Prezes NRL o ustawie o jakości: powinniśmy się skupić na tym, jak zdjąć presję z lekarza

7 czerwca odbywa się konferencja “Pacjentocentryzm - kiedyś i dziś”. Jednym z zaproszonych do debaty gości była Dominika Janiszewska-Kajka, zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia, która wyjaśniła, jak obecnie wygląda budowa pacjentocentrycznego systemu ochrony zdrowia w Polsce.

– Możemy śmiało postawić tezę, że na przestrzeni kilku ostatnich lat nastąpiło wzmocnienie roli i pozycji pacjenta jako uczestnika systemu, a także jako decydenta. Pacjentocentryzm więc istnieje i cały czas ewoluuje. Mamy do czynienia z szerszym zjawiskiem - „patient empowerment”, czyli pacjenta współdecydującego o przebiegu procesu terapeutycznego - wyjaśniła.

MZ: cyfryzacja ułatwiła poruszanie się pacjenta po zakamarkach systemu

Dodała, że zmiany w systemie ochrony zdrowia w kierunku pacjentocentryzmu, które dokonały się na przestrzeni ostatnich lat, były determinowane długofalowymi strategiami ministra zdrowia. Jednym z nich jest cyfryzacja systemu ochrony zdrowia.

– Cyfryzacja ułatwiła poruszanie się pacjenta po zakamarkach systemu. Takie rozwiązania jak Internetowe Konto Pacjenta, e-skierowania, e-zwolnienia pozwalają nam się szybciej poruszać w systemie – powiedziała Dominika Janiszewska-Kajka.

Zaznaczyła, że zmiany te nastąpiły znacznie wcześniej niż COVID-19 i wojna w Ukrainie, jednak wydarzenia te spowodowały, że realizacja niektórych założeń ministra zdrowia musiała ulec znacznemu przyspieszeniu.

MZ o ustawie o jakości: zależy nam na zagwarantowaniu pacjentowi szybszego i bardziej adekwatnego zadośćuczynienia

Przedstawicielka MZ podkreśliła, ze nie można również zapominać o samych oczekiwaniach pacjenta.

– Myślę, że najdobitniej będzie to reprezentowane w obecnie procedowanej ustawie o jakości i bezpieczeństwie pacjenta. Sama nazwa tej ustawy pokazuje, jakie wartości przyświecały ministrowi, który opracował jej założenia. Możemy śmiało powiedzieć, że pacjent będzie w centrum uwagi, będzie należycie zaopiekowany, będzie mógł zgłosić zdarzenie niepożądane, ale nie po to, żeby w przyszłości wyciągać konsekwencje względem osób, które dopuściły się różnego rodzaju naruszeń, ale po to, aby podmiot, w którym były udzielane świadczenia, zastosował różnego rodzaju zabiegi naprawcze, tak żeby już kolejnym pacjentom takie zdarzenia niepożądane się nie przytrafiały – powiedziała Dominika Janiszewska-Kajka.

- Kolejnym założeniem, które przyświecało ustawie o jakości, jest fundusz kompensacyjny, w ramach którego pacjent będzie mógł skorzystać z szybszej ścieżki dochodzenia roszczeń. Niestety, obecnie system dochodzenia rekompensat to kwestia kilku lat. Dzięki ustawie o jakości ścieżka rekompensaty będzie szybsza, a kwota odszkodowania będzie wyższa. Cały proces będzie bardziej transparentny. Jeśli pacjentowi nie spodoba się taka ścieżka, zawsze będzie możliwość skorzystania z postępowania sądowego - dodała.

Podkreśliła, że ministrowi zdrowia zależało na przyspieszeniu tej ścieżki, na zagwarantowaniu pacjentowi szybszego i bardziej adekwatnego zadośćuczynienia.

CZYTAJ TEŻ: Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej. Minister zdrowia przedstawi założenia

Prezes NRL: trzeba zdjąć presję z lekarzy

Swój głos w sprawie ustawy o jakości zabrał kolejny z prelegentów - Łukasz Jankowski, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej. Podkreślił, że budując system pacjentocentryczny, powinniśmy skupić się na tym, jaką korzyść odniesie pacjent.

– Pacjent zgłaszając się dziś do systemu chce przede wszystkim odzyskać zdrowie. [...] Pacjenta nie interesuje szybka ścieżka zadośćuczynienia, tylko żeby lekarz nie popełnił błędu i żeby leczył go jak najlepiej, aby jakość udzielanych świadczeń była jak najlepsza. Mówiąc o potrzebnej ustawie o jakości, której trochę się boimy, czy nie zamknie nam ścieżki do pełnego no-fault, powinniśmy się skupić na tym, jak sprawić, żeby lekarz tych błędów po prostu nie popełniał, żeby zdjąć z niego presję - powiedział Łukasz Jankowski.

– Pacjent widzi to samo, co my, lekarze - kontynuował. Jeśli nakrzyczysz, pacjencie, na swojego lekarza, zagrozisz mu pozwem sądowym, to lekarz pod presją operuje gorzej. Wiemy to chociażby z badań amerykańskich. Jeśli jest presja, lekarz leczy gorzej - podkreślił.

Jakie działania należy więc podjąć, aby lekarz leczył lepiej, aby w pacjentocentrycznym systemie pacjent lepiej odzyskiwał zdrowie?

– Na przykład wprowadzić system raportowania o zdarzeniach niepożądanych. Zdjąć odpowiedzialność karną z lekarzy. Sprawić, żeby ten system był w pewnym sensie ucywilizowany, pamiętając, że nadrzędnym celem jest to, żeby lekarz lepiej leczył - powiedział prezes prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

W ocenie Łukasza Jankowskiego lekarz powinien móc także uczyć się na swoich błędach, żeby lepiej leczyć pacjenta.

Podsumowując swoją wypowiedź, szef lekarskiego samorządu podkreślił, że aby pacjent stał się częścią systemu pacjentocentrycznego, potrzebna jest decyzja chorego, że on chce być tym pacjentem, potrzebny jest personel medyczny, którego obecnie brakuje, system stawiający na pierwszym miejscu pacjenta i nowoczesne technologie.

– Żeby chory stał się pacjentem, musimy rozmawiać bardziej o dostępności do świadczeń - dodał, mówiąc że ułatwiona ścieżka dochodzenia roszczeń “gryzie” się z pacjentocentryzmem.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prezes Jankowski w “Pulsie Systemu”: pion odpowiedzialności zawodowej lekarzy wymaga zmian

Czy ustawa o jakości poprawi zgłaszalność zdarzeń niepożądanych?

Bartłomiej Chmielowiec: monitorowanie zdarzeń niepożądanych jest już standardem w rozwiniętych systemach