala na szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które w wielu przypadkach może chronić zdrowie, a często też życie zarówno matki, jak i dziecka.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Sieroszewski: zasłanianie się lekarzy klauzulą sumienia w sytuacji zagrożenia życia pacjentki jest niedopuszczalne