Prof. Kwiatkowska: przełomowe zmiany w reumatologii na finiszu, planujemy kolejne

1 maja 2021 r. prof. dr hab. n. med. Brygida Kwiatkowska została nowym konsultantem krajowym w dziedzinie reumatologii. Zastąpiła na tym stanowisku prof. dr. hab. n. med. Marka Brzosko. Wówczas najważniejsze zmiany, które planowała wdrożyć, to:

• pilotaż szybkiej ścieżki opieki nad pacjentami pierwszorazowymi z zapaleniem stawów,
• stworzenie ośrodków kompleksowej opieki specjalistycznej dla chorych z wczesnym zapaleniem stawów,
• wprowadzenie szybkiej ścieżki diagnostycznej,
• tworzenie rejestrów chorych.

O tym, co udało się z tych planów zrealizować, konsultant krajowa mówiła 9 lutego podczas XVII Forum Organizacji Pacjentów.

Prof. Kwiatkowka: w reumatologii dzieje się dobrze

– W reumatologii na szczęście dzieje się dobrze. Dziękuję za bardzo dobrą współpracę z Ministerstwem Zdrowia. W te chwili finalizujemy projekt kompleksowej opieki nad chorymi z wczesnym zapaleniem stawów. Pierwszy raz w systemie opieki reumatologicznej, i generalnie w systemie standardowym, mamy możliwość objęcia nią pacjenta w ramach wystandaryzowanych danych. Choroby reumatyczne wymagają leczenia przez wielu specjalistów - wskazywała konsultant krajowa.

Dodała, że proces zapalny generuje przedwczesną miażdżycę i przedwczesne powikłania kardiologiczne - i to jest najczęściej przyczyną śmierci chorych. - Jednocześnie jest zwiększone ryzyko rożnych chorób nowotworowych, nie mówiąc już o depresji, która jest 4-, 5-krotnie częstsza u naszych chorych; mało tego, sama depresja zwiększa ryzyko reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) - przypomniała.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Kwiatkowska: reumatologia potrzebuje zmian, dziś nowocześnie leczonych jest 3-5 proc. pacjentów

Profesor podkreśliła, że pacjent musi mieć możliwość uzgodnienia i zabezpieczenia wszystkich możliwych konsultacji, które są niezbędne, już na samym początku choroby. - W tej chwili, gdy dostaje skierowanie, bardzo często czeka na konsultacje u specjalistów po kilka miesięcy, kiedy powinny być one udzielone natychmiast - mówiła.

Zaznaczyła, że tak szybka ścieżka jest zagwarantowana w kompleksowej opiece nad chorymi z wczesnym zapaleniem stawów. - Chcemy przesunąć do opieki ambulatoryjnej, odciążając jednocześnie lecznictwo szpitalne, takie choroby, które spokojnie mogą być diagnozowane w warunkach AOS, a więc RZS, całą grupę spondyloartropatii (m.in. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów) - poinformowała prof. Kwiatkowska, dodając, że “ci chorzy będą mieli szybką ścieżkę pozakolejkową”.

Reumatologia: szczegóły szybkiej ścieżki pozakolejkowej

Prof. Kwiatkowska poinformowała, że w tej chwili do świadczenia kompleksowej opieki jest wytypowanych 15 ośrodków z całej Polski. - Opieką obejmą także znaczną liczbę pacjentów w sensie populacyjnym, opieką wystandaryzowaną, dobrą, z leczeniem treat to target (T2T, leczymy nie tylko do momentu, aż pacjent powie, że lepiej się czuje, ale również po to, by osiągnąć pewne cele lecznicze - red.) - wskazywała profesor.

Dodała, że na tej bazie powstanie “rejestr, który będzie rejestrem zupełnie innowacyjnym, nietypowym, który w Polsce jeszcze do tej pory nie istniał”.

Ma on być oparty na wystandaryzowanej dokumentacji medycznej i “zasysania” danych na podstawie opisu pacjenta przez lekarza.

– Będziemy mieli bardzo dużo danych, które później można analizować i jednocześnie ocenić efektywność zdrowotną i ekonomiczną tego typu rozwiązania - wyliczała.

Prof. Brygida Kwiatkowska zaznaczyła, że projekt opieki jest w zasadzie na finiszu. - Środowisko reumatologiczne jest z tego bardzo zadowolone. Wreszcie będziemy mogli powiedzieć pacjentom, że mają możliwość szybkiej, dobrej, kompleksowej opieki, że nie będą czuć się porzuceni. Jest wyznaczony opiekun, koordynator, który będzie w każdym ośrodku ustalał wizyty, pilnował terminów wizyt konsultacyjnych, wyznaczał badania, które są dla pacjenta niezbędne - mówiła konsultant krajowa.

Konsultant krajowa o problemach systemowych i planowanych zmianach w reumatologii

Czy coś "drgnęło" jeśli chodzi o liczbę pacjentów leczonych na choroby reumatologiczne? - padło podczas konferencji pytanie. Jesteśmy pod tym względem na szarym końcu w Europie.

- Cały czas ta liczba rośnie. Problemem są dwie rzeczy. Pierwsza to możliwość szybkiego dotarcia do lekarzy reumatologów - pacjenci obecnie utykają w kolejkach, opóźnienia diagnostyczne są karygodne. Dlatego powstał system kompleksowej opieki, szybkiego wyłapywania pacjentów - żeby ci, co muszą, dostawali leczenie w miarę szybko, póki są jeszcze sprawni i nie mają żadnego stopnia inwalidztwa - tłumaczyła prof. Kwiatkowska.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Smolewska: reumatologia dziecięca potrzebuje napływu młodej kadry

Wskazała także na inne “wąskie gardło” w reumatologii - ograniczone możliwości kadrowe ośrodków. - Im więcej pacjentów się leczy, tym większe zasoby lekarskie i pielęgniarskie muszą być zaangażowane. Dlatego część pacjentów chcemy przesunąć do AOS. W naszym ośrodku, w Instytucie, mamy czasami ok. 70 pacjentów dziennie w programach lekowych - mówiła. Profesor jest kierownikiem Kliniki Wczesnego Zapalenia Stawów i zastępcą dyrektora ds. klinicznych Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie.

Prof. Kwiatkowska zapowiedziała: - Teraz będziemy starali się o zwiększenie wyceny obsługi programów lekowych, bo ceny poszły w górę. Chodzi o bilansowanie się szpitali, które prowadzą programy lekowe - w sensie samej obsługi, a nie wyceny leków, bo leki są refundowane w stu procentach.

– Będę się również starała o zmniejszenie kryteriów kwalifikacyjnych w RZS, bo nadal możemy leczyć pacjentów bardzo aktywnych, a wszędzie i zgodnie z rekomendacjami powinno się leczyć pacjentów ze średnią aktywnością - mówiła.

Prof. Kwiatkowska przypomniała, że w grupach jednorodnych od 1 stycznia 2023 r. udało się podnieść wyceny. - Nasi pacjenci są pacjentami drogimi - bardzo często musimy zrobić diagnostykę wielonarządową, wykluczyć chorobę nowotworową, leczyć pacjenta ze schorzeń współistniejących, które występują 5 lat przed pojawieniem się chorób reumatycznych - podsumowała konsultant krajowa.