Prof. Rutkowski: Europejski Plan Walki z Rakiem jest trochę zbyt teoretyczny

18 marca rozpoczął się Europejski Kongres Pacjentów Onkologicznych w Rydze (European Oncology Patient Congress “On Equality in Beating Cancer”). Eksperci dyskutowali o nierównościach w opiece onkologicznej pomiędzy krajami wspólnoty i sposobach na ich wyrównywanie.

Wydarzenie organizowane jest przez Łotewskie Stowarzyszenie Organizacji Pacjentów Onkologicznych „OncoAlliance” we współpracy z Komisją Specjalną ds. Walki z Rakiem (BECA) Parlamentu Europejskiego (PE). Współorganizatorami są organizacje pacjentów z krajów Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) – Rumunii, Grecji, Estonii, Litwy, Czech, Polski i innych.

Polskę reprezentował prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich Kości i Czerniaków, zastępca dyrektora ds. Narodowej Strategii Onkologicznej i Badań Klinicznych w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie, a także przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej, oraz Jacek Maciejewski, członek Zarządu Fundacji Rak’n’Roll.

Wtórna profilaktyka onkologiczna problemem wielu krajów Europy Wschodniej

Prof. Rutkowski zwrócił uwagę, że większość założeń strategii walki z rakiem poszczególnych krajów europejskich jest taka sama i pokrywa się z założeniami Europejskiego Planu Walki z Rakiem. Dotyczy to także Narodowej Strategii Onkologicznej, czyli polskiego Cancer Planu. Wśród jego głównych założeń są m.in. inwestycje w kadry medyczne czy poprawa profilaktyki pierwotnej i wtórnej.

- Wtórna profilaktyka onkologiczna jest problemem w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej, ponieważ zgłaszalność na badania przesiewowe wciąż nie jest na tak wysokim poziomie, jak byśmy oczekiwali, co przekłada się na efektywność działań profilaktycznych - wyjaśnił prof. Piotr Rutkowski.

W ocenie eksperta problemem jest również rozpowszechnienie szczepień [przeciw HPV - przyp. red.]. Można go rozwiązań na poziomie europejskim.

- Z mojej perspektywy Europejski Plan Walki z Rakiem jest trochę zbyt teoretyczny. Myślę, że możemy zrobić więcej - podkreślił onkolog.

Istotnym problemem nierówny dostęp do badań klinicznych

Kolejnym punktem omówionym przez prof. Rutkowskiego były inwestycje w naukę i innowacje.

- Problemem jest nierówny dostęp pacjentów onkologicznych do badań klinicznych. Mamy kilku pacjentów z sąsiednich krajów, w których badania kliniczne nie są prowadzone na każdym poziomie - wskazał onkolog.

W ocenie eksperta trzeba zmienić przepisy tak, aby zapewnić łatwiejsze korzystanie z transgranicznej opieki zdrowotnej.

Bez nowoczesnej diagnostyki nie można zastosować nowoczesnego leczenia

Innym wątkiem, na którym skupił się prof. Piotr Rutkowski była potrzeba nowoczesnej diagnostyki onkologicznej. Ekspert podkreślił, że nie można mówić o innowacyjnych terapiach bez nowoczesnej diagnostyki, zarówno na poziomie patomorfologicznym, jak i molekularnym.

Pacjent powinien też mieć zagwarantowane prawo do drugiej opinii medycznej.

Prof. Rutkowski zwrócił także uwagę na nierówny dostęp do opieki onkologicznej nie tylko pomiędzy poszczególnymi krajami europejskimi, lecz także pomiędzy poszczególnymi regionami w ramach jednego kraju.

- W Polsce widoczna jest dysproporcja w dostępie do opieki onkologicznej między dużymi miastami a obszarami wiejskimi. Oczywiście jej zniwelowanie jest zawarte w Narodowej Strategii Onkologicznej - wskazał.

Niski Oncoindex w Polsce

Jacek Maciejewski z Fundacji Rak’n’Roll omawiając sytuację pacjentów onkologicznych w Polsce powiedział, że dobrze oddaje ją Oncoindex, wskazujący poziom dostępności terapii onkologicznych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną w naszym kraju.

- Wartość Oncoindexu dla Polski wynosi 32 na 100 punktów. Dla porównania w Hiszpanii wskaźnik ten wynosi 54 na 100 punktów. Jest więc duża przepaść między Polską a innymi krajami europejskimi pod tym względem - wskazał Jacek Maciejewski.

Odniósł się także do wojny w Ukrainie.

- W Polsce mamy coraz więcej pacjentów onkologicznych z Ukrainy. W ciągu kilku najbliższych tygodni, być może miesięcy, to będzie duży problem dla Polski. Uważam, że powinien on zostać rozwiązany na poziomie europejskim - powiedział Jacek Maciejewski.

Dodał, że Unia Europejska powinna wspomóc Polskę i pacjenci ci powinni zostać przetransportowani z Polski do placówek w krajach zachodnich.

- Powinniśmy poczuć, że jesteśmy we wspólnocie i że wspiera ona każde państwo do niej należące - powiedział Jacek Maciejewski.

Innym wątkiem, na którym skupił się Jacek Maciejewski jest sposób narracji w rozmowach dotyczących choroby onkologicznej.

Zwrócił również uwagę na sposób narracji w rozmowach o chorobie nowotworowej. W ocenie Jacka Maciejewskiego powinno się przekonać pacjenta, że choroba nowotworowa to choroba przewlekła, nie śmiertelna i mimo niej można cieszyć się życiem.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Pomoc dla pacjentów onkologicznych z Ukrainy: Polskie Towarzystwo Onkologiczne w specjalnej międzynarodowej sieci

Do 2035 r. w UE zachorowalność na raka wzrośnie o 24 proc. Konieczne zdecydowane działania

Europejski Cancer Plan a polskie realia. W czym tkwi problem?